Previous Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 52

रुद्रस्य रणप्रवेशः तथा दैत्यगणानां बाणवृष्टिः

Rudra Enters the Battlefield; the Daityas’ Arrow-Storm

सनत्कुमार उवाच । इत्यनुज्ञां समाकर्ण्य शिरसाधाय तां हरिः । छल कर्त्तुं जगामाशु पुनर्जालंधरं पुरम्

sanatkumāra uvāca | ityanujñāṃ samākarṇya śirasādhāya tāṃ hariḥ | chala karttuṃ jagāmāśu punarjālaṃdharaṃ puram

सनत्कुमार उवाच । इत्यनुज्ञां समाकर्ण्य शिरसाधाय तां हरिः । छलकर्तुं जगामाशु पुनर्जालंधरं पुरम् ॥

सनत्कुमारःSanatkumāra
सनत्कुमारः:
Karta (कर्ता/वक्ता)
TypeNoun
Rootसनत् (प्रातिपदिक) + कुमार (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समाकर्ण्यhaving heard
समाकर्ण्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + कर्ण्/कृ (धातु; ‘to hear’)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययभाव (gerund): समाकर्ण्य = having heard
शिरसाwith (his) head
शिरसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
आधायhaving placed (upon)
आधाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + धा (धातु)
Formल्यप् (gerund): आधाय = having placed/borne (on the head)
ताम्that (permission)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
हरिःHari
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
छलम्deceit / trick
छलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootछल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
जगामwent
जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/वेगवाचक-अव्यय (adverb)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb)
जालंधरम्Jālandhara
जालंधरम्:
Karma (कर्म/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootजालंधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
पुरम्city
पुरम्:
Karma (कर्म/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Sanatkumara

Tattva Level: pashu

S
Sanatkumara
H
Hari (Vishnu)
J
Jalandhara

FAQs

It highlights disciplined obedience and purposeful action: even a great deity like Hari first accepts authorization with humility, then acts decisively—showing that dharma and right order guide even extraordinary power.

Within the Yuddhakhaṇḍa context, the narrative underscores that Saguna manifestations act in the world to restore balance; devotion to Shiva as Pati (the supreme Lord) recognizes that worldly conflicts and their resolutions unfold under his higher sovereignty.

The practical takeaway is humility before undertaking any spiritual work: begin with reverent bowing and remembrance of Shiva—mentally offering the act to him, and, if one follows Shaiva practice, reciting the Panchākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” before action.