
Expansion of Creation through Dakṣa and Kaśyapa: Devas, Dānavas, Nāgas, Birds, and Cosmic Offices
भीष्मः देवानां दानवानां गन्धर्वाणां नागानां राक्षसानां च उत्पत्तिक्रमं यथाक्रमं श्रोतुमिच्छति। पुलस्त्यः प्राचीनं सृष्टिविधिं वर्णयति—सङ्कल्पदृष्टिस्पर्शमात्रेण प्रथमं प्रजाः प्रववृधिरे, ततः दक्षवंशादारभ्य मैथुनजननं प्रवृत्तम्। दक्षस्य पुत्रौ हर्यश्वाः शबलाश्वाश्च नारदोपदेशेन निवृत्ताः पुनर्न न प्रत्यागच्छन्; ततो दक्षः कन्याः ससर्ज, ताः धर्मकश्यपसोमादिभ्यः प्रददौ। धर्मपत्नीभ्यः विश्वेदेवाः साध्याः वसवश्च जाताः; वसूनां नामानि तेषां सन्ततयश्च निरूप्यन्ते। रुद्राः तेषां गणाश्च कथ्यन्ते। कश्यपस्य अदितिदितिदनुविनताकद्र्वाद्याः पत्न्यः, ताभ्यः आदित्याः दैत्यदानवाः, विनतावंशे गरुडादयः पक्षिणः, कद्रूवंशे प्रधाननागाः सर्पाश्च, अन्ये च भूतगणाः प्रादुर्भवन्ति—एवं मन्वन्तरचक्रे सृष्टेः प्रवाहः प्रदर्श्यते।
Verse 1
भीष्म उवाच । देवानां दानवानां च गंधर्वोरगरक्षसाम् । उत्पत्तिं विस्तरेणेमां गुरो ब्रूहि यथाविधि
भीष्म उवाच । देवानां दानवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् । उत्पत्तिं विस्तरेणेमां गुरो ब्रूहि यथाविधि ॥
Verse 2
पुलस्त्य उवाच । संकल्पाद्दर्शनात्स्पर्शात्पूर्वेषां सृष्टिरुच्यते । दक्षात्प्राचेतसादूर्ध्वं सृष्टिर्मैथुनसंभवा
पुलस्त्य उवाच । संकल्पाद्दर्शनात्स्पर्शात्पूर्वेषां सृष्टिरुच्यते । दक्षात्प्राचेतसादूर्ध्वं सृष्टिर्मैथुनसंभवा ॥
Verse 3
यथा ससर्ज चैवासौ तथैव शृणु कौरव । यदा तु सृजतस्तस्य देवर्षिगणपन्नगान्
यथा ससर्ज चैवासौ तथैव शृणु कौरव । यदा तु सृजतस्तस्य देवर्षिगणपन्नगान् ॥
Verse 4
न वृद्धिमगमल्लोकस्तदा मैथुनयोगतः । दक्षः पुत्रसहस्राणि तदासिक्न्यामजीजनत्
न वृद्धिमगमल्लोकस्तदा मैथुनयोगतः । दक्षः पुत्रसहस्राणि तदासिक्न्यामजीजनत् ॥
Verse 5
तांस्तु दृष्ट्वा महाभागान्सिसृक्षून्विविधाः प्रजाः । नारदः प्राह हर्यश्वान्दक्षपुत्रान्समागतान्
तान् तु दृष्ट्वा महाभागान् सिसृक्षून् विविधाः प्रजाः, नारदः प्राह हर्यश्वान् दक्षपुत्रान् समागतान्।
Verse 6
भुवः प्रमाणं सर्वं तु ज्ञात्वोर्द्धमध एव वा । ततः सृष्टिं विशेषेण कुरुध्वमृषिसत्तमाः
भुवः प्रमाणं सर्वं तु ज्ञात्वोर्ध्वमध एव वा, ततः सृष्टिं विशेषेण कुरुध्वम् ऋषिसत्तमाः।
Verse 7
ते तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रयाताः सर्वतोदिशम् । अद्यापि न निवर्त्तंते समुद्रादिव सिंधवः
ते तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रयाताः सर्वतोदिशम्, अद्यापि न निवर्तन्ते समुद्रादिव सिन्धवः।
