
Sukta 8.31
Indra
अयं सूक्तः सुसम्पादिते यज्ञे इन्द्रस्य प्रीतिं वर्णयति—सोमस्य सुषुतस्य, हविषां पक्तानां, ब्रह्मणश्च (प्रेरिताया वाचः) सम्यगुक्तस्य। बहिर्यागं चान्तरसज्जतां च संयोज्य रक्षणं बलं जयञ्च याचते; अन्ते च दर्शयति यत् भक्तो यजमानः अन्तर्बहिश्च अव्यष्टृणां (अयज्वनां) अव्यवस्थाकारिणां शक्तीनां जयमाप्नोति।
Mantra 1
यो यजाति यजात इत्सुनवच्च पचाति च । ब्रह्मेदिन्द्रस्य चाकनत् ॥
यः यजते—यः सत्यमेव यजते—यः सोमं सुनोति च पचति च; तस्य ब्रह्मैव इन्द्रस्य प्रियम् भवति।
Mantra 2
पुरोळाशं यो अस्मै सोमं ररत आशिरम् । पादित्तं शक्रो अंहसः ॥
यः अस्मै पुरोळाशं च आशिरं सोमं च ररति, तं शक्रः अंहसः पापात् च पादित्तं रक्षति।
Mantra 3
तस्य द्युमाँ असद्रथो देवजूतः स शूशुवत् । विश्वा वन्वन्नमित्रिया ॥
तस्य द्युमान् देवजूतः रथः आसदत्; स शूशुवत्, विश्वाः अमित्रियाः वन्भन्।
Mantra 4
अस्य प्रजावती गृहेऽसश्चन्ती दिवेदिवे । इळा धेनुमती दुहे ॥
अस्य गृहे प्रजावती इळा दिवे-दिवे असश्चन्ती; धेनुमती पोषणधाराः दुहे।
Mantra 5
या दम्पती समनसा सुनुत आ च धावतः । देवासो नित्ययाशिरा ॥
यौ दम्पती समनसा सूनुतम् आ च धावतः, देवासो नित्ययाशिरा इव।
Mantra 6
प्रति प्राशव्याँ इतः सम्यञ्चा बर्हिराशाते । न ता वाजेषु वायतः ॥
प्रतिप्राशव्याँ इतः सम्यञ्चा बर्हिर् आशाते; न तौ वाजेषु वायतः।
Mantra 7
न देवानामपि ह्नुतः सुमतिं न जुगुक्षतः । श्रवो बृहद्विवासतः ॥
न देवानाम् अपि ह्नुतः, सुमतिं न जुगुक्षतः; श्रवो बृहद् विवासत:।
Mantra 8
पुत्रिणा ता कुमारिणा विश्वमायुर्व्यश्नुतः । उभा हिरण्यपेशसा ॥
पुत्रिणा ता कुमारिणा विश्वम् आयुः व्यश्नुतः । उभा हिरण्यपेशसा ॥
Mantra 9
वीतिहोत्रा कृतद्वसू दशस्यन्तामृताय कम् । समूधो रोमशं हतो देवेषु कृणुतो दुवः ॥
वीतिहोत्रा कृतद्वसू दशस्यन्ता अमृताय कम् । समूधो रोमशं हतो देवेषु कृणुतो दुवः ॥
Mantra 10
आ शर्म पर्वतानां वृणीमहे नदीनाम् । आ विष्णोः सचाभुवः ॥
आ शर्म पर्वतानां वृणीमहे नदीनाम् । आ विष्णोः सचा भुवः ॥
Mantra 11
ऐतु पूषा रयिर्भगः स्वस्ति सर्वधातमः । उरुरध्वा स्वस्तये ॥
ऐतु पूषा, रयिर्भगश्च; स्वस्तिः सर्वधातमः आगच्छतु। उरुरध्वा अस्माकं स्वस्तये।
Mantra 12
अरमतिरनर्वणो विश्वो देवस्य मनसा । आदित्यानामनेह इत् ॥
अरमतिरनर्वणा देवस्य मनसा विश्वा भवति; सा आदित्यानाम् अनेह इद्—ऋतपथे स्थिरा।
Mantra 13
यथा नो मित्रो अर्यमा वरुणः सन्ति गोपाः । सुगा ऋतस्य पन्थाः ॥
यथा नः मित्रोऽर्यमा वरुणश्च गोपाः स्युः; सुगा ऋतस्य पन्थानः अस्माकं यात्रायै सन्तु।
Mantra 14
अग्निं वः पूर्व्यं गिरा देवमीळे वसूनाम् । सपर्यन्तः पुरुप्रियं मित्रं न क्षेत्रसाधसम् ॥
ज्योतिष्मत्या गिरा वः पूर्व्यं देवं वसूनाम् अधिपतिं दिव्य-क्रतुम् अग्निम् ईळे। तं सपर्यन्तः पुरुप्रियं मित्रं इव क्षेत्रसाधसम्, स नः कर्मणे सम्यक् क्षेत्रं साधयति।
Mantra 15
मक्षू देववतो रथः शूरो वा पृत्सु कासु चित् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
मक्षु देववतो रथः समायाति, शूरश्च पृत्सु कासु चित् प्रादुर्भवति। यदा यजमानो देवानां मनः समर्प्य यजते, तदा स आत्मन्य् अयज्वभागान् अभि जयी भवति।
Mantra 16
न यजमान रिष्यसि न सुन्वान न देवयो । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
न यजमान रिष्यसि, न सुन्वानः, न देवयुः। यदा देवानां मनः समर्प्य यजमानो यजते, तदा स आत्मन्य् अयज्वं यद् अस्ति तद् अभि जयी भवति।
Mantra 17
नकिष्टं कर्मणा नशन्न प्र योषन्न योषति । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
न कश्चिद् एनं वैरकर्मणा नाशयितुं शक्नोति, न कश्चिद् एनं निरोद्धुं वा निवर्तयितुं शक्नोति। यदा यजमानो देवानां प्रति मनः सम्यक् निधाय यजते, तदा सः स्वान्तःस्थितम् अयज्वन-प्रतिरोधम् अभिभूय जयति।
Mantra 18
असदत्र सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यम् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥
अत्र सत्यम् सुवीर्यम् अस्तु, उत तद् आश्वाश्व्यम् (अश्वशक्तीनां शीघ्राधिपत्यम्) अपि अस्तु। यदा यजमानो देवानां प्रति मनः सम्यक् निधाय यजते, तदा सः स्वान्तःस्थितान् अयज्वन-तत्त्वान् अभिभूय विजयी भवति।
It teaches that Indra is pleased when the sacrifice is done correctly—Soma is pressed, offerings are prepared, and sacred speech (brahman) is spoken with sincerity—bringing strength, protection, and victory.
These images express choosing stable shelter (mountains) and life-giving flow (rivers), and also invoke the wide sustaining support associated with Viṣṇu—helping the sacrificer on the path while still addressing Indra’s power.
On the outer level it means defeating hostile forces that oppose the rite; on the inner level it points to overcoming laziness, confusion, and refusal to offer—by aligning one’s will with the Gods and acting with discipline.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.