Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

अङ्गद

प्रत्यागमनम् — Angada’s Return and the Confirmation of Sītā’s Discovery

पितृपैतामहं चैतत्पूर्वकैरभिरक्षितम्।न मे मधुवनं हन्यादहृष्टः प्लवगेश्वरः।।।।कौसल्यासुप्रजा राम समाश्वसिहि सुव्रत।

pitṛ-paitāmahaṃ caitat pūrvakair abhirakṣitam |

na me madhuvanaṃ hanyād ahṛṣṭaḥ plavageśvaraḥ ||

kausalyā-supraja rāma samāśvasihi suvrata |

पितृपैतामहं ह्येतन्मधुवनं पूर्वकैः सदा रक्षितम्। न मे मधुवनं हन्यादहृष्टः प्लवगेश्वरः॥ कौसल्यासुप्रज राम सुव्रत, समाश्वसिहि॥

पितृपैतामहम्ancestral (of father and grandfather)
पितृपैतामहम्:
कर्म (as qualifier of object)
TypeAdjective
Rootपितृ+पैतामह (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (पितृ च पैतामहं च); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (एतत्)
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एतत्this
एतत्:
कर्म
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (here: object)
पूर्वकैःby the ancestors
पूर्वकैः:
कर्ता (agent in passive)
TypeNoun
Rootपूर्वक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन
अभिरक्षितम्protected
अभिरक्षितम्:
कर्म (as predicate/qualifier)
TypeVerb
Rootअभि+रक्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; (एतत्) विशेषण
not
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
मेmy
मे:
सम्बन्ध (genitive: my)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी विभक्ति, एकवचन
मधुवनम्Madhuvana (honey-grove)
मधुवनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमधुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
हन्यात्would destroy
हन्यात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहृष्टःnot delighted
अहृष्टः:
कर्ता (as adjectival)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु)
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (a-hṛṣṭa); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (प्लवगेश्वरः)
प्लवगेश्वरःlord of the monkeys
प्लवगेश्वरः:
कर्ता
TypeNoun
Rootप्लवग+ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्लवगानाम् ईश्वरः); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
कौसल्यासुप्रजाःO good son of Kausalya
कौसल्यासुप्रजाः:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootकौसल्या+सुप्रज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कौसल्यायाः सुप्रजाः = good son of Kausalya); पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति (vocative), एकवचन
रामO Rama
राम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
समाश्वसिbe comforted
समाश्वसि:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootसम्+आ+श्वस् (धातु)
Formलोट्-लकार; मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक
सुव्रतO virtuous one
सुव्रत:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसुव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; गुणवाचक सम्बोधन

"If Angada, lord of the vanaras had not been happy, he would not have destroyed the Madhuvanam of my father's and my grandfather's time. O Rama, follower of righteous practices, Kausalya has an excellent son in you. Trust me.

R
Rāma
K
Kausalyā
A
Aṅgada (plavageśvaraḥ)
M
Madhuvana
D
Dadhimukha

FAQs

Dharma includes honoring protected heritage and reading actions responsibly: the breaking of a guarded grove is interpreted as a sign of joy from success, not mere lawlessness.

Dadhimukha cites the monkeys’ behavior in Madhuvana—normally protected—as proof they are returning triumphant, and he comforts Rāma.

Discernment (viveka): interpreting events with contextual intelligence rather than panic or suspicion.