Rig Veda 1.140.5: Mandala 1, Sukta 140, Mantra 5
Sukta 1.140
Rishi: Kaṇva lineage (traditional; verify)
Devata: Agni
Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
आदस्य ते ध्वसयन्तो वृथेरते कृष्णमभ्वं महि वर्पः करिक्रतः । यत्सीं महीमवनिं प्राभि मर्मृशदभिश्वसन्त्स्तनयन्नेति नानदत् ॥
Transliteration
ād asya te dhvasayanto vṛthā īrate kṛṣṇam abhvam mahi varpaḥ karikrataḥ | yat sīm mahīm avanim prābhi marmṛśad abhi-śvasan stanayan eti nānadat ||
Translation
आदस्य ते ध्वसयन्तो वृथे रन्ते; कृष्णम् अभ्वं महि वर्पः करिक्रतः। यत् सीं महीम् अवनिं प्राभि मर्मृशत्, अभिश्वसन् स्तनयन् एति, नानदत्।
Word by Word
आदस्यthen/thereupon, of him/its
आदस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeIndeclinable
Rootआ + इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ध्वसयन्तःshattering, crushing
ध्वसयन्तः:
कर्तृ
TypeVerb-participle
Rootध्वस् (धातु) / ध्वसयति (णिच्)
वृथेःof the vain one / of futility
वृथेः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवृथा (अव्यय/प्रातिपदिक ‘in vain’) → वृथ (प्रातिपदिक)
रतेon the chariot
रते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
कृष्णम्black, dark
कृष्णम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
अभ्वम्monster; vast/dread being
अभ्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअभ्व (प्रातिपदिक)
महिgreatly, mightily
महि:
विशेषण-भाव (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय)
वर्पःform, appearance, body
वर्पः:
कर्म
TypeNoun
Rootवर्पस् (प्रातिपदिक)
करिक्रतःdoing repeatedly/with force; active doers
करिक्रतः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + चर्कृ/कृ (वेदिक पुनरुक्त/इंटेन्सिव) → करिक्रत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यत्when/that
यत्:
सम्बन्ध (clausal)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
सीम्him/it (emphatic particle)
सीम्:
कर्म-प्रत्यवस्थापन (object marker)
TypeIndeclinable
Rootसीम् (निपात/अव्यय)
महीम्great
महीम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक)
अवनिम्earth, ground
अवनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअवनि (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
अभिtowards, upon
अभि:
क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
मर्मृशत्he rubbed/pressed; he touched strongly
मर्मृशत्:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृश् (धातु) + मर्मृश् (वेदिक पुनरुक्त/इंटेन्सिव)
अभिश्वसन्snorting, breathing hard
अभिश्वसन्:
कर्तृ
TypeVerb-participle
Rootश्वस् (धातु) + अभि (उपसर्ग)
स्तनयन्thundering
स्तनयन्:
कर्तृ
TypeVerb-participle
Rootस्तन्/स्तनय् (धातु ‘to thunder’)
एतिgoes, comes
एति:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
नानदत्roared, resounded
नानदत्:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootनद् (धातु) + नानद् (वेदिक पुनरुक्त/इंटेन्सिव)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.