Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

ततोऽहं साधु साध्विति सर्वभूतैः प्रशंसितः।।।।ततोऽन्तरिक्षं विपुलं प्लुतोऽहं गरुडो यथा।

tato 'haṃ sādhu sādhv iti sarvabhūtaiḥ praśaṃsitaḥ |

tato 'ntarikṣaṃ vipulaṃ pluto 'haṃ garuḍo yathā |

ततः ‘साधु साधु’ इति सर्वभूतैः प्रशंसितोऽहम्। ततः गरुड इव विपुलमन्तरिक्षं प्लुतोऽहम्॥

अर्थ-सिद्ध्यैfor the accomplishment of the task
अर्थ-सिद्ध्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/सम्प्रदान), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः: 'अर्थस्य सिद्ध्यै'
हरि-श्रेष्ठO best of the Vanaras
हरि-श्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः: 'हरीणां श्रेष्ठः'
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
सौम्यO gentle one
सौम्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यथा-सुखम्as you wish; comfortably
यथा-सुखम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + सुख (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial): 'as you please/comfortably'
समानयbring (back)
समानय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + नी (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वैदेहीम्Vaidehī (Sītā)
वैदेहीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राघवेणwith/for Rāghava
राघवेण:
Saha/Instrument (सह/करण)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महात्मनाthe great-souled
महात्मना:
Saha/Instrument (सह/करण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; राघवेण इत्यस्य विशेषणम्
सुखीhappy
सुखी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (त्वम् इत्यध्याहारः)
भवbe
भव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहिः: 'महान्तौ बाहू यस्य सः'
प्रीताpleased
प्रीता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रीत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle from प्री/प्रीण्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् (स्त्रीवाचक-वक्ता) इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तवof you/with you
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
वानरO monkey
वानर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

"Then all creatures praised me saying 'well done well done'. Then I leaped into the vast sky like Garuda.

H
Hanumān
G
Garuḍa
S
Surasā (implied by context)
S
sarvabhūta (all beings)

FAQs

Dharma is affirmed through communal recognition: righteous effort, when aligned with truth and duty, earns approval and strengthens resolve to continue.

Having passed Surasā’s test, Hanumān receives praise and resumes his flight powerfully toward his goal.

Perseverance supported by humility—he accepts praise but immediately returns to the mission.