Rig Veda 8.23.30: Mandala 8, Sukta 23, Mantra 30

Sukta 8.23

Rishi: Vaiyaśva

Devata: Agni (primary); Mitra-Varuṇa (invited secondary deities)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने त्वं यशा अस्या मित्रावरुणा वह । ऋतावाना सम्राजा पूतदक्षसा ॥

Transliteration

ágnē tváṃ yaśā́ asyā́ mitrā́varuṇā vaha | ṛtávānā samrā́jā pūtádakṣasā ||

Translation

अग्ने त्वं ह्यस्य कर्मणो यशः; मित्रावरुणौ इह वह—ऋतावानौ सम्राजौ पूतदक्षसौ; यथा सत्यऋतस्य विधिः अस्माकम् अन्तर्यज्ञे अधितिष्ठेत्।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• त्वम्: thou / you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यशाः: glory; famed one
• यशाः: कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि विशेषण/नाम)
• Type: Noun
• Root: यशस्- (प्रातिपदिक)

• अस्याः: of this (woman/this one)
• अस्याः: सम्बन्ध (genitive: ‘of this’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मित्रावरुणा: O Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: सम्बोधन
• Type: Noun (dual compound)
• Root: मित्र- + वरुण- (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)

• वह: bring! / convey!
• वह: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु; ‘to carry/bring’)

• ऋतावाना: O two upholders of ṛta
• ऋतावाना: सम्बोधन (मित्रावरुणयोः विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: ऋतावन्- (प्रातिपदिक; ‘possessing ṛta’)

• सम्राजा: O two sovereign kings
• सम्राजा: सम्बोधन (मित्रावरुणयोः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सम्राज्- (प्रातिपदिक)

• पूतदक्षसा: O two of purified/bright power (purified strength)
• पूतदक्षसा: सम्बोधन (मित्रावरुणयोः विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: पूत- (कृदन्त, √पू ‘to purify’) + दक्षस्- (प्रातिपदिक) ; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास