Shloka 6

अष्टादशः सर्गः (Sarga 18): रावणस्य प्रमदावनप्रवेशः

Ravana’s entry into the women’s grove

Devanagari script

स सर्वाभरणैर्युक्तो बिभ्रच्छ्रियमनुत्तमाम्।तां नगैर्बहुभिर्जुष्टां सर्वपुष्पफलोपगैः।।5.18.6।।

Transliteration

sa sarvābharaṇair yukto bibhrac chriyam anuttamām |

tāṃ nagair bahubhir juṣṭāṃ sarvapuṣpaphalopagaiḥ ||5.18.6||

Translation

स सर्वाभरणैर्युक्तः अनुत्तमां श्रियम् बिभ्रत्, सर्वपुष्पफलोपगैः बहुभिः नगैः जुष्टां तां काननभूमिं विचचार।

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्वाभरणैः: with all ornaments
• सर्वाभरणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + ābharaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘all ornaments’), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• युक्तः: adorned, endowed
• युक्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: yuj (धातु) → yukta (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति विशेषणम्

• बिभ्रत्: bearing
• बिभ्रत्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: bhṛ (धातु) → bibhrat (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति विशेषणम्

• श्रियम्: splendour, beauty
• श्रियम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: śrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अनुत्तमाम्: unsurpassed, excellent
• अनुत्तमाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: anuttama (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; श्रियम् इति विशेषणम्

• ताम्: that (grove/garden)
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नगैः: by/with trees
• नगैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: naga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• बहुभिः: many
• बहुभिः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: bahu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; नगैः इति विशेषणम्

• जुष्टाम्: frequented/adorned
• जुष्टाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: juṣ (धातु) → juṣṭa (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ताम् इति विशेषणम्

• सर्वपुष्पफलोपगैः: with (trees) bearing all kinds of flowers and fruits
• सर्वपुष्पफलोपगैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक) + upaga (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘having all flowers and fruits’), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; नगैः इति विशेषणम्

Context

The chivalrous lord of demons woke up as usual.His raiment and garland were still in disarray and he thought of Vaidehi.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Aśokavanikā (implied garden setting)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse suggests an ethical contrast: external splendour does not equal inner righteousness; dharma is measured by conduct, not ornamentation.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa advances through the richly cultivated grove on his way to Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Implicitly, the virtue is inner integrity—highlighted by its absence in a figure whose outer magnificence is emphasized.