Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

मधुवनप्रवेशः — The Vanaras Enter Madhuvana

Honey-Grove Episode

प्रीतिमन्तस्ततः सर्वे वायुपुत्रपरस्पराः।महेन्द्राद्रिं परित्यज्य पुप्लुवुः प्लवगर्षभाः।।5.61.2।।मेरुमन्दरसङ्काशा मत्ता इव महागजाः।छादयन्त इवाकाशं महाकाया महाबलाः।।5.61.3।।सभाज्यमानं भूतैस्तमात्मवन्तं महाबलम्।हनूमन्तं महावेगं वहन्त इव दृष्टिभिः।।5.61.4।।राघवे चार्थनिर्ववृत्तिं कर्तुं च परमं यशः।समाधाय समृद्धार्थाः सर्वेसिद्धिभिरुन्नता।।5.61.5।।प्रियाख्यानोन्मुखाः सर्वे सर्वे युद्धाभिनन्दिनः।सर्वे रामप्रतीकारे निश्चितार्था मनस्स्विनः।।5.61.6।।

prītimantas tataḥ sarve vāyuputra-parasparāḥ |

mahendrādriṃ parityajya pupluvuḥ plavagarṣabhāḥ ||

mēru-mandara-saṅkāśā mattā iva mahā-gajāḥ |

chādayanta ivākāśaṃ mahākāyā mahābalāḥ ||

sabhājyamānaṃ bhūtais tam ātmavantaṃ mahābalam |

hanumantaṃ mahāvegaṃ vahanta iva dṛṣṭibhiḥ ||

rāghave cārtha-nirvavṛttiṃ kartuṃ ca paramaṃ yaśaḥ |

samādhāya samṛddhārthāḥ sarve siddhibhir unnatāḥ ||

priyākhyānonmukhāḥ sarve sarve yuddhābhinandinaḥ |

sarve rāma-pratīkāre niścitārthā manasvinaḥ ||

ततः सर्वे वायुपुत्रस्य नेतृत्वे प्रीतियुक्ताः प्लवगर्षभाः महेन्द्राद्रिं परित्यज्य समुच्छ्रितवेगाः पुप्लुवुः। मेरुमन्दरसमप्रख्याः, मत्ता इव महागजाः, महाकायाः महाबलाः, प्लवनेनैवाकाशं छादयन्त इव बभूवुः। भूतैः सभाज्यमानं तं आत्मवन्तं महाबलं महावेगं हनूमन्तं ते दृष्टिभिरिव वहन्तः अनिमिषं ददृशुः। राघवस्यार्थनिर्वृत्तिं कर्तुं परमं यशश्च लब्धुं समाहितमनसः समृद्धार्थाः सिद्धिभिरुन्नताः अभवन्। सर्वे प्रियाख्यानोन्मुखाः, सर्वे युद्धाभिनन्दिनः, सर्वे रामप्रतीकारे निश्चितार्थाः मनस्विनः आसन्।

tataḥthen
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण) of sequence
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन)
vānarāḥvanaras
vānarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन)
hṛṣṭāḥdelighted
hṛṣṭāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√hṛṣ (धातु)
FormPast participle (क्त) used adjectivally; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), 'having seen'
madhuvanamMadhuvana
madhuvanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmadhuvana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) 'honey-grove'; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
mahatgreat/large
mahat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); qualifies madhuvanam
kumāramthe prince (Angada)
kumāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
abhyayācantarequested (permission)
abhyayācanta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√yāc (धातु)
FormLaṅ-lakāra (लङ्, imperfect), Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष) Plural (बहुवचन)
madhūnihoneys
madhūni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmadhu (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Plural (बहुवचन)
madhupiṅgalāḥhoney-colored
madhupiṅgalāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadhu + piṅgala (प्रातिपदिक); madhu-piṅgala
FormKarmadhāraya (कर्मधारय) 'honey-colored'; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन); qualifies vānarāḥ

Thereafter led by Hanuman, all the vanaras left Mahendra mountain and marched very happily. The vanaras were strong and huge like elephants and resembled mountain Meru. Moreover when they leaped up they seemed to cover the sky (so it was difficult to tell their numbers). Since Hanuman had accomplished the task, the vanaras were praising his strength, his swiftness and courage. They were looking at Hanuman without blinking their eyes, and seemed as though they were carrying him by their eyes. They were determined in their minds to please Rama. Remaining in a state of offering themselves, some of them more accomplished than others, collected together eager to wage war and talking pleasantly among themselves having resolved to assist Rama.

H
Hanumān
M
Mahendrādri (Mount Mahendra)
M
Meru
M
Mandara
R
Rāghava (Rāma)
V
vānaras (monkey host)

FAQs

Dharma as loyal service: the vānaras align their energies to fulfill Rāma’s righteous aim. Praise of Hanumān highlights dharma accomplished through courage, competence, and devotion to a just cause.

After Hanumān completes his mission in Laṅkā, the vānaras depart from Mahendra mountain, celebrate his success, and prepare—mentally and militarily—to assist Rāma.

Hanumān’s steadfastness and capability, and the vānaras’ collective determination—disciplined resolve directed toward righteous action.