Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 13

शङ्खचूडदूतागमनम् — The Arrival of Śaṅkhacūḍa’s Envoy

and Praise of Śiva

महादेव उवाच । शृणु दूत महाप्राज्ञ वचो मम सुखावहम् । कथनीयमिदं तस्मै निर्विवादं विचार्य च

mahādeva uvāca | śṛṇu dūta mahāprājña vaco mama sukhāvaham | kathanīyamidaṃ tasmai nirvivādaṃ vicārya ca

महादेव उवाच—शृणु दूत महाप्राज्ञ वचो मम सुखावहम्। कथनीयमिदं तस्मै निर्विवादं विचार्य च॥

महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
शृणुlisten
शृणु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
दूतO messenger
दूत:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
महाप्राज्ञO very wise one
महाप्राज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) of दूत
वचःwords/speech
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
सुखावहम्bringing happiness
सुखावहम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसुख + आवह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) of वचः
कथनीयम्to be told; should be said
कथनीयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Rootकथ् (धातु) + अनीयर् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विधेय (predicative) with इदम्
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)
निर्विवादम्without dispute; undisputedly
निर्विवादम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + विवाद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); क्रियाविशेषणवत् (adverbially) with विचार्य
विचार्यhaving considered
विचार्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि + चर् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having considered’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

Lord Shiva (Mahadeva)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Type: stotra

Role: teaching

S
Shiva

FAQs

It highlights Śiva’s siddhānta-like discipline of speech: truth should be conveyed with viveka (discernment) and in a way that reduces conflict, supporting peace, dharma, and spiritual upliftment.

Saguna Śiva is worshipped not only through offerings to the Liṅga but also by embodying His qualities—calm clarity, compassionate instruction, and non-contentious communication—turning conduct into devotion.

Practice vāṅ-niyama (restraint and purification of speech) alongside japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), speaking only after reflection and with the intent to create harmony.