Rig Veda 1.102.1: Mandala 1, Sukta 102, Mantra 1
Sukta 1.102
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (standard attribution for this Indra hymn cluster)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
इमां ते धियं प्र भरे महो महीमस्य स्तोत्रे धिषणा यत्त आनजे । तमुत्सवे च प्रसवे च सासहिमिन्द्रं देवासः शवसामदन्ननु ॥
Transliteration
imā́ṃ te dhíyaṃ prá bhare mahó mahī́m asyá stótre dhiṣáṇā yát ta ānáje | tám utsavé ca prasavé ca sāsahím índraṃ devā́saḥ śávasā amádan ánu ||
Translation
महते महीमिमां ते धियं प्र भरे, यदा स्तोत्रे धिषणा यत्त आनजे। तमुत्सवे च प्रसवे च सासहिमिन्द्रं देवासः शवसामदन्ननु।
Word by Word
इमाम्this (hymn/thought)
इमाम्:
कर्म (भरे इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof/for you
ते:
सम्बन्ध (धियः/स्तोत्रस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियम्thought; hymn; prayer
धियम्:
कर्म (भरे)
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
भरेI bring; I offer
भरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
महोof the great
महो:
सम्बन्ध (अस्य)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
महीम्great; mighty
महीम्:
विशेषण (धियम्)
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक) / महत्-स्त्री
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोत्रेin/for the praise-hymn
स्तोत्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तुतौ)
धिषणाDhīṣaṇā (inspired thought/insight; also a goddess of inspiration)
धिषणा:
कर्ता (यत्-उपवाक्ये)
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
यत्which; that which
यत्:
सम्बन्ध (यत्…तत्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तyou
त:
कर्म (आनजे)
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आनजेhas anointed/has adorned (you); has applied (praise) to you
आनजे:
क्रिया
TypeVerb
Root√अञ्ज् (अञ्जने/अभ्यञ्जने) + आ (उपसर्ग)
तम्him
तम्:
कर्म (अदन्)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उत्सवेat the raising up; at the festival/impulse
उत्सवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउत्सव (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
प्रसवेat the setting in motion; at the impulse/instigation
प्रसवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक) < √सू (प्रसवे)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
सासहिम्the overpowering/conquering one
सासहिम्:
विशेषण (इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootसासहि (प्रातिपदिक) < √सह् (सहने/जये) (वैदिक बहुव्रीहि/कृदन्त-आधारित विशेषण)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (अदन्)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्ता (अदन्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
शवसाम्of powers; of strengths
शवसाम्:
सम्बन्ध (देवासः)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
अदन्ate; consumed; (ritually) partook
अदन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√अद् (अदने)
अनुafter; along; in accordance with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/निपात)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.