
Sukta 1.173
Likely Indra (context of RV 1.173), with strong svar/light imagery; verse functions as hymnic prelude invoking chant and rays
Trishtubh (likely; longer line structure)
अयं सूक्तः इन्द्रस्तुतिरूपः। आदौ दिव्यं जातं स्तोमं गातुं प्रेरयति, स्तुत्या च दीप्तं ‘स्वर्’ (सौरं वैभवं विस्तीर्णता) प्रकटयितुं यतते। ततः संग्रामेषु पथिषु च अग्रगामी वीर इन्द्रः स्मर्यते; तस्मै समुदायस्य कृते सम्यक् गातुं (गातुम्), जयम्, शीघ्रदायि बहुलं धनं च दातुम् प्रार्थ्यते।
Mantra 1
गायत्साम नभन्यं यथा वेरर्चाम तद्वावृधानं स्वर्वत् । गावो धेनवो बर्हिष्यदब्धा आ यत्सद्मानं दिव्यं विवासान् ॥
नभन्यं साम गायात्; यथा वयं तद् वावृधानं स्वर्वत् स्तुमः। गावो धेनव इव पोषयित्र्यः रश्मयः, बर्हिष्यदब्धाः, यत् वयं विवासानाः सेवामहे, तदा दिव्यं सद्मानम् आ यन्ति।
Mantra 2
अर्चद्वृषा वृषभिः स्वेदुहव्यैर्मृगो नाश्नो अति यज्जुगुर्यात् । प्र मन्दयुर्मनां गूर्त होता भरते मर्यो मिथुना यजत्रः ॥
वृषा वृषभिः स्वेदुहव्यैः अर्चत्। मृगो न, यज्जुगुर्यात्, तदा अश्नोः अति गच्छति। प्र मन्दयुः गूर्तः होता मनः भरते; मर्यः यजत्रः मिथुना हव्या भरते।
Mantra 3
नक्षद्धोता परि सद्म मिता यन्भरद्गर्भमा शरदः पृथिव्याः । क्रन्ददश्वो नयमानो रुवद्गौरन्तर्दूतो न रोदसी चरद्वाक् ॥
नक्षद्धोता परि सद्म मिता यन् भरद्गर्भमाशरदः पृथिव्याः। क्रन्ददश्वो न नयमानो रुवद्गौरन्तर्दूतो न रोदसी चरद्वाक्॥
Mantra 4
ता कर्माषतरास्मै प्र च्यौत्नानि देवयन्तो भरन्ते । जुजोषदिन्द्रो दस्मवर्चा नासत्येव सुग्म्यो रथेष्ठाः ॥
ता कर्माषतरास्मै प्र च्यौत्नानि देवयन्तो भरन्ते। जुजोषदिन्द्रो दस्मवर्चा नासत्येव सुग्म्यो रथेष्ठाः॥
Mantra 5
तमु ष्टुहीन्द्रं यो ह सत्वा यः शूरो मघवा यो रथेष्ठाः । प्रतीचश्चिद्योधीयान्वृषण्वान्ववव्रुषश्चित्तमसो विहन्ता ॥
तमु ष्टुहीन्द्रं यो ह सत्वा यः शूरो मघवा यो रथेष्ठाः। प्रतीचश्चिद्योधीयान्वृषण्वान्ववव्रुषश्चित्तमसो विहन्ता॥
Mantra 6
प्र यदित्था महिना नृभ्यो अस्त्यरं रोदसी कक्ष्ये नास्मै । सं विव्य इन्द्रो वृजनं न भूमा भर्ति स्वधावाँ ओपशमिव द्याम् ॥
प्र यदि इत्था महिना नृभ्यः अस्ति अरं, नास्मै रोदसी कक्ष्ये इव संकीर्णे। इन्द्रः सं विव्ये पूर्णतया; भूमा इव विस्तीर्णा पृथिवी, सः अस्माकं प्रयत्नक्षेत्रं भर्ति, स्वधावान् चोपशमिव बन्धनेन द्याम् उपधारयति।
Mantra 7
समत्सु त्वा शूर सतामुराणं प्रपथिन्तमं परितंसयध्यै । सजोषस इन्द्रं मदे क्षोणीः सूरिं चिद्ये अनुमदन्ति वाजैः ॥