Verse 8
हर्यश्वेषु प्रणष्टेषु पुनर्दक्षः प्रजापतिः । वीरिण्यामेव पुत्राणां सहस्रमसृजत्प्रभुः
हर्यश्वेषु प्रणष्टेषु पुनर्दक्षः प्रजापतिः, वीरिण्यामेव पुत्राणां सहस्रमसृजत् प्रभुः।
Verse 9
शबलाश्वा नाम ते च समेताः सृष्टिकर्मणि । नारदोनुगतान्प्राह पुनस्तान्पूर्ववन्मुनिः
शबलाश्वा नाम ते च समेताः सृष्टिकर्मणि, नारदोनुगतान् प्राह पुनस्तान् पूर्ववन् मुनिः।
Verse 10
भुवः प्रमाणं सर्वं तु ज्ञात्वा भ्रातॄनथो पुनः । आगत्य च पुनः सृष्टिं करिष्यथ विशेषतः
भुवनानां प्रमाणं सम्यगवगम्य सर्वं, ततः पुनर्भ्रातॄन् प्रति निवर्तिष्यथ। पुनरागत्य विशेषेण सृष्टिं नूतनां सविस्तरं करिष्यथ॥
Verse 11
तेपि तेनैव मार्गेण जग्मुर्भ्रात्रनुगास्तदा । ततः प्रभृति न भ्रातुः कनीयान्मार्गमिच्छति
तेऽपि तेनैव मार्गेण तदा भ्रात्रनुगाः जग्मुः। ततः प्रभृति कनीयान् भ्रातुः विरुद्धमार्गं नाभिलषति॥
Verse 12
अन्वेष्टा दुःखमाप्नोति तेन तत्परिवर्जयेत् । ततस्तेष्वपि नष्टेषु षष्टिं कन्याः प्रजापतिः
अन्वेष्टा दुःखमाप्नोति, तस्मात् तद् परिवर्जयेत्। ततस्तेष्वपि नष्टेषु प्रजापतिः षष्टिं कन्याः ससर्ज॥
Verse 13
वीरिण्यां जनयामास दक्षः प्राचेतसस्तदा । प्रादात्स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश
तदा प्राचेतसपुत्रो दक्षो वीरिण्यां कन्याः जनयामास। तासां दश धर्माय, त्रयोदश कश्यपाय प्रादात्॥
Verse 14
विंशतिसप्त सोमाय चतस्रोरिष्टनेमिने । द्वे चैव भृगुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय धीमते
विंशतिसप्त सोमाय, चतस्रोऽरिष्टनेमिने। द्वे भृगुपुत्राय, द्वे च धीमते कृशाश्वाय ददौ॥
Verse 15
द्वे चैवांगिरसे प्रादात्तासां नामानि विस्तरात् । शृणु त्वं देवमातॄणां प्रजाविस्तारमादितः
द्वे च कन्येऽङ्गिरसे प्रादात्; तासां नामानि विस्तरेण कथयामि। देवमातॄणां प्रजाविस्तारं आदितः शृणु।
Verse 16
अरुंधती वसुर्जामिर्लम्बा भानुर्मरुत्वती । संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च भामिनी
अरुन्धती वसुः जामी लम्बा भानुः मरुत्वती। संकल्पा मुहूर्ता साध्या विश्वा च भामिनी॥
Verse 17
धर्मपत्न्यः समाख्यातास्तासां पुत्रान्निबोध मे । विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्या साध्यानजीजनत्
धर्मपत्न्यः समाख्याताः; तासां पुत्रान् निबोध मे। विश्वायाः विश्वदेवाः, साध्यायाः साध्याः समजायत॥
Verse 18
मरुत्वत्यां मरुत्वंतो वसोस्तु वसवस्तथा । भानोस्तु भानवो जाता मूहूर्त्ताया मुहूर्तजाः
