Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

अशोकवनिकाविचारः

Survey of the Aśoka Grove and its Enchanted Landscape

इयं च नलिनी रम्या द्विजसङ्घनिषेविता।इमां सा राममहिषी नूनमेष्यति जानकी।।।।

iyaṃ ca nalinī ramyā dvijasaṅghaniṣevitā | imāṃ sā rāmamahiṣī nūnam eṣyati jānakī ||

इयं च रम्या नलिनी द्विजसङ्घैर्निषेविता। अत्र नूनं राममहिषी जानकी समुपैष्यति॥

iyamthis
iyam:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
nalinīlotus-pond
nalinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnalinī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
ramyābeautiful
ramyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of nalinī
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
dvija-saṅgha-niṣevitāfrequented by flocks of birds
dvija-saṅgha-niṣevitā:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of nalinī
TypeAdjective
Rootdvija (प्रातिपदिक) + saṅgha (प्रातिपदिक) + niṣevita (प्रातिपदिक/कृदन्त)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana; tatpuruṣa: dvijānāṃ saṅghaḥ (genitive) + tena niṣevitā (kta PPP from ni + sev)
imāmthis (place)
imām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Dvitīyā, Eka-vacana
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
rāma-mahiṣīRāma's queen
rāma-mahiṣī:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक) + mahiṣī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana; tatpuruṣa: rāmasya mahiṣī (queen of Rāma)
nūnamsurely
nūnam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnūnam (अव्यय)
FormAvyaya; certainty particle (निश्चयार्थ)
eṣyatiwill come
eṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rooti (धातु)
FormLuṭ (simple future); Prathama-puruṣa (3rd person), Eka-vacana; parasmaipada
jānakīJānakī (Sītā)
jānakī:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootjānakī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana

"This lovely lotus-pond is frequented by flocks of aquatic birds. Surely Rama's queen Janaki will come to this place.

L
lotus-pond (nalinī)
J
Jānakī (Sītā)
R
Rāma
B
birds (dvija-saṅgha)

FAQs

Dharma is compassionate attentiveness: Hanumān anticipates Sītā’s movements not to intrude, but to find and help her without causing harm.

Hanumān surveys the grove’s pond and reasons that Sītā may come there, making it a likely place to observe her.

Empathy joined with strategy: he thinks from Sītā’s perspective while planning his search.