Rig Veda 10.42.7 — Mandala 10, Sukta 42, Mantra 7
Sukta 10.42
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥
Transliteration
ārā́c cháttrum ápa bādhasva dū́ram ugró yáḥ śámbhaḥ puru-hūta téna | asmè dhehi yáva-mad gó-mad indra kṛdhí dhíyaṃ jaritré vā́ja-ratnām ||
Translation
आराৎ शत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्भः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥
Word by Word
आ॒रात्from afar; away
आ॒रात्:
Adhikaraṇa (देश/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootआ॒रात् (अव्यय-प्रातिपदिक) < √र (गमन/प्राप्ति) से निष्पन्न; ‘दूर/पर’ अर्थे
शत्रुम्the enemy
शत्रुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
अपaway
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
बाधस्वdrive away; repel
बाधस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√बाध् (बाधँ हिंसायाम्/पीडने)
दूरम्far (away)
दूरम्:
Adhikaraṇa (देश-परिमाण/दूरी)
TypeAdverb (from adjective)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
उग्रःfierce; mighty
उग्रः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृ-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शम्बःthe beneficent one (epithet)
शम्बः:
Kartā (सम्बोधनार्थे/विशेषणार्थे)
TypeNoun (epithet)
Rootशम्ब (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण, ‘कल्याण/हित’ भाव)
पुरुहूतO much-invoked one
पुरुहूत:
(सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण ‘बहुभिः आहूतः’)
तेनby that; with that (power/aid)
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मेto us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धेहिplace; bestow
धेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (डुधाञ् धारण-पोषणयोः/स्थापने)
यवम्barley
यवम्:
Karma
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
अद्गोमत्together with cattle; cattle-rich
अद्गोमत्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद् + गोमत् (प्रातिपदिक; ‘अतिशय/समृद्धि’ सूचक ‘अद्’ + ‘गो-युक्त’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कृधीmake; fashion
कृधी:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (डुकृञ् करणे)
धियम्thought; inspired insight
धियम्:
Karma
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक; ‘बुद्धि/प्रेरणा/स्तोत्र-धारणा’)
जरित्रेfor the singer/praiser
जरित्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; ‘स्तुतिकर्ता/गायक’)
वाजरत्नाम्prize-winning, treasure-bringing
वाजरत्नाम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाज-रत्न (समास-प्रातिपदिक; ‘वाज’=बल/विजय/अन्न, ‘रत्न’=धन/उपहार)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.