मरुत्वत्यां मरुत्वन्तो, वसोस्तु वसवस्तथा। भानोस्तु भानवो जाता, मुहूर्तायां मुहूर्तजाः॥
Verse 19
लंबायां घोषनामानो नागवीथी तु जामिजा । पृथिवीतलसंभूतमरुंधत्यामजायत
लम्बायां घोष इति नाम पुत्रोऽजायत; जाम्याः नागवीथी समभवत्। अरुन्धत्यां पृथिवीतलसम्भूतः कश्चिदजायत॥
Verse 20
संकल्पायास्तु संकल्पा वसु सृष्टिं निधारय । ज्योतिष्मतंश्च ये देवा व्यापकाः सर्वतोदिशम्
हे वसो, संकल्पशक्त्या सृष्टिं निधारय; सर्वतोदिशं व्यापिनो ज्योतिष्मन्तो देवानपि प्रतिष्ठापय।
Verse 21
वसवस्ते समाख्यातास्तेषां नामानि मे शृणु । आपो ध्रुवश्च सोमश्च धरश्चैवानिलोनलः
वसवस्ते समाख्याताः; इदानीं तेषां नामानि मे शृणु—आपो ध्रुवः सोमः धरश्च, अनिलः अनलश्च।
Verse 22
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोष्टौ प्रकीर्तिताः । आपस्य पुत्राश्चत्वारः श्रांतो वैतण्ड एव च
प्रत्यूषः प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः; आपस्य पुत्राश्चत्वारोऽपि कथिताः—श्रान्तो वैतण्डश्च।
Verse 23
अपि शांतो मुनिर्वभ्रुर्यज्ञरक्षाधिकारिणः । ध्रुवस्य कालः पुत्रस्तु वर्चाः सोमादजायत
अपि च शान्तस्वभावो मुनिर्वभ्रुः यज्ञरक्षाधिकारिणः कृतः; ध्रुवस्य पुत्रः कालो जातः, सोमात् वर्चाः समजायत।
Verse 24
द्रविणो हव्यवाहश्च धर पुत्राविमौ स्मृतौ । कल्पांतस्थस्ततः प्राणो रमणः शिशिरोपि च
द्रविणो हव्यवाहश्च धरस्य पुत्राविमौ स्मृतौ; ततः प्राणो रमणः शिशिरश्च—कल्पान्तस्थोऽपि कीर्त्यते।
Verse 25
मनोहरो धवश्चाथ शिवो वाथ हरेः सुताः । शिवो मनोजवं पुत्रमविज्ञातगतिप्रदम्
मनोहरो धवश्चैव शिवश्च हरेः सुताः स्मृताः। शिवस्य तु मनोजवो नाम पुत्रोऽभवत्, योऽविज्ञातगतिं शरणं च प्रददाति॥
Verse 26
अवाप चानलः पुत्रानग्निप्रायगुणांस्ततः । तत्र शाखो विशाखश्च निगमेषु स्वयंभुवः
ततः अनलः पुत्रान् अवाप, येऽग्निप्रायगुणसमन्विताः। तेषु शाखो विशाखश्च निगमेषु स्वयंभुवौ प्रथितौ॥
Verse 27
अपत्यं कृत्तिकानां च कार्तिकेयस्ततः स्मृतः । प्रत्यूषस्य ऋभुः पुत्रो मुनिर्नामाथ देवलः
कृत्तिकानामपत्यं कार्तिकेय इति ततः स्मृतः। प्रत्यूषसम्भवस्य ऋभोः पुत्रो देवलो नाम मुनिरभवत्॥
Verse 28
विश्वकर्मा प्रभासस्य पुत्रः शिल्पी प्रजापतिः । प्रासादभवनोद्यान प्रतिमा भूषणादिषु
प्रभासस्य सुतो विश्वकर्मा शिल्पी प्रजापतिः। प्रासादभवनोद्यान-प्रतिमा-भूषणादिषु कुशलः॥
Verse 29
तटाकारामकूपेषु त्रिदशानां च वर्द्धकिः । अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोथ रैवतः
तटाकेष्वारामकूपेषु त्रिदशानां च वर्द्धकिः। अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः॥
Verse 30
