Sukta 27
Sukta 5.27
Agni Vaiśvānara (with praise that also frames a bountiful lordly power; donor-context with Tri-aruṇa)
अयं लघुस्तोत्रः वैश्वानररूपं अग्निं स्तौति—सर्वजनानां वह्निं, प्रभुत्वशक्तिं च, यः लोके समृद्धिं धर्मं च प्रत्यक्षं करोति। त्र्यारुणस्य दानप्रसङ्गेन अग्नेर्महत्त्वं निरूप्यते; स्तोत्रस्य सिद्धिः यज्ञीयया ऋचा वाचा च सम्बध्यते, अश्वमेधपरिसरे च विन्यस्यते। अन्ते इन्द्राग्नी संयुक्तावाहनं कृत्वा क्षत्रस्य (राजन्यबलस्य) धारणाय प्रार्थ्यते।
Mantras
Mantra 1
अनस्वन्ता सत्पतिर्मामहे मे गावा चेतिष्ठो असुरो मघोनः । त्रैवृष्णो अग्ने दशभिः सहस्रैर्वैश्वानर त्र्यरुणश्चिकेत ॥
मम सत्यस्य पतिर् आहूयताम्—ऊर्जाश्वैः समृद्धः। दानशीलः प्रचेताः असुरः प्रादुर्भवतु। हे अग्ने वैश्वानर! त्र्यरुणः तव त्रैवृष्णस्य पूर्णबलेन दशभिः सहस्रैः त्वां चिकीते।
Mantra 2
यो मे शता च विंशतिं च गोनां हरी च युक्ता सुधुरा ददाति । वैश्वानर सुष्टुतो वावृधानोऽग्ने यच्छ त्र्यरुणाय शर्म ॥
यो मे शतां च विंशतिं च गोनां ददाति, हरी च युक्तौ सुधुरौ सुवहौ ददाति—वैश्वानर, सुष्टुतो वावृधानः; अग्ने, त्र्यरुणाय शर्म यच्छ।
Mantra 3
एवा ते अग्ने सुमतिं चकानो नविष्ठाय नवमं त्रसदस्युः । यो मे गिरस्तुविजातस्य पूर्वीर्युक्तेनाभि त्र्यरुणो गृणाति ॥
एवं ते, अग्ने, सुमतिं चकानः त्रसदस्युः नविष्ठाय नवमं स्तोत्रम् अर्पयति; यो मे गिरः तुविजातस्य पूर्वीर् युक्तेन मनसा अभि गृणाति—स त्र्यरुणो गृणाति।
Mantra 4
यो म इति प्रवोचत्यश्वमेधाय सूरये । दददृचा सनिं यते ददन्मेधामृतायते ॥
यो मे ‘इति’ इति प्रवोचति अश्वमेधाय सूरये; स ऋचा यते सानिं ददाति, ऋतायते मेधां ददाति।
Mantra 5
यस्य मा परुषाः शतमुद्धर्षयन्त्युक्षणः । अश्वमेधस्य दानाः सोमा इव त्र्याशिरः ॥
यस्य मम परुषाः शतम् उक्ष्ण इव उद्धर्षयन्ति, तस्य अश्वमेधसम्भवाः दानाः सोम इव त्र्याशिरः उद्गच्छन्त्युत्सर्पन्ति च।
Mantra 6
इन्द्राग्नी शतदाव्न्यश्वमेधे सुवीर्यम् । क्षत्रं धारयतं बृहद्दिवि सूर्यमिवाजरम् ॥
इन्द्राग्नी शतदाव्नी, अश्वमेधे सुवीर्यं क्षत्रं च बृहत् धारयतम्; दिवि विस्तीर्णे अजरं सूर्यमिव आजरम् उन्नयतम्।
Frequently Asked Questions
Agni Vaiśvānara is Agni as the ‘universal’ fire—present in sacrifice and in the world—who brings light, order, and prosperity by carrying offerings and awakening clarity.
Tri-aruṇa appears as a patron/donor figure through whom Agni’s bounty and recognition are framed; the hymn reflects the Vedic link between ritual praise, patronage, and prosperity.
It treats the ṛc as effective action: the rightly spoken verse grants ‘gain’ to the striver and ‘medhā’ (inspired intelligence) to the one who follows truth (ṛta).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.