HomeRamayanaBala KandaSarga 26Shloka 19

Shloka 19

कामरूपधरा सद्य: कृत्वा रूपाण्यनेकश: ।अन्तर्धानं गता यक्षी मोहयन्तीव मायया ।।1.26.19।।अश्मवर्षं विमुञ्चन्ती भैरवं विचचार ह ।

kāmarūpadharā sadyaḥ kṛtvā rūpāṇy anekaśaḥ | antardhānaṃ gatā yakṣī mohayantīva māyayā ||1.26.19||

aśmavarṣaṃ vimuñcantī bhairavaṃ vicacāra ha |

कामरूपधरा यक्षी सद्यः कृत्वा रूपाण्यनेकशः। अन्तर्धानं गता मायया मोहयन्तीव॥ अश्मवर्षं विमुञ्चन्ती भैरवं विचचार ह॥

कामरूपधराable to assume forms at will
कामरूपधरा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाम + रूप + धर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying यक्षी); समासः: काम-रूप-धरा (form-assuming at will)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (immediately)
कृत्वाhaving assumed
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive), पूर्वक्रिया (having made/assumed)
रूपाणिforms
रूपाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
अनेकशःin many ways
अनेकशः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनेकशः (अव्यय)
Formप्रकार/परिमाणवाचक-अव्ययम् (in many ways)
अन्तर्धानम्disappearance / concealment
अन्तर्धानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर्धान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; गतायाः कर्म (object of गता)
गताwent / became
गता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past participle used predicatively), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यक्षीthe yakṣiṇī
यक्षी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्षी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मोहयन्तीdeluding
मोहयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु) (णिच्) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (present active participle, causative), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying यक्षी)
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्ययम् (as if/like)
माययाby magic
मायया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
अश्मवर्षम्a rain of stones
अश्मवर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअश्मन् + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
विमुञ्चन्तीreleasing
विमुञ्चन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-मुच् (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (present active participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying यक्षी)
भैरवम्terribly
भैरवम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative: frightfully)
विचचारroamed about
विचचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-चर् (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
indeed
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/पूरणार्थक-निपातः (expletive particle)

Capable of assuming forms at will, that yakshini intending to delude the princes through her power of magic, vanished from the sight. She then assumed various forms and released a rain of rocks. And started moving about frightfully.

T
Tāṭakā
Y
yakṣī
M
māyā

FAQs

Satya and dharma stand against māyā used for harm; righteousness requires discernment when deception and fear are deployed.

Tāṭakā turns invisible, changes forms repeatedly, and continues attacking by raining stones while moving about.

Discernment and steadiness are implied—heroes must not be shaken from duty by illusion or terror.