Ramayana — Bala Kanda, Sarga 75, Shloka 2

जामदग्न्य

रामसंवादः — Parashurama Confronts Rama with the Vaishnava Bow

Devanagari script

तदद्भुतमचिन्त्यं च भेदनं धनुषस्त्वया।तच्छ्रुत्वाऽहमनुप्राप्तो धनुर्गृह्यापरं शुभम्।।।।

Transliteration

tad adbhutam acintyaṃ ca bhedanaṃ dhanuṣas tvayā |

tac chrutvā 'ham anuprāpto dhanur gṛhya aparaṃ śubham ||

Translation

त्वया धनुषो भेदनं तदद्भुतमचिन्त्यं च; तच्छ्रुत्वा अहमनुप्राप्तोऽस्मि, अपरं शुभं धनुर्गृह्य।

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; ‘भेदनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• अद्भुतम्: astonishing
• अद्भुतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भेदनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• अचिन्त्यम्: unthinkable
• अचिन्त्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अचिन्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भेदनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• भेदनम्: breaking
• भेदनम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भेदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• धनुषः: of the bow
• धनुषः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr̥/Agent-in-instrumental (कर्ता-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3/Instrumental), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन; ‘श्रुत्वा’ इत्यस्य कर्म

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund/absolutive)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• अनुप्राप्तः: have arrived
• अनुप्राप्तः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग

• धनुः: a bow
• धनुः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गृह्य: having taken
• गृह्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund), ‘गृहीत्वा’ इत्यर्थे

• अपरम्: another
• अपरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘धनुः’ इत्यस्य विशेषणम्

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘धनुः’ इत्यस्य विशेषणम्

Context

The fact that you have broken Siva's bow is an astonishing act. It is beyond imagination. Having heard it I have come here with another auspicious bow.

Characters & Entities

• Paraśurāma
• Rāma
• Śiva’s bow (implied by context: the broken bow)
• Vaiṣṇava bow (introduced as ‘another bow’ in the following verses)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma warns against pride arising from prowess: extraordinary deeds invite scrutiny, and the righteous must meet tests without arrogance.

What is the narrative situation?

Paraśurāma arrives after hearing that Rāma broke Śiva’s bow and announces he has brought another bow, setting up a trial of strength and composure.

Which character virtue is emphasized?

Composure under challenge: Rāma is being drawn into a test where restraint and steadiness matter as much as strength.