HomeRig VedaMandala 5Sukta 34Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 5.34.4: Mandala 5, Sukta 34, Mantra 4

Sukta 5.34

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Indra (Śakra)
Chandas: Trishtubh (likely)

यस्यावधीत्पितरं यस्य मातरं यस्य शक्रो भ्रातरं नात ईषते । वेतीद्वस्य प्रयता यतंकरो न किल्बिषादीषते वस्व आकरः ॥

yásyāvadhīt pitáraṃ yásya mātáraṃ yásya śakró bhrā́taraṃ nā́ta īṣate | vétīd v asya práyatā yatáṃkaro ná kílbiṣād īṣate vásva ā́karaḥ ||

यः पितरमवधीत्तथा मातरं च, यस्य च शक्रस्य पुरो भ्राता अपि नात ईषते—स एवैतस्य प्राणिनः प्रयतान् (प्रयताः) बलान् वेत्ति। यः प्रयत्नं (आत्मनः) यतंकरः कृत्वा संयोजयति, स किल्बिषात् न ईषते; वसूनाम् आकरो भवति।

यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवधीत्slew/killed
अवधीत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वध् (हनने)
पितरम्father
पितरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपितृ
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मातरम्mother
मातरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमातृ
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper epithet)
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभ्रातृ
not
:
TypeIndeclinable
Root
अतःtherefore/from that
अतः:
हेतु/अपादान (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअतः
ईषतेseeks/strives
ईषते:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईष् (ईषण/प्रयत्न/इच्छा)
वेतिknows/recognizes
वेति:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने) / (वेद्-सम्बन्धः)
इद्indeed
इद्:
TypeIndeclinable (particle)
Rootइद्
वस्यof wealth/good
वस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
प्रयताrestrained, disciplined
प्रयता:
कर्तृ (विशेषण-सम्बन्धः)
TypeAdjective (participle)
Rootप्र-√यम् (नियमे/संयमे) → प्रयत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यतंकरःone who makes effort/one who strives
यतंकरः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootयतंकर (प्रातिपदिक; यतं + कर ‘making/doing’)
not
:
TypeIndeclinable
Root
किल्बिषात्from sin/offence
किल्बिषात्:
अपादान
TypeNoun
Rootकिल्बिष (प्रातिपदिक)
ईषतेseeks/strives
ईषते:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईष्
वस्वःof wealth/treasure
वस्वः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
आकरःmine, source, repository
आकरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआकर (प्रातिपदिक)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App