
Sukta 6.69
Bharadvāja (traditional for Mandala 6).
Indra-Viṣṇu (dual).
Triṣṭubh.
अयं सूक्तः इन्द्रविष्णू युगलदेवतौ अव्यभिचारिणौ सखायौ इव आह्वयति, यौ सह यजमानं दुर्धर्षकर्मणि सङ्ग्रामे च “पारं तीरम्” इव नयतः। तौ यज्ञे रमेताम्, कवेर् ब्रह्म (मन्त्ररूपां वाचम्) शृणुताम्, धनं रक्षां च प्रयच्छताम्, तथा च तयोः अजेयां लोकधारिणीं शक्तिं दृढयताम् इति प्रार्थयते।
Mantra 1
सं वां कर्मणा समिषा हिनोमीन्द्राविष्णू अपसस्पारे अस्य । जुषेथां यज्ञं द्रविणं च धत्तमरिष्टैर्नः पथिभिः पारयन्ता ॥
हे इन्द्राविष्णू! कर्मणा समिषा च वां सं हिनोमि, अस्य अपसः पारे। जुषेथां यज्ञं द्रविणं च धत्तम्; अरिष्टैर्नः पथिभिः पारयन्ता।
Mantra 2
या विश्वासां जनितारा मतीनामिन्द्राविष्णू कलशा सोमधाना । प्र वां गिरः शस्यमाना अवन्तु प्र स्तोमासो गीयमानासो अर्कैः ॥
या विश्वासां जनितारा मतीनाम् इन्द्राविष्णू कलशा सोमधानाः। प्र वां गिरः शस्यमानाः अवन्तु प्र स्तोमासो गीयमानासो अर्कैः॥
Mantra 3
इन्द्राविष्णू मदपती मदानामा सोमं यातं द्रविणो दधाना । सं वामञ्जन्त्वक्तुभिर्मतीनां सं स्तोमासः शस्यमानास उक्थैः ॥
इन्द्राविष्णू मदपती मदानाम् आ सोमं यातं द्रविणो दधानाः। सं वामञ्जन्त्वक्तुभिर्मतीनां सं स्तोमासः शस्यमानास उक्थैः॥
Mantra 4
आ वामश्वासो अभिमातिषाह इन्द्राविष्णू सधमादो वहन्तु । जुषेथां विश्वा हवना मतीनामुप ब्रह्माणि शृणुतं गिरो मे ॥
आ वामश्वासो अभिमातिषाह इन्द्राविष्णू सधमादो वहन्तु। जुषेथां विश्वा हवना मतीनाम् उप ब्रह्माणि शृणुतं गिरो मे॥
Mantra 5
इन्द्राविष्णू तत्पनयाय्यं वां सोमस्य मद उरु चक्रमाथे । अकृणुतमन्तरिक्षं वरीयोऽप्रथतं जीवसे नो रजांसि ॥
हे इन्द्राविष्णू, सोमस्य मदे युवां तत् पनयाय्यं वस्तु उरु चक्रमाथे। युवाम् अन्तरिक्षं वरीयः अकृणुतम्, अस्माकं जीवसे रजांसि च अप्रथतम्।
Mantra 7
इन्द्राविष्णू पिबतं मध्वो अस्य सोमस्य दस्रा जठरं पृणेथाम् । आ वामन्धांसि मदिराण्यग्मन्नुप ब्रह्माणि शृणुतं हवं मे ॥
हे इन्द्राविष्णू, हे दस्रा, अस्य मध्वः सोमस्य पिबतम्; तेन जठरं पृणेथाम्। वाम् मदीराणि अन्धांसि आग्मन्; उप ब्रह्माणि शृणुतं, मे हवं शृणुतम्।
Mantra 8
उभा जिग्यथुर्न परा जयेथे न परा जिग्ये कतरश्चनैनोः । इन्द्रश्च विष्णो यदपस्पृधेथां त्रेधा सहस्रं वि तदैरयेथाम् ॥
उभौ जिग्यथुः; न परा जयेथे, न परा जिग्ये कतरश्चन एनयोः। हे इन्द्र विष्णो, यद् अपस्पृधेथां, तदा तत् सहस्रं त्रेधा वि ऐरयेथाम्।
They are invoked as a paired power: Indra brings victorious force that breaks obstacles, while Viṣṇu brings ordered expansion and secure space. Together they protect, grant prosperity, and guide the sacrificer safely through hardship.
It is a prayer for safe passage—through danger, conflict, or difficult work—so the worshipper reaches the goal without harm. It also suggests an inner crossing: moving beyond fear and obstruction through divine support and right direction.
It is suited for fire offerings (and Soma settings where applicable) when seeking protection, victory over opposition, and successful completion of demanding tasks. The hymn emphasizes correct invocation, attentive divine hearing, and the granting of wealth and wellbeing.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.