Rig Veda 10.42.7: Mandala 10, Sukta 42, Mantra 7
Sukta 10.42
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥
Transliteration
ārā́c cháttrum ápa bādhasva dū́ram ugró yáḥ śámbhaḥ puru-hūta téna | asmè dhehi yáva-mad gó-mad indra kṛdhí dhíyaṃ jaritré vā́ja-ratnām ||
Translation
आराৎ शत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्भः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥
Word by Word
आ॒रात्from afar; away
आ॒रात्:
Adhikaraṇa (देश/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootआ॒रात् (अव्यय-प्रातिपदिक) < √र (गमन/प्राप्ति) से निष्पन्न; ‘दूर/पर’ अर्थे
शत्रुम्the enemy
शत्रुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
अपaway
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
बाधस्वdrive away; repel
बाधस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√बाध् (बाधँ हिंसायाम्/पीडने)
दूरम्far (away)
दूरम्:
Adhikaraṇa (देश-परिमाण/दूरी)
TypeAdverb (from adjective)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
उग्रःfierce; mighty
उग्रः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृ-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शम्बःthe beneficent one (epithet)
शम्बः:
Kartā (सम्बोधनार्थे/विशेषणार्थे)
TypeNoun (epithet)
Rootशम्ब (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण, ‘कल्याण/हित’ भाव)
पुरुहूतO much-invoked one
पुरुहूत:
(सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण ‘बहुभिः आहूतः’)
तेनby that; with that (power/aid)
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मेto us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धेहिplace; bestow
धेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (डुधाञ् धारण-पोषणयोः/स्थापने)
यवम्barley
यवम्:
Karma
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
अद्गोमत्together with cattle; cattle-rich
अद्गोमत्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद् + गोमत् (प्रातिपदिक; ‘अतिशय/समृद्धि’ सूचक ‘अद्’ + ‘गो-युक्त’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कृधीmake; fashion
कृधी:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (डुकृञ् करणे)
धियम्thought; inspired insight
धियम्:
Karma
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक; ‘बुद्धि/प्रेरणा/स्तोत्र-धारणा’)
जरित्रेfor the singer/praiser
जरित्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; ‘स्तुतिकर्ता/गायक’)
वाजरत्नाम्prize-winning, treasure-bringing
वाजरत्नाम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाज-रत्न (समास-प्रातिपदिक; ‘वाज’=बल/विजय/अन्न, ‘रत्न’=धन/उपहार)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.