Mantra 9
Sukta 1.26
Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.26)
Devata: Agni (addressed as Amṛta) / divine principle of immortality
Chandas: गायत्री (Gāyatrī) (RV 1.26.1 is commonly Gāyatrī in the Agni hymns)
Samhita Patha (Devanagari)
अथा न उभयेषाममृत मर्त्यानाम् । मिथः सन्तु प्रशस्तयः ॥
Samhita Patha (IAST)
अथा॑ न उ॒भये॑षा॒ममृ॑त॒ मर्त्या॑नाम् । मि॒थः स॑न्तु॒ प्रश॑स्तयः ॥
Transliteration
áthā na ubháyeṣām amṛta mártyānām | míthaḥ santu práśastayaḥ ||
Translation
अथ न उभयेषाम्—अमृतानां मर्त्यानां च—हे अमृत, मिथः प्रशस्तयः सन्तु; यथा ऋते समन्विते दैवी शक्तिः मानुषः प्रयत्नश्च परस्परं सम्यक् अभ्यनुजानाताम्।
Padapatha (Word Analysis)
अथ॑ । नः॒ । उ॒भये॑षाम् । अमृ॑त । मर्त्या॑नाम् । मि॒थः । स॒न्तु॒ । प्रऽश॑स्तयः ॥अथ । नः । उभयेषाम् । अमृत । मर्त्यानाम् । मिथः । सन्तु । प्रशस्तयः ॥atha | naḥ | ubhayeṣām | amṛta | martyānām | mithaḥ | santu | pra-śastayaḥ
Word by Word
अथthen; now; thereafter
अथ:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ (avyaya)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootअस्मद्
उभयेषाम्of both (sides)
उभयेषाम्:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypeAdjective/Pronoun
Rootउभय- (प्रातिपदिक; ‘both’)
अमृतO immortal (one)
अमृत:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत- (a- + मृत ‘mortal’)
मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypeNoun
Rootमर्त्य-
मिथःmutually; with one another
मिथः:
—
TypeIndeclinable
Rootमिथस् (avyaya)
सन्तुlet (them) be
सन्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रशस्तयःpraises; commendations
प्रशस्तयः:
कर्तृ (of ‘सन्तु’)
TypeNoun
Rootप्र-शस्-ति- (स्त्री. प्रातिपदिक ‘praise, commendation’)