
Sukta 1.24
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.24)
Aditi (with an open interrogative seeking the right immortal); the hymn is closely associated with Varuṇa in RV 1.24 overall
Triṣṭubh (probable for RV 1.24 opening verses; exact meter should be confirmed against pada counts)
ऋग्वेदस्य १.२४ सूक्तं गम्भीरप्रश्नेनारभते—“कस्यामरस्य रमणीयं नाम धारयेम?”—ततः शीघ्रमेव आदित्यस्य वरुणस्य महिम्नि अदितेर्विस्तारे च समवायं गच्छति। सूक्तं वरुणस्य ऋत-शासनं स्तौति, यत् सूर्यं स्वपथे नियोजयति; अन्ते च प्रायश्चित्त-याचना भवति—वरुणो बन्धान् पाशांश्च विमुञ्चतु, यथा उपासकः अदितेः अनन्तस्वातन्त्र्यं निरपराधत्वं च पुनराप्नुयात्।
Mantra 1
कस्य नूनं कतमस्यामृतानां मनामहे चारु देवस्य नाम । को नो मह्या अदितये पुनर्दात्पितरं च दृशेयं मातरं च ॥
कस्य नूनं कतमस्यामृतानां चारु देवस्य नाम मनामहे? को नो मह्यै अदितये पुनर्दात्, यथा पितरं च द्रशेयं मातरं च?
Mantra 2
अग्नेर्वयं प्रथमस्यामृतानां मनामहे चारु देवस्य नाम । स नो मह्या अदितये पुनर्दात्पितरं च दृशेयं मातरं च ॥
अग्नेर्वयं प्रथमस्यामृतानां चारु देवस्य नाम मनामहे। स नो मह्यै अदितये पुनर्दात्, यथा पितरं च द्रशेयं मातरं च।
Mantra 3
अभि त्वा देव सवितरीशानं वार्याणाम् । सदावन्भागमीमहे ॥
अभि त्वां देव सवितरीशानं वार्याणां वयं गच्छामः; सदा-वन्, तव दानस्य न्याय्यं भागं वयं याचामहे।
Mantra 4
यश्चिद्धि त इत्था भगः शशमानः पुरा निदः । अद्वेषो हस्तयोर्दधे ॥
यः खलु, हे भग, एवं त्वां पुरा सेवित्वा त्वयि शशमानः, स हस्तयोः अद्वेषं निरुपद्रवं भागं दधाति।
Mantra 5
भगभक्तस्य ते वयमुदशेम तवावसा । मूर्धानं राय आरभे ॥
भगभक्तस्य ते वयं—तव अवसा उदशेम; रायेः मूर्धानम् आरभामहे।
Mantra 6
नहि ते क्षत्रं न सहो न मन्युं वयश्चनामी पतयन्त आपुः । नेमा आपो अनिमिषं चरन्तीर्न ये वातस्य प्रमिनन्त्यभ्वम् ॥
न हि ते क्षत्रं न सहो न मन्युं वयश्चनामी पतयन्त आपुः। नेमा आपोऽनिमिषं चरन्तीर्न ये वातस्य प्रमिनन्त्यभ्वम्॥
Mantra 7
अबुध्ने राजा वरुणो वनस्योर्ध्वं स्तूपं ददते पूतदक्षः । नीचीनाः स्थुरुपरि बुध्न एषामस्मे अन्तर्निहिताः केतवः स्युः ॥
अबुध्ने राजा वरुणो वनस्योर्ध्वं स्तूपं ददते पूतदक्षः। नीचीनाः स्थुरुपरि बुध्न एषामस्मे अन्तर्निहिताः केतवः स्युः॥
Mantra 8
उरुं हि राजा वरुणश्चकार सूर्याय पन्थामन्वेतवा उ । अपदे पादा प्रतिधातवेऽकरुतापवक्ता हृदयाविधश्चित् ॥
उरुं हि राजा वरुणश्चकार सूर्याय पन्थामन्वेतवा उ। अपदे पादा प्रतिधातवेऽकरुतापवक्ता हृदयाविधश्चित्॥
Mantra 9
शतं ते राजन्भिषजः सहस्रमुर्वी गभीरा सुमतिष्टे अस्तु । बाधस्व दूरे निॠतिं पराचैः कृतं चिदेनः प्र मुमुग्ध्यस्मत् ॥
