Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 34, Shloka 14

रामदर्शनार्थं दारानयनम्

The Queens Summoned; Rama’s Leave-Taking and Dasaratha’s Collapse

आगतेषु च दारेषु समवेक्ष्य महीपतिः।उवाच राजा तं सूतं सुमन्त्राऽनय मे सुतम्।।।।

āgateṣu ca dāreṣu samavekṣya mahīpatiḥ | uvāca rājā taṃ sūtaṃ sumantrānaya me sutam ||

आगतेषु च दारेषु समवेक्ष्य महीपतिः। उवाच राजा तं सूतं—सुमन्त्र, आनय मे सुतम्॥

आगतेषुwhen (they) had arrived
आगतेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) from ā-gam, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘when (they) had come’ (locative absolute-like)
and
:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
दारेषुamong the wives
दारेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
समवेक्ष्यhaving seen
समवेक्ष्य:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अव + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘having looked at/observed’
महीपतिःthe lord of the earth
महीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (महीयाः पतिः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्to him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सूतम्the charioteer
सूतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सुमन्त्रO Sumantra
सुमन्त्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
आनयbring
आनय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
सुतम्son
सुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Usher in my son (Rama), O Sumantra, said the lord of the world (king Dasaratha) to the charioteer on seeing his wives arrive.

D
Daśaratha
S
Sumantra
R
Rāma
Q
Queens/consorts (collective)

FAQs

Accountable family procedure: the king waits for the household to assemble before summoning Rāma, reflecting orderly conduct and legitimacy.

After the queens arrive, Daśaratha instructs Sumantra to usher Rāma into his presence.

Daśaratha’s adherence to formal household protocol and gravity in family affairs.