Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 35

त्रिपुरदाहवर्णनम् | Tripura-dāha-varṇanam

Description of the Burning of Tripura

अन्येऽपि बाला वृद्धाश्च दानवास्तेन वह्निना । शिवाज्ञया द्रुतं व्यास निर्दग्धा भस्मसात्कृताः

anye'pi bālā vṛddhāśca dānavāstena vahninā | śivājñayā drutaṃ vyāsa nirdagdhā bhasmasātkṛtāḥ

अन्येऽपि बाला वृद्धाश्च दानवास्तेन वह्निना। शिवाज्ञया द्रुतं व्यास निर्दग्धा भस्मसात्कृताः॥

अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अपिalso
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: also/even)
बालाःchildren/young ones
बालाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘अन्ये’ इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्ध
वृद्धाःold ones
वृद्धाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘बालाः’ इत्यनेन सह समुच्चित
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दानवाःdemons
दानवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेनby that
तेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
वह्निनाby fire
वह्निना:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शिवŚiva
शिव:
सम्बन्ध (Compound member)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (compound member)
आज्ञयाby Śiva’s command
आज्ञया:
करण/हेतु (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: शिव-आज्ञा
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय/प्रातिपदिक-आधारित)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
व्यासO Vyāsa
व्यास:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
निर्दग्धाःcompletely burnt
निर्दग्धाः:
Karta (कर्ता/Subject in passive sense)
TypeAdjective
Rootनिर्- दह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘दानवाः’ इति विधेय/विशेषण
भस्मसात्to ashes
भस्मसात्:
क्रियाविशेषण (Resultative adverb)
TypeIndeclinable
Rootभस्म (प्रातिपदिक) + सात् (अव्यय/प्रातिपदिक-आधारित)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (result)
कृताःmade
कृताः:
Karta (कर्ता/Subject in passive sense)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘भस्मसात्’ इत्यनेन सह विधेयः (made into ashes)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Bhairava

Significance: Highlights impartiality of saṃhāra: age/status do not shield from the Lord’s consuming ordinance; contemplation fosters vairāgya and surrender to Pati.

Type: stotra

Role: destructive

S
Shiva
V
Vyasa

FAQs

It highlights Śiva as Pati—the sovereign Lord whose command restores dharma. The reduction to ash symbolizes the inevitable dissolution of embodied power and pride, urging the seeker to surrender ego and align with Śiva’s will.

In the Purāṇic narrative, Saguna Śiva actively protects cosmic order. Linga-worship trains the devotee to recognize that the Lord’s śakti governs creation and dissolution; the verse depicts that governing power as immediate and irresistible.

Contemplate bhasma as a reminder of impermanence and offer inner surrender through japa of the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—cultivating detachment from demonic qualities like arrogance and violence.