Rig Veda 1.91.21 — Mandala 1, Sukta 91, Mantra 21
Sukta 1.91
Devata: Soma
Samhita Patha (Devanagari)
अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥
Transliteration
aṣā́ḷhaṃ yut-sú pṛ́tanāsu papríṃ svaḥ-sā́m apsā́ṃ vṛ́janasya gopā́m | bhareṣu-jā́ṃ su-kṣitíṃ su-śrávasaṃ jáyantaṃ tvā́m ánu madema soma ||
Translation
अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम्। भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम॥
Word by Word
अषा॑ळ्हम्unconquered
अषा॑ळ्हम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-षा॒ळ्ह (प्रातिपदिक; < √सह् ‘to overcome/endure’ with neg. a-; ‘unconquered’)
यु॒त्सुin battles
यु॒त्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयु॒ध्/यु॒त्सु (प्रातिपदिक ‘युत्सु’ = ‘in battles’; from yudh- ‘fight’)
पृत॑नासुin combats/hostile encounters
पृत॑नासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृतना (प्रातिपदिक)
पप्रिम्fulfilling (victory/aid), filling
पप्रिम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√पॄ (पूरणे ‘to fill, to make full’) → पप्रि- (कृदन्त/विशेषण ‘filling, fulfilling’)
स्व॒र्षाम्heaven-winning, light-winning
स्व॒र्षाम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्-सा (प्रातिपदिक; ‘winning/bringing heaven/light’; RV epithet)
अ॒प्साम्of the waters
अ॒प्साम्:
सम्बन्ध (वृजनस्य गोपाम् इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः; ‘of the waters’)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक ‘water’)
वृ॒जन॑स्यof the community/settlement (clan)
वृ॒जन॑स्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
गो॒पाम्protector/guardian
गो॒पाम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; go- ‘cow’ + पा ‘protector’)
भ॒रे॒षु॒जाम्battle-born, battle-helping
भ॒रे॒षु॒जाम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभरेषुजा (प्रातिपदिक; ‘born/active in battles/struggles’; bhara ‘bearing, contest’ + su-ja ‘well-born/produced’)
सु॑क्षि॒तिम्good dwelling, prosperity
सु॑क्षि॒तिम्:
कर्म (जयन्तम् इत्यस्य कर्म/फलम्—‘good dwelling/prosperity’)
TypeNoun
Rootसु-क्षिति (प्रातिपदिक; su- ‘good’ + क्षिति ‘dwelling, settlement, prosperity’)
सु॒श्रव॑सम्of good fame, renowned
सु॒श्रव॑सम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-श्रवस् (प्रातिपदिक; ‘good fame’)
जय॑न्तम्conquering, victorious
जय॑न्तम्:
कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Root√जि (जये ‘to conquer’) → जयन्त् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म (मदेम इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनु॑after, following
अनु॑:
(क्रियाविशेषण; ‘following/after, in accordance with’)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
मदेमmay we rejoice/exult
मदेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (हर्षे/मदे ‘to rejoice, be exhilarated’)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.