Rig Veda 2.29.1 — Mandala 2, Sukta 29, Mantra 1
Sukta 2.29
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Ādityas (especially Varuṇa and Mitra)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
धृतव्रता आदित्या इषिरा आरे मत्कर्त रहसूरिवागः । शृण्वतो वो वरुण मित्र देवा भद्रस्य विद्वाँ अवसे हुवे वः ॥
Transliteration
dhṛtávratā ādítyā íṣirā āré mátkarta rahasū́r ivā́gaḥ | śṛṇvató vo váruṇa mítra devā bhadrásya vidvā́n ávase huve vaḥ ||
Translation
धृतव्रताः आदित्याः इषिराः—रहसूरिवागः मत्कर्तम् आरे धारयत। शृण्वन्तो मे, हे देवौ वरुण-मित्रौ; भद्रस्य विद्वान् अहं वः अवसे हुवे।
Word by Word
धृतव्रताः(you) steadfast in vows / firm in ordinances
धृतव्रताः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootधृत-व्रत (धृ ‘धारणे’ + व्रत) प्रातिपदिक
आदित्याःĀdityas (solar deities)
आदित्याः:
कर्तृ (सम्बोधनार्थे अपि)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
इषिराःvigorous, strong, impetuous
इषिराः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootइषिर (प्रातिपदिक)
आरेfar away, at a distance
आरे:
अधिकारण (भावे: ‘दूरम्’)
TypeIndeclinable
Rootआरे (अव्यय)
मत्कर्तO doer/agent for me; O my maker/helper
मत्कर्त:
सम्बोधन
TypeNoun (compound)
Rootमत् + कर्तृ (कृ ‘करणे’ → कर्तृ) प्रातिपदिक
रहसूरिवागःwhose speech/utterance moves in secrecy; secret-counselled/hidden-speaking
रहसूरिवागः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण देवेषु)
TypeNoun/Adjective (bahuvrīhi-like epithet)
Rootरहसू-रि-वाग (रहसू ‘गुप्त/रहस्य’ + रि (रि/री ‘गत्यर्थ’/‘प्रेरणे’—उपसर्गीय-तत्पुरुषभावः) + वाग् ‘वच्’ प्रातिपदिक) समास
शृण्वतःof (me) listening / while (I) listen
शृण्वतः:
कर्तृ (कृदन्त-कर्तृ; सम्बन्ध-षष्ठी)
TypeParticiple
Rootशृ (धातु) → शृण्वत् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
मित्रO Mitra
मित्र:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
देवाःO gods
देवाः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
भद्रस्यof the good (thing), of welfare
भद्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
कर्तृ (हुवे इत्यस्य)
TypeParticiple (adjectival)
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त, क्तवतु-प्रत्ययार्थ ‘knowing’)
अवसेfor help/protection
अवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक; ‘help, protection’)
हुवेI call/invoke
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Rootहू (धातु ‘आह्वाने’)
वःyou (all)
वः:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.