Rig Veda 1.141.8 — Mandala 1, Sukta 141, Mantra 8
Sukta 1.141
Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
रथो न यातः शिक्वभिः कृतो द्यामङ्गेभिररुषेभिरीयते । आदस्य ते कृष्णासो दक्षि सूरयः शूरस्येव त्वेषथादीषते वयः ॥
Transliteration
rátho ná yā́taḥ śíkva-bhiḥ kṛtó dyā́m áṅgebhir aruṣébhir īyate | ā́d asya te kṛṣṇā́so dhákṣi sū́rayaḥ śū́rasyeva tveṣáthād īṣate váyaḥ ||
Translation
रथो न यतः शिक्वभिः कृतः, स अरुषैः अङ्गैः द्याम् ईयते। अथ, हे अग्नि-प्रदीपक, कृष्णासोऽपि सू॒रयः शूरस्येव त्वेषथाय, तव पक्षवत् तेजोबलं वयः इव ईषन्ते।
Word by Word
रथःchariot
रथः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यातःgone, having moved
यातः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (PPP)
Rootया (धातु) / यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
शिक्वभिःwith the skilled/adept (men)
शिक्वभिः:
करण
TypeNoun
Rootशिक्वन् (प्रातिपदिक)
कृतःmade, fashioned
कृतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (PPP)
Rootकृ (धातु) / कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
द्याम्heaven, the sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
अङ्गेभिःwith limbs/parts
अङ्गेभिः:
करण
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
अरुषेभिःwith ruddy/reddish
अरुषेभिः:
करण-विशेषण
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
ईयतेmoves, goes
ईयते:
क्रिया
TypeVerb
Rootई (धातु; गत्यर्थ) अथवा इ (धातु) (वेदिक रूप)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
अदस्यof that (one)
अदस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
कृष्णासःthe dark/black (ones)
कृष्णासः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
दक्षिto the right/rightward (Vedic particle)
दक्षि:
—
TypeIndeclinable
Rootदक्षि (अव्यय/निपात; वेदिक)
सूरयःpatrons, chiefs, nobles
सूरयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
शूरस्यof a hero
शूरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
त्वेषथाimpetuosity, fierce rush
त्वेषथा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootत्वेषथ (प्रातिपदिक)
आदीषतेis kindled/sets in motion, blazes forth
आदीषते:
क्रिया
TypeVerb
Rootदीष्/दी (धातु; वेदिक) + आ (उपसर्ग)
वयःstrength/vigor (lit. vital power)
वयः:
कर्तृ (आदीषते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.