Sukta 107
Sukta 10.107
Dakṣiṇā (personified sacred giving) / Pūrtí (completed offering) theme
अयं सूक्तो दक्षिणां स्तौति—यज्ञस्य पूर्तिं साधयन्तीं सम्यग्दत्तां पवित्रां च; या यजमानं तमसः परं विपुलं दीप्तं पन्थानं नयति। अत्र दानं न केवलं दया, किन्तु दीक्षितं बलं, यत् ऋत्विजां कर्माणि परिपूरयति, सामाजिकं धर्मं धारयति, तथा रक्षणं समृद्धिं जयञ्च फलति।
Mantras
Mantra 1
आविरभून्महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि । महि ज्योतिः पितृभिर्दत्तमागादुरुः पन्था दक्षिणाया अदर्शि ॥
आविरभून्महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि। महि ज्योतिः पितृभिर्दत्तमागादुरुः पन्था दक्षिणाया अदर्शि॥
Mantra 2
उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह ते सूर्येण । हिरण्यदा अमृतत्वं भजन्ते वासोदाः सोम प्र तिरन्त आयुः ॥
उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह ते सूर्येण। हिरण्यदा अमृतत्वं भजन्ते वासोदाः सोम प्र तिरन्त आयुः॥
Mantra 3
दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि ते पृणन्ति । अथा नरः प्रयतदक्षिणासोऽवद्यभिया बहवः पृणन्ति ॥
दक्षिणा दैवी पूर्तिः, देवयज्ञ्या च; कदर्येभ्यः सा न पूर्यते, न हि ते तां पूरयितुं शक्नुवन्ति। अथ ये नराः प्रयतदक्षिणासः, अनृतपतनभयात्, ते बहवो दक्षिणां पूरयन्ति।
Mantra 4
शतधारं वायुमर्कं स्वर्विदं नृचक्षसस्ते अभि चक्षते हविः । ये पृणन्ति प्र च यच्छन्ति संगमे ते दक्षिणां दुहते सप्तमातरम् ॥
शतधारं वायुम्, स्वर्विदम् अर्कं च—नृचक्षसः हविरभि चक्षते। ये पूरयन्ति च प्र यच्छन्ति च संगमे, ते सप्तमातरं दक्षिणां दुहते—अक्षयस्य सत्फलस्य पयः निष्पादयन्ति।
Mantra 5
दक्षिणावान्प्रथमो हूत एति दक्षिणावान्ग्रामणीरग्रमेति । तमेव मन्ये नृपतिं जनानां यः प्रथमो दक्षिणामाविवाय ॥
दक्षिणावान् प्रथमः हूतः एति; दक्षिणावान् ग्रामणीः अग्रमेति। तम् एव अहं जनानां नृपतिं मन्ये—यः प्रथमः दक्षिणां प्रवर्त्य तस्याः कर्म स्थापयामास।
Mantra 6
तमेव ऋषिं तमु ब्रह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम् । स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः प्रथमो दक्षिणया रराध ॥
तम् एव ऋषिं तम् उ ब्राह्माणम् आहुः—यज्ञन्यं सामगाम् उक्थशासम्। स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो—यः प्रथमो दक्षिणया रराध।
Mantra 7
दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद्धिरण्यम् । दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मा दक्षिणां वर्म कृणुते विजानन् ॥
दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति; दक्षिणा चन्द्रम् उत यद् हिरण्यम्। दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मा; दक्षिणां वर्म कृणुते विजानन्।
Mantra 8
न भोजा मम्रुर्न न्यर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न व्यथन्ते ह भोजाः । इदं यद्विश्वं भुवनं स्वश्चैतत्सर्वं दक्षिणैभ्यो ददाति ॥
न भोजा मम्रुर् न न्यर्थम् ईयुर्; न रिष्यन्ति न व्यथन्ते ह भोजाः। इदं यद् विश्वं भुवनं स्वश् च; एतत् सर्वं दक्षिणैभ्यो ददाति।
Mantra 9
भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं या सुवासाः । भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः प्रयन्ति ॥
आदौ भोजाः सुरभिं योनिम् अजिग्युः; भोजाः सुवासां वधूम् अजिग्युः। भोजाः सुरायाः अन्तःपेयं पानम् अजिग्युः; भोजाः अजिग्युः येऽहूताः अपि प्रयान्ति।
Mantra 10
भोजायाश्वं सं मृजन्त्याशुं भोजायास्ते कन्या शुम्भमाना । भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्कृतं देवमानेव चित्रम् ॥
भोजायाश्वं संमृजन्ति आशुम्; भोजायास्ते कन्या शुम्भमाना उपविशति। भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्कृतं देवमानेव चित्रम्।
Mantra 11
भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुवृद्रथो वर्तते दक्षिणायाः । भोजं देवासोऽवता भरेषु भोजः शत्रून्त्समनीकेषु जेता ॥
भोजम् अश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति; सुवृद्रथो वर्तते दक्षिणायाः। भोजं देवासोऽवताः भरेषु; भोजः शत्रून् समनीकेषु जेता।
Frequently Asked Questions
Here Dakṣiṇā is more than a payment or charity. It is a sacred, rightly offered gift that ‘completes’ the sacrifice (pūrtí) and brings auspicious results—light, prosperity, protection, and social harmony.
The hymn says a great light ‘given by the Fathers’ comes through Dakṣiṇā. This means sacred giving aligns the sacrificer with ancestral tradition and releases one from darkness into a sanctioned, luminous path of right action.
The verse teaches that generosity, when ritually correct, perfects the sacrificer/priestly function: it stabilizes knowledge, speech, and competence. In other words, giving is presented as an accomplishing power that makes spiritual and ritual mastery whole.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.