Sukta 36
Sukta 1.36
Kaṇva (Kāṇva lineage; RV 1.36 is Kaṇva-associated)
Agni
Gāyatrī (hymn RV 1.36 is predominantly Gāyatrī)
ऋग्वेदस्य १.३६ सूक्तं काण्वानामग्निसूक्तम्। अत्र दिव्यः अग्निः महाबलः सर्वैः पूज्यः होतृरूपेण आहूयते, यः मानुषीं वाचं हविश्च देवान् प्रति वहति। ऋतस्याधि प्रज्वलितं तमग्निं स्तौति, स्तोत्रेणैव तस्य वर्धनं याचते, अन्ते च रक्षोभ्यः तथा सर्वेभ्यः शत्रुभ्यः कुटिलद्रोहिभ्यश्च रक्षणार्थं प्रार्थयते—यत् तस्य घोराः शिखाः रक्षांसि च सर्वान् प्रतिकूलान् कुटिलान् बलान् दहन्तु।
Mantras
Mantra 1
प्र वो यह्वं पुरूणां विशां देवयतीनाम् । अग्निं सूक्तेभिर्वचोभिरीमहे यं सीमिदन्य ईळते ॥
देवयतीनां पुरूणां विशां प्रति वयं वो यह्वम् अग्निं प्र वो ब्रूमः; सूक्तेभिर्वचोभिरीमहे तं यं सीम् इदन्य ईळते।
Mantra 2
जनासो अग्निं दधिरे सहोवृधं हविष्मन्तो विधेम ते । स त्वं नो अद्य सुमना इहाविता भवा वाजेषु सन्त्य ॥
जनासो हविष्मन्तोऽग्निं दधिरे सहोवृधं; ते विधेम। स त्वं नोऽद्य सुमना इहाविता भव, वाजेषु सन्त्य।
Mantra 3
प्र त्वा दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् । महस्ते सतो वि चरन्त्यर्चयो दिवि स्पृशन्ति भानवः ॥
प्र त्वां दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम्। महत् ते सत्; विचरन्त्यर्चयः, दिवि स्पृशन्ति भानवः॥
Mantra 4
देवासस्त्वा वरुणो मित्रो अर्यमा सं दूतं प्रत्नमिन्धते । विश्वं सो अग्ने जयति त्वया धनं यस्ते ददाश मर्त्यः ॥
देवासस्त्वा वरुणो मित्रोऽर्यमा सं दूतं प्रत्नमिन्धते। विश्वं सोऽग्ने जयति त्वया धनं यस्ते ददाश मर्त्यः॥
Mantra 5
मन्द्रो होता गृहपतिरग्ने दूतो विशामसि । त्वे विश्वा संगतानि व्रता ध्रुवा यानि देवा अकृण्वत ॥
मन्द्रो होता गृहपतिरग्ने दूतॊ विशामसि। त्वयि विश्वा संगतानि व्रता ध्रुवा यानि देवा अकृण्वत॥
Mantra 6
त्वे इदग्ने सुभगे यविष्ठ्य विश्वमा हूयते हविः । स त्वं नो अद्य सुमना उतापरं यक्षि देवान्त्सुवीर्या ॥
त्वय्येवाग्ने सुभगे यविष्ठ्ये विश्वं हविराहूयते। स त्वं नः अद्य सुमना उतापरं यक्षि देवान् सुवीर्यं ददन्।
Mantra 7
तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । होत्राभिरग्निं मनुषः समिन्धते तितिर्वांसो अति स्रिधः ॥
तं हि इत्था नमस्विन उप स्वराजमासते। होत्राभिर्ग्निं मनुष्याः समिन्धते तितिर्वांसोऽति स्रिधः।
Mantra 8
घ्नन्तो वृत्रमतरन्रोदसी अप उरु क्षयाय चक्रिरे । भुवत्कण्वे वृषा द्युम्न्याहुतः क्रन्ददश्वो गविष्टिषु ॥
वृत्रं घ्नन्तोऽतिरन् रोधसी अप उरु क्षयाय चक्रिरे। भुवत्कण्वे वृषा द्युम्न्याहुतः क्रन्ददश्वो गविष्टिषु।
Mantra 9
सं सीदस्व महाँ असि शोचस्व देववीतमः । वि धूममग्ने अरुषं मियेध्य सृज प्रशस्त दर्शतम् ॥
सं सीदस्व; महानसि। शोचस्व देववीतमः। हे अग्ने, मियेध्य, अरुषं धूमं वि सृज—प्रशस्तं दर्शतम्—येन देवाः समागच्छेयुः, अन्तःकर्म च सिद्ध्येत्।
Mantra 10
यं त्वा देवासो मनवे दधुरिह यजिष्ठं हव्यवाहन । यं कण्वो मेध्यातिथिर्धनस्पृतं यं वृषा यमुपस्तुतः ॥
हे अग्ने हव्यवाहन, यं त्वा देवासो मनवे इह दधुः—यजिष्ठं। यं कण्वो मेध्यातिथिर्धनस्पृतं पुरो दधे; यं वृषा उपस्तुतः—स एव ज्वालोऽस्माकं कर्मणि चेतनः नेता भवतु।
Mantra 11
यमग्निं मेध्यातिथिः कण्व ईध ऋतादधि । तस्य प्रेषो दीदियुस्तमिमा ऋचस्तमग्निं वर्धयामसि ॥
यम् अग्निं मेध्यातिथिः कण्वः ऋतादधि ईध—तस्य प्रेषो दीदियुस्तम्। इमाभिः ऋग्भिः तं अग्निं वर्धयामसि; अस्मासु दैवीं इच्छाशक्तिं दृढयामः।
