Previous Verse
Next Verse

Valmiki Ramayana 2.55.22Ayodhya Kanda, Sarga 55, Shloka 22

चित्रकूटमार्गोपदेशः

Instructions for the Chitrakuta Route and the Yamuna Crossing

तत प्लवेनांशुमतीं शीघ्रगामूर्मिमालिनीम्।तीरजै र्बहुभिर्वृक्षै स्सन्तेरुर्यमुनां नदीम्।।।।

tataḥ plavena aṃśumatīṃ śīghragām ūrmimālinīm | tīrajair bahubhir vṛkṣaiḥ santēruḥ yamunāṃ nadīm ||

ततः प्लवेनांशुमतीं शीघ्रगामूर्मिमालिनीं तीरजैर्बहुभिर्वृक्षैः शोभितां यमुनां नदीं ते सन्तेरुः।

ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमबोधक (from then/thereafter)
प्लवेनby a raft
प्लवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्लव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)
अंशुमतीम्Aṃśumatī (the Yamunā)
अंशुमतीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअंशुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नदीविशेषनाम
शीघ्र-गाम्swift-flowing
शीघ्र-गाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशीघ्र + गामिन्/गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः; विशेषणम् (qualifying अंशुमतीम्/यमुनाम्)
ऊर्मि-मालिनीम्wreathed with waves
ऊर्मि-मालिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootऊर्मि + मालिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ऊर्मिणां मालिनी = having a garland/series of waves)
तीर-जैः(with) bank-grown
तीर-जैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootतीर + ज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (तीरे जाताः = born/growing on the bank); विशेषणम् (qualifying वृक्षैः)
बहुभिःmany
बहुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वृक्षैः)
वृक्षैःtrees
वृक्षैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सन्तेरुःthey crossed
सन्तेरुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
यमुनाम्Yamunā
यमुनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयमुना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नदीम्river
नदीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यमुनाम् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन

While Sita with her fair complexion was thus invoking river Yamuna with folded hands they reached the southern bank.

Y
Yamunā
S
Sūrya (Sun-god, via epithet aṃśumatī)

FAQs

Dharma here is travel undertaken with restraint and respect for sacred landscapes—crossing a revered river carefully, not violently or arrogantly.

Rāma’s group completes the Yamunā crossing using a raft.

Discipline and composure (saṃyama) in the midst of natural difficulty.

Ask anything about this verse

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App