समत्सु त्वां शूर सताम् उराणं प्रपथिन्तमं परितंसयध्यै वयं याचामहे। मदे सजोषसः क्षोणीः इन्द्रं अनुमदन्ति; सूरींश्चिद् ये वाजैः अनुगच्छन्ति, तेऽपि हृष्यन्ति।
Mantra 8
एवा हि ते शं सवना समुद्र आपो यत्त आसु मदन्ति देवीः । विश्वा ते अनु जोष्या भूद्गौः सूरीँश्चिद्यदि धिषा वेषि जनान् ॥
एवा हि ते शं सवनानि समुद्रे; यत् ते आसु देवीर् आपो मदन्ति। तदा विश्वा ते अनु जोष्या भूयुः; गौश्च—यदि धिषा जनान् वेषि नयसी—सूरींश्चिद् अनु यन्ति।
Mantra 9
असाम यथा सुषखाय एन स्वभिष्टयो नरां न शंसैः । असद्यथा न इन्द्रो वन्दनेष्ठास्तुरो न कर्म नयमान उक्था ॥
अस्माकं यथा सुषखायः स्याम—स्वभिष्टयः समर्थिताः—नराणामिव शंसैः। असद्यथा न इन्द्रो वन्दनेष्ठा अस्तु; तूर इव कर्माणि नयमानः, उक्थानि नः सिद्ध्यर्थं नयतु।
Mantra 10
विष्पर्धसो नरां न शंसैरस्माकासदिन्द्रो वज्रहस्तः । मित्रायुवो न पूर्पतिं सुशिष्टौ मध्यायुव उप शिक्षन्ति यज्ञैः ॥
विष्पर्धसो नराणामिव शंसैः अस्माकासदिन्द्रो वज्रहस्तः। मित्रायुवो न पूर्पतिं सुशिष्टौ, मध्या-युव उप शिक्षन्ति यज्ञैः।
Mantra 11
यज्ञो हि ष्मेन्द्रं कश्चिदृन्धञ्जुहुराणश्चिन्मनसा परियन् । तीर्थे नाच्छा तातृषाणमोको दीर्घो न सिध्रमा कृणोत्यध्वा ॥
यज्ञो हि ष्मेन्द्रं कश्चिदृन्धन्, जुहुराणश्चिन्मनसा परियन। तीर्थे नाच्छा तातृषाणम् ओकः, दीर्घो न सिध्रम् आ कृणोत्यध्वा।
Mantra 12
मो षू ण इन्द्रात्र पृत्सु देवैरस्ति हि ष्मा ते शुष्मिन्नवयाः । महश्चिद्यस्य मीळ्हुषो यव्या हविष्मतो मरुतो वन्दते गीः ॥
मा षू ण इन्द्रात्र पृत्सु देवैरस्मान् परित्यजः; अस्ति हि ष्मा ते शुष्मिन् अवयाः। महांश्चिद् स दाता मीळ्हुषो यव्या हविष्मतो मरुतो गीर्भिर्वन्दते।
Mantra 13
एष स्तोम इन्द्र तुभ्यमस्मे एतेन गातुं हरिवो विदो नः । आ नो ववृत्याः सुविताय देव विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
एष स्तोम इन्द्र तुभ्यमस्मे; एतेन हरिवो नो गातुं विदः। आ नो ववृत्याः सुविताय देव, विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम्।
Indra is the main deity. The hymn praises him as the heroic, forward-leading power who grants victory, right direction, and abundance.
Here ‘svar’ points to radiant wideness—solar clarity and luminous expansion. The opening imagery treats rays like nourishing cows arriving at the offering-seat.
The final verse asks Indra to “know the path” for the singers (gātu) and to turn toward them for “good going” (suvitā), so they may gain effective action and swift-giving plenty.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.