Rig Veda 4.1.10: Mandala 4, Sukta 1, Mantra 10
Sukta 4.1
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni (leader to the ratna); with Dyauḥ Pitā as cosmogonic background
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
स तू नो अग्निर्नयतु प्रजानन्नच्छा रत्नं देवभक्तं यदस्य । धिया यद्विश्वे अमृता अकृण्वन्द्यौष्पिता जनिता सत्यमुक्षन् ॥
Transliteration
sá tū́ no agnír nayatu prajā́nann ácchā rátnam devá-bhaktaṃ yád asya | dhiyā́ yád víśve amṛ́tā akṛṇvan dyáuṣ pitā́ janitā́ satyám ukṣan ||
Translation
स सः नोऽग्निर्नयतु प्रजानन्नच्छा रत्नं देवभक्तं यदस्य दातव्यम्। धिया यद्विश्वेऽमृताः तदकृण्वन्; द्यौः पिता जनिता च सत्यं बीजसाररूपेणोक्षत्॥
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
तूindeed / but / then
तू:
—
TypeIndeclinable
Rootतू (निपात) अथवा तु (अव्यय) वैदिक-रूप
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम) → नः
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नयतुmay (he) lead
नयतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (नयति)
प्रजानन्knowing / discerning
प्रजानन्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootप्र-ज्ञा (धातु) → प्रजानत् (वर्तमान-कृदन्त)
अच्छाtowards
अच्छा:
—
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
रत्नम्treasure / precious gift
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
देवभक्तम्apportioned by the gods / god-bestowed
देवभक्तम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदेव-भक्त (प्रातिपदिक; भक्त = √भज् ‘to share/portion’ से)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
अस्यof him / of this (Agni)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) → अस्य
धियाby insight / with thought
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
यत्when / that which
यत्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
विश्वेall (the gods)
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अमृताःthe immortals
अमृताः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (substantive)
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
अकृण्वन्they made / fashioned
अकृण्वन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (करोति)
द्यौःHeaven (Dyaus)
द्यौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
पिताfather
पिता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
जनिताbegetter / progenitor
जनिता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजनि-तृ (प्रातिपदिक; √जन् ‘to beget’ से)
सत्यम्truth / the true (thing)
सत्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
उक्षन्sprinkling / pouring (fertilizing)
उक्षन्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootवक्ष्/उक्ष् (वैदिक धातु; ‘to sprinkle/pour, make rain/impregnate’) → उक्षन् (वर्तमान-कृदन्त)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.