हे राजन् वरुण! शतं ते भिषजः, सहस्रं च; उर्वी गभीरा सुमतिस्ते अस्माकं अस्तु। निरृतिं बाधस्व दूरे पराचैः; कृतं चिदेनोऽस्मत् प्रमुमुग्धि।
Mantra 10
अमी य ऋक्षा निहितास उच्चा नक्तं ददृश्रे कुह चिद्दिवेयुः । अदब्धानि वरुणस्य व्रतानि विचाकशच्चन्द्रमा नक्तमेति ॥
अमी ये ऋक्षाः उच्चा निहिताः, नक्तं ददृश्रे—दिवा कुह चिदेयुः? वरुणस्य व्रतान्यदब्धानि; चन्द्रमा नक्तमेति विचाकशत्।
Mantra 11
तत्त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस्तदा शास्ते यजमानो हविर्भिः । अहेळमानो वरुणेह बोध्युरुशंस मा न आयुः प्र मोषीः ॥
तस्मात् त्वां ब्रह्मणा वन्दमानो यामि; तस्माद् यजमानो हविर्भिस्ते शास्ते। अहेळमानो वरुणेह बोधि; उरुशंस मा न आयुः प्रमोषीः।
Mantra 12
तदिन्नक्तं तद्दिवा मह्यमाहुस्तदयं केतो हृद आ वि चष्टे । शुनःशेपो यमह्वद्गृभीतः सो अस्मान्राजा वरुणो मुमोक्तु ॥
तद् इन्नक्तं तद्दिवा मह्यमाहुः, तदयं केतो हृद आ विचष्टे। शुनःशेपो यमह्वद्गृभीतः, सोऽस्मान् राजा वरुणो मुमोक्तु॥
Mantra 13
शुनःशेपो ह्यह्वद्गृभीतस्त्रिष्वादित्यं द्रुपदेषु बद्धः । अवैनं राजा वरुणः ससृज्याद्विद्वाँ अदब्धो वि मुमोक्तु पाशान् ॥
शुनःशेपो ह्यह्वद्गृभीतस्त्रिष्वादित्यं द्रुपदेषु बद्धः। अवैनं राजा वरुणः ससृज्याद्विद्वानदब्धो वि मुमोक्तु पाशान्॥
Mantra 14
अव ते हेळो वरुण नमोभिरव यज्ञेभिरीमहे हविर्भिः । क्षयन्नस्मभ्यमसुर प्रचेता राजन्नेनांसि शिश्रथः कृतानि ॥
अव ते हेळो वरुण नमोभिरव यज्ञेभिरीमहे हविर्भिः। क्षयन्नस्मभ्यमसुर प्रचेता राजन्नेनांसि शिश्रथः कृतानि॥
Mantra 15
उदुत्तमं वरुण पाशमस्मदवाधमं वि मध्यमं श्रथाय । अथा वयमादित्य व्रते तवानागसो अदितये स्याम ॥
उदुत्तमं वरुण पाशमस्मद् अवाधमं वि मध्यमं श्रथाय। अथ वयम् आदित्य व्रते तव अनागसोऽदितये स्याम॥
It opens with Aditi and an open question about the right immortal, but much of the hymn’s praise and the final plea focus on Varuṇa as the Āditya who governs ṛta. Aditi appears as the ‘wide’ goal-state of release and protection.
It symbolizes the binding force of moral and cosmic law: when one violates ṛta (truth, right measure), one feels constrained—by fear, guilt, or misfortune. The prayer asks Varuṇa to loosen these bonds so the person can return to a blameless life.
It can be recited as a truth-alignment prayer: acknowledge mistakes, ask for clarity and release from harmful patterns, and renew a commitment to honest speech and right action. Many choose dusk/evening for this recitation, reflecting Varuṇa’s contemplative mood.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.