Mantra 12
रायस्पूर्धि स्वधावोऽस्ति हि तेऽग्ने देवेष्वाप्यम् । त्वं वाजस्य श्रुत्यस्य राजसि स नो मृळ महाँ असि ॥
हे स्वधावन् अग्ने, रा॒यस्पू॑र्धि—अस्मान् रायेण पूर्णय; अस्ति हि ते दे॒वेष्वाप्य॑म्, देवेषु तव अन्तःप्रवेशः सन्निकर्षश्च। त्वं वाजस्य श्रुत्यस्य राजसि; तस्मात् नः मृळ, महाँ असि।
Mantra 13
ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये तिष्ठा देवो न सविता । ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे ॥
नः ऊतये ऊर्ध्वः उ षु तिष्ठ, देवो न सविता इवोन्नयिता। ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता तिष्ठ—यदा अञ्जिभिर्वा॒घद्भिर्वि॒ह्वया॑महे, उत्सुकैः करैः स्तुतिभिश्च त्वामाह्वयामः।
Mantra 14
ऊर्ध्वो नः पाह्यंहसो नि केतुना विश्वं समत्रिणं दह । कृधी न ऊर्ध्वाञ्चरथाय जीवसे विदा देवेषु नो दुवः ॥
ऊर्ध्वो नः पाह्यंहसः; केतुना विश्वं समत्रिणं दह—प्रकाशचिह्नेन सर्वं वैरिणं ग्रासकं च दग्ध्वा नाशय। नः ऊर्ध्वाञ्चरथाय जीवसे कृधी; दे॒वेषु नः दुवः विदा—देवेषु अस्माकं हविः-शक्तिं यज्ञबलं च प्रापय।
Mantra 15
पाहि नो अग्ने रक्षसः पाहि धूर्तेरराव्णः । पाहि रीषत उत वा जिघांसतो बृहद्भानो यविष्ठ्य ॥
हे अग्ने, नः रक्षसः पािहि; धूर्ताद् अरा॑व्णः पािहि। रीषतः उत वा जिघांसतः पािहि—हे बृहद्भानो, हे यवि॑ष्ठ्य (सदा नव) ज्वलन।
Mantra 16
घनेव विष्वग्वि जह्यराव्णस्तपुर्जम्भ यो अस्मध्रुक् । यो मर्त्यः शिशीते अत्यक्तुभिर्मा नः स रिपुरीशत ॥
घनेव, हे तपुर्जम्भ, विष्वग् अरा॑व्णं जहि। यः अस्मध्रुक्, यः मर्त्यः शिशीते अत्यक्तुभिः—सः रिपुः नः मा ईशत।
Mantra 17
अग्निर्वव्ने सुवीर्यमग्निः कण्वाय सौभगम् । अग्निः प्रावन्मित्रोत मेध्यातिथिमग्निः साता उपस्तुतम् ॥
अग्निः सुवीर्यं वव्ने; अग्निः कण्वाय सौभाग्यं वव्ने। अग्निः मित्रं च मेध्यातिथिं च प्रावन्; अग्निः सातौ उपस्तुतं धारयति।
Mantra 18
अग्निना तुर्वशं यदुं परावत उग्रादेवं हवामहे । अग्निर्नयन्नववास्त्वं बृहद्रथं तुर्वीतिं दस्यवे सहः ॥
अग्निना वयं परावतः तुर्वशं यदुं च हवामहे—उग्रदेवं महाशक्तिम्। अग्निर्नयन् नववास्त्वं बृहद्रथं तुर्वीतिं च आनयत्—दस्यवे तमोवैरिणे सहः।
Mantra 19
नि त्वामग्ने मनुर्दधे ज्योतिर्जनाय शश्वते । दीदेथ कण्व ऋतजात उक्षितो यं नमस्यन्ति कृष्टयः ॥
नि त्वामग्ने मनुर्दधे जनाय शश्वते ज्योतिः। दीदेथ कण्व ऋतजात उक्षितो यं नमस्यन्ति कृष्टयः।
Mantra 20
त्वेषासो अग्नेरमवन्तो अर्चयो भीमासो न प्रतीतये । रक्षस्विनः सदमिद्यातुमावतो विश्वं समत्रिणं दह ॥
त्वेषासोऽग्नेरमवन्तोऽर्चयो भीमासो न प्रतीतये। रक्षस्विनः सदमिद्यातुमावतो विश्वं समत्रिणं दह।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the divine Fire who carries our prayers, is kindled on Ṛta (cosmic order), and protects by burning away hostile and deceptive forces.
In Vedic thought, mantra and praise are not just description—they are an offering. Recitation ‘feeds’ Agni, intensifying the ritual fire and the inner fire of will and clarity.
It can be recited at the lighting of the sacred fire or during daily fire worship, especially when seeking purification, steadiness in Ṛta, and protection from negativity or obstruction.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.