Shloka 89

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

ततस्सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयहर्षिता।।।।अवोचद्यदि तत्तथ्यं भवेयं शरणं हि वः।

Transliteration

tatas sā hrīmatī bālā bhartur vijaya-harṣitā | avocad yadi tat tathyaṁ bhaveyaṁ śaraṇaṁ hi vaḥ ||

Translation

ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयेन हर्षिता अवोचत्—यदि तत् तथ्यम्, अहं वः शरणं भविष्यामि॥

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: śru (धातु) + ktvā (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया

• वचः: words
• वचः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: vacas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• रावणस्य: of Ravana
• रावणस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: rāvaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• दुरात्मनः: of the evil-minded one
• दुरात्मनः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: durātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारय (दुष्टः आत्मा यस्य)

• उवाच: spoke
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परमक्रुद्धा: very angry
• परमक्रुद्धा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parama (प्रातिपदिक) + kruddhā (क्रुध्-धातुज कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (परमं क्रुद्धा)

• सीता: Sita
• सीता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sītā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वचनम्: speech
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: vacana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: uttama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वचनम् इति विशेषण

Context

'On hearing the words (of Trijata) that 'Rama will succeed', young and bashful Sita felt happy and said that 'If it comes true I will protect thee'.

Characters & Entities

• Sītā
• Trijaṭā
• Rāma (implied as husband)
• rākṣasīs

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The dharma of compassion: even the wronged can choose forgiveness and offer protection when truth prevails and repentance is shown.

What is the narrative situation?

Encouraged by Trijaṭā’s words about Rāma’s victory, Sītā promises refuge to the rākṣasīs if the prediction comes true.

Which character virtue is emphasized?

Kṣamā (forbearance/forgiveness) and magnanimity despite personal suffering.