Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

लङ्काप्रवेशः

Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā

यदा त्वां वानरः कश्चिद्विक्रमाद्वशमानयेत्।।।।तदा त्वया हि विज्ञेयं रक्षसां भयमागतम्।

yadā tvāṃ vānaraḥ kaścid vikramād vaśam ānayēt | tadā tvayā hi vijñeyaṃ rakṣasāṃ bhayam āgatam ||

यदा कश्चिद् वानरः स्वविक्रमबलात् त्वां वशमानयेत्, तदा त्वया ज्ञेयम्—रक्षसां भयम् आगतम् इति।

yadāwhen
yadā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
FormAvyaya, temporal conjunction
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormDvitīyā Ekavacana
vānaraḥa monkey
vānaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Ekavacana
kaścitsomeone/any
kaścit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaścid (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Ekavacana; indefinite pronoun qualifying vānaraḥ
vikramātfrom (his) prowess
vikramāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootvikrama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Pañcamī (पञ्चमी) Ekavacana; ablative of cause ‘due to valor’
vaśaminto subjection
vaśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaśa (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā Ekavacana; object complement with ānayet
ānayetshould bring/overpower
ānayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (धातु)
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, optative), Prathama-puruṣa Ekavacana; parasmaipada; ā- + √nī ‘would bring’
tadāthen
tadā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya, adverb ‘then’
tvayāby you
tvayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormTṛtīyā Ekavacana; instrumental (agent/experiencer) with vijñeyam
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya, particle (निपात) causal/emphatic
vijñeyamshould be known
vijñeyam:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvi-√jñā (धातु)
FormGerundive (तव्यत्/यत् sense), here -ya (य) from vi-√jñā; Napuṃsaka, Prathamā Ekavacana; predicate ‘is to be known’
rakṣasāmof the demons
rakṣasām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī Bahuvacana; genitive plural
bhayamfear
bhayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā Ekavacana; subject of implied ‘(asti)’ with āgatam
āgatamhas come/arrived
āgatam:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootā-√gam (धातु)
FormKta past participle from ā-√gam; Napuṃsaka, Prathamā Ekavacana; agrees with bhayam

'When a vanara vanquishes you by his prowess, you may know that destruction of ogres will set in.

V
Vānara (monkey clan)
R
Rākṣasas
L
Laṅkā
H
Hanumān

FAQs

Adharma carries inevitable consequences: when a righteous force gains entry and mastery, it signals the collapse of unjust power.

The boon/prophecy is stated: Laṅkā’s subjugation by a vānara is the sign that calamity for the rākṣasas has begun.

Discernment (viveka): recognizing signs of truth and the moral direction of events.