Rig Veda 1.143.8: Mandala 1, Sukta 143, Mantra 8
Sukta 1.143
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अप्रयुच्छन्नप्रयुच्छद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः । अदब्धेभिरदृपितेभिरिष्टेऽनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः ॥
Transliteration
aprayucchann aprayucchadbhir agne śivebhir naḥ pāyubhiḥ pāhi śagmaiḥ | adabdhebhir adṛpitebhir iṣṭe 'nimiṣadbhir pari pāhi no jāḥ ||
Translation
अप्रयुच्छन्नप्रयुच्छद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः। अदब्धेभिरदृपितेभिरिष्टेऽनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः॥
Word by Word
अप्रयुच्छन्O (Agni), not withdrawing / unceasing
अप्रयुच्छन्:
सम्बोधन-विशेषण (अग्ने) / संबोधन
TypeAdjective (participle)
Rootप्र-युज् (धातु) / अप्रयुच्छत् (कृदन्त-प्रातिपदिक) अव्ययभावे
अप्रयुच्छद्भिःwith unceasing (ones)
अप्रयुच्छद्भिः:
करण (पा-धातोः साधनम्) — ‘(रक्षकैः) अप्रयुच्छद्भिः’
TypeAdjective (participle)
Rootप्र-युज् (धातु) / अप्रयुच्छत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
शिवेभिःwith auspicious
शिवेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
नःus / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (रक्षणस्य लाभभाजः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पायुभिःwith protectors / guardians
पायुभिः:
करण
TypeNoun
Rootपायु (प्रातिपदिक; ‘रक्षक/पालक’)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘रक्ष’
शग्मैःwith strong/helpful (ones)
शग्मैः:
करण
TypeAdjective
Rootशग्म (प्रातिपदिक; ‘बलवान्/सहायक/उपकारी’)
अदब्धेभिःwith unbeguiled / uninjured
अदब्धेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootअ-दब्ध (प्रातिपदिक; √दभ् ‘हिंस/छद्म’ इत्यस्य निषेधः)
अदृपितेभिःwith unarrogant / un-intoxicated
अदृपितेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootअ-दृपित (प्रातिपदिक; √दृप् ‘मद/दर्प’ + क्त, निषेधः)
इष्टेO desired/beloved (one)
इष्टे:
सम्बोधन-विशेषण (अग्ने)
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक; √यज् ‘पूज’ + क्त ‘पूजित/इष्ट’)
अनिमिषद्भिःwith unblinking (watchful ones)
अनिमिषद्भिः:
करण
TypeAdjective (participle)
Rootअ-निमिषद् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मिष् ‘निमेष’ + शतृ, निषेधः)
परिaround; on all sides
परि:
क्रियाविशेषण (परितः/सर्वतः)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘रक्ष’
नःus
नः:
कर्म (पाहि—कं? नः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
जाःthe peoples / offspring (clans)
जाः:
कर्तृ/सम्बन्ध (रक्षितव्य-समूहः; ‘we, the peoples’)
TypeNoun
Rootजा (प्रातिपदिक; ‘जन/प्रजा/जात’—समूहवाची)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.