Rig Veda 1.146.4: Mandala 1, Sukta 146, Mantra 4
Sukta 1.146
Devata: Agni leading to Sūrya/Truth-Light (secondary epiphany)
Samhita Patha (Devanagari)
धीरासः पदं कवयो नयन्ति नाना हृदा रक्षमाणा अजुर्यम् । सिषासन्तः पर्यपश्यन्त सिन्धुमाविरेभ्यो अभवत्सूर्यो नॄन् ॥
Transliteration
dhīrā́saḥ padáṃ kaváyo nayanti nā́nā hṛdā́ rákṣamāṇā ajúryam | síṣāsantaḥ páry apaśyanta síndhum āvír ebhyo abhavat sū́ryo nṝ́n ||
Translation
धीराः कवयः सत्यं पदं नयन्ति; नानाहृदा अजुर्यं बलं रक्षन्ति। सिषासन्तः पर्यपश्यन् सिन्धुम्; तेषाम् अविरेभ्यः नॄणां प्रति सूर्यः प्रादुरभवत्।
Word by Word
धीरा॑सःthe wise (ones)
धीरा॑सः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootधीरा- (प्रातिपदिक; धीर ‘wise/steady’)
प॒दम्the step/track; (also) place
प॒दम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपद- (प्रातिपदिक)
क॒वयःthe seers/poets
क॒वयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
नयन्ति॒they lead/guide
नयन्ति॒:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
नाना॑variously; in diverse ways
नाना॑:
(विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
हृ॒दाwith (their) heart
हृ॒दा:
करण
TypeNoun
Rootहृद्- (प्रातिपदिक)
रक्ष॑माणाःguarding/protecting
रक्ष॑माणाः:
कर्तृ
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootरक्ष् (धातु) → रक्षमान- (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
अजु॒र्यम्undecaying; unaging
अजु॒र्यम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजुर्य- (प्रातिपदिक; a- + जुर्य ‘decaying/aging’)
सिषा॑सन्तःdesiring to instruct/command; seeking
सिषा॑सन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple (desiderative)
Rootशास् (धातु) → सिषासन्त् (देशिदेरिवेटिव/इच्छार्थक वर्तमान कृदन्त; desiderative stem सि-षास-)
परि॑around; all around
परि॑:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
अपश्यन्त॒they saw
अपश्यन्त॒:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु) + अ (अगम) → अपश्यत्
सिन्धुम्the river/stream; the Sindhu
सिन्धुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसिन्धु- (प्रातिपदिक)
आ॒विरे॑भ्यःfrom the manifest (ones); openly/from visibility
आ॒विरे॑भ्यः:
अपादान/सम्प्रदान (सन्दर्भानुसार)
TypeIndeclinable used with case-ending (Vedic) / frozen adverbial form
Rootआविर् (अव्यय/निपात ‘manifest, openly’) + -एभ्यस् (सर्वनामसदृश विभक्ति) → आविरेभ्यः
अभवत्became; came to be
अभवत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य- (प्रातिपदिक)
नॄन्men; people
नॄन्:
कर्म
TypeNoun
Rootनृ- (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.