Rig Veda 1.96.1: Mandala 1, Sukta 96, Mantra 1
Sukta 1.96
Rishi: Parāśara Śāktya (traditional for RV 1.96)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स प्रत्नथा सहसा जायमानः सद्यः काव्यानि बळधत्त विश्वा । आपश्च मित्रं धिषणा च साधन्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
Transliteration
sá pratnáthā sáhasā jā́yamānaḥ sadyáḥ kā́vyāni báḷ adhatta víśvā | ā́paś ca mitráṃ dhiṣáṇā ca sā́dhan devā́ agníṃ dhārayann dráviṇo-dām ||
Translation
स प्रत्नथा सहसा जायमानः सद्यः काव्यानि बळधत्त विश्वा। आपश्च मित्रं धिषणा च साधन्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम्॥
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ (अग्निः—अन्तर्निहितः) / विषय-निर्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रत्नथाin the ancient way, as of old
प्रत्नथा:
क्रियाविशेषण (रीति)
TypeIndeclinable
Rootप्रत्न (विशेषण-प्रातिपदिक) + -था (अव्यय-प्रत्यय)
सहसाwith might, by force
सहसा:
करण (बल/साधन-भावेन) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसहस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक) / सहसा (अव्यय-प्रयोगः)
जायमानःbeing born, coming into being
जायमानः:
कर्तृ (विशेषणम्—‘सः’)
TypeParticiple
Root√जन् (जायते) + शानच् (वर्तमान-कृदन्त)
सद्यःimmediately
सद्यः:
क्रियाविशेषण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
काव्यानिpoetic works / inspired utterances
काव्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootकाव्य (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
बळधत्तhe set/placed, he established
बळधत्त:
क्रिया (कर्तृ ‘सः’)
TypeVerb
Root√धृ (धत्ते/धत्त) + बल्/बळ् (उपसर्ग/पूर्वाङ्ग-समासभावः) → बळधत्त (वैदिक रूप)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
आपःthe Waters
आपः:
कर्तृ (साधन् इति क्रियायाः) / सहकर्तृ
TypeNoun
Rootआप् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; बहुवचन-नित्य)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
मित्रम्Mitra (the deity Mitra)
मित्रम्:
कर्म (साधन् इति) / ‘आपः … साधन्’ इत्यत्र साध्य-वस्तु
TypeNoun
Rootमित्र (पुं/नपुंसक-प्रातिपदिक; यहाँ नपुंसक)
धिषणाDhīṣaṇā (inspiration/holy intelligence; personified)
धिषणा:
कर्तृ (साधन् इति क्रियायाः) / सहकर्तृ
TypeNoun
Rootधिषणा (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
साधन्they accomplished, they brought about
साधन्:
क्रिया (कर्तृ: आपः, धिषणा)
TypeVerb (Vedic finite/archaic form) / participial-finite usage
Root√साध् (साधयति) / वैदिक: साधन् (लट्-लकारे शतृदन्त/प्राचीन-रूपेण)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
धारयन्bearing, upholding
धारयन्:
कर्तृ-विशेषण (देवाः)
TypeParticiple
Root√धृ (धारयति) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
द्रविणोदाम्the wealth-giver
द्रविणोदाम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (epithet) / Noun-like
Rootद्रविणोद (विशेषण/नाम; द्रविण ‘wealth’ + उद ‘giving’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.