HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 143
Previous Verse
Next Verse

Shloka 143

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

इति वानरराजस्त्वामाहेत्यभिहितो मया।मामैक्षत ततः क्रुद्धश्चक्षुषा प्रदहन्निव।।।।

iti vānararājas tvām āhety abhihito mayā | mām aikṣata tataḥ kruddhaś cakṣuṣā pradahann iva ||

इति वानरराजः तव हिताय संदेशं प्रेषितवान्—इत्यहं मया अभिहितम्। ततः स क्रुद्धः रावणः मामैक्षत, चक्षुषा प्रदहन्निव।।

itithus
iti:
Vākyopasaṃhāra (वाक्योपसंहार/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
vānararājaḥthe king of Vanaras
vānararājaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvānara-rāja (प्रातिपदिक; components: vānara + rāja)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘of Vanaras’); पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
tvāmto you (you)
tvām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular) सर्वनाम
āhasaid
āha:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
itithus
iti:
Vākyopasaṃhāra (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
abhihitaḥwas spoken, was stated
abhihitaḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate) (passive: ‘was spoken/told’)
TypeVerb
Rootabhi-dhā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
mayāby me
mayā:
Kartr̥ (कर्ता/Agent in passive)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular) सर्वनाम
māmme
mām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular) सर्वनाम
aikṣatalooked at
aikṣata:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootīkṣ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
tataḥthen
tataḥ:
Kāla/Hetu (काल/हेतु—contextual)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ततः—‘then/from that’
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootkruddha (प्रातिपदिक; PPP of krudh)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्तृविशेषण (qualifier of subject)
cakṣuṣāwith (his) eyes
cakṣuṣā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootcakṣus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
pradahanburning
pradahan:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeVerb
Rootpra-dah (धातु) + śatṛ (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्तृविशेषण
ivaas if
iva:
Upamā (उपमा/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison)

'This I was asked to tell you by the king of vanaras wishing your welfare'. 'Ravana then angrily looked at me as if to burn me.

V
Vānararāja (Sugrīva)
R
Rāvaṇa
V
Vānara

FAQs

It highlights dūta-dharma: a messenger must deliver the message faithfully, even when it provokes anger, without deviating from truth.

Hanumān completes the formal delivery of the Vānara-king’s message; Rāvaṇa reacts with rage.

Hanumān’s composure and adherence to duty under threat.