Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 66

गणेशाभिषेक-वरदान-विधानम् | Gaṇeśa’s Consecration, Boons, and Prescribed Worship

जगत्स्वास्थ्यं तदा प्राप गणाधीशे प्रतिष्ठिते । महोत्सवो महानासीत्सर्वं दुःखं क्षयं गणम्

jagatsvāsthyaṃ tadā prāpa gaṇādhīśe pratiṣṭhite | mahotsavo mahānāsītsarvaṃ duḥkhaṃ kṣayaṃ gaṇam

गणाधीशे प्रतिष्ठिते तदा जगत् स्वास्थ्यं प्राप। महान् महोत्सवोऽभवत्, सर्वं दुःखं क्षयं जगाम।

जगत्the world
जगत्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative/Singular
स्वास्थ्यम्well-being
स्वास्थ्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्वास्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative/Singular
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषण (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
प्रापattained
प्राप:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
गणाधीशेin/when the lord of the gaṇas (Gaṇeśa)
गणाधीशे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location; ‘when/in’)
TypeNoun
Rootगण + अधीश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गणानाम् अधीशः), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Locative/Singular
प्रतिष्ठितेbeing स्थापित/installed
प्रतिष्ठिते:
अधिकरण (Locative absolute)
TypeAdjective
Rootप्र + स्था (धातु) + प्रतिष्ठित (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (Past Passive Participle—क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — locative absolute with गणाधीशे
महोत्सवःa great festival
महोत्सवः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootमहा + उत्सव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् उत्सवः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative/Singular
महान्great
महान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — adjective to महोत्सवः
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — adjective to दुःखम्
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
कर्म (Karma/Object; what went to destruction)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative/Singular
क्षयम्to destruction
क्षयम्:
गति/परिणाम (Result state)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative/Singular (गति/परिणामार्थक)
गणम्going (i.e., went)
गणम्:
कर्म (Karma/Object; ‘going to’)
TypeNoun
Rootगम् (धातु) + गण (कृदन्त, ल्युट्)
Formकृदन्त-नाम (ल्युट्), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘going’ used idiomatically with क्षयम्

Sūta Gosvāmī

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Offering: pushpa

S
Shiva
G
Ganesha

FAQs

It presents Gaṇeśa’s proper स्थापना (pratiṣṭhā) as a Shaiva act that restores cosmic harmony—when Śiva’s gaṇādhipati is honored, collective suffering (duḥkha) subsides and auspiciousness returns.

In Saguna-Śiva devotion, honoring Śiva’s attendants and divine order is part of complete worship; establishing Gaṇeśa supports unobstructed Śiva-upāsanā and the successful performance of Śaiva rites.

Begin Śaiva worship with Gaṇeśa-prārthanā and a simple pratiṣṭhā/āvāhana (invocation), then proceed with mantra-japa (such as the Pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) to remove obstacles and stabilize auspiciousness.