हरश्च बहुरूपश्च त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः । सावित्त्रश्च जयंतश्च पिनाकी चापराजितः
स हरो बहुरूपश्च त्र्यम्बकः सुरेश्वरः। सावित्रो जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः॥
Verse 31
एते रुद्रास्समाख्याता एकादश गणेश्वराः । एतेषां मानसानां तु त्रिशूलवरधारिणाम्
एते रुद्राः समाख्याता एकादश गणेश्वराः। एतेषां मानसानां तु त्रिशूलवरधारिणाम्॥
Verse 32
कोट्यश्चतुरशीतिस्तु तत्पुत्राश्चाक्षया मताः । दिक्षु सर्वासु ये रक्षां प्रकुर्वन्ति गणेश्वराः
कोट्यश्चतुरशीतिस्तु तत्पुत्राश्चाक्षया मताः। दिक्षु सर्वासु ये रक्षां प्रकुर्वन्ति गणेश्वराः॥
Verse 33
एते वै पुत्रपौत्राश्च सुरभीगर्भसंभवाः । कश्यपस्य प्रवक्ष्यामि पुत्रपौत्रादि पत्निषु
एते वै पुत्रपौत्राश्च सुरभीगर्भसम्भवाः। कश्यपस्य प्रवक्ष्यामि पुत्रपौत्रादि पत्निषु॥
Verse 34
अदितिर्दितिर्दनुश्चैव अरिष्टा सुरसा तथा । सुरभिर्विनता चैव ताम्रा क्रोधवशा इरा
अदितिर्दितिर्दनुश्चैव अरिष्टा सुरसा तथा। सुरभिर्विनता चैव ताम्रा क्रोधवशा इरा॥
Verse 35
कद्रू खसा मुनिस्तद्वत्तासु पुत्रान्निबोध मे । तुषिता नाम ये देवाश्चाक्षुषस्यांतरे मनोः
कद्रू खसा तथा मुनिः—एतेषां पुत्रान् मत्तः शृणु। चाक्षुषमन्वन्तरे मनोः तुषिता नाम देवाः आसन्।
Verse 36
वैवस्वतेंतरे चैव आदित्या द्वादश स्मृताः । इन्द्रो धाता भगस्त्वष्टा मित्त्रोऽथ वरुणोऽर्यमा
वैवस्वतमन्वन्तरेऽपि द्वादश आदित्याः स्मृताः—इन्द्रः धाता भगः त्वष्टा मित्रो वरुणोऽर्यमा च।
Verse 37
विवस्वान्सविता पूषा अंशुमान्विष्णुरेव च । एते सहस्रकिरणा आदित्या दाद्वश स्मृताः
विवस्वान् सविता पूषा अंशुमान् विष्णुरेव च—एते सहस्रकिरणाः द्वादश आदित्याः स्मृताः।
Verse 38
मारीचात्कश्यपाज्जाताः पुत्त्रास्तेऽदितिनंदनाः । कृशाश्वस्य ऋषेः पुत्रा देवप्रहरणाः स्मृताः
मारीचात् कश्यपाज्जाताः तेऽदितिनन्दनाः पुत्राः स्मृताः। कृशाश्वर्षेः पुत्राश्च देवप्रहरणाः इति कीर्तिताः।
Verse 39
एते देवगणास्तात प्रतिमन्वंतरेषु च । उत्पद्यंते विलीयंते कल्पेकल्पे तथैव च
एते देवगणाः तात प्रतिमन्वन्तरेषु उत्पद्यन्ते विलीयन्ते; कल्पे कल्पे तथैव पुनः पुनः।
Verse 40
दितिः पुत्रद्वयं लेभे कश्यपादिति नः श्रुतम् । हिरण्यकशिपुं चैव हिरण्याक्षं तथैव च
श्रूयते नः कश्यपात् दितिः पुत्रद्वयं लेभे—हिरण्यकशिपुं चैव हिरण्याक्षं तथैव च।
Verse 41
हिरण्यकशिपोस्तद्वज्जातं पुत्रचतुष्टयम् । प्रह्लादश्चानुह्लादश्च संह्लादोह्लाद एव च
तद्वद् हिरण्यकशिपोः पुत्रचतुष्टयं जातम्—प्रह्लादश्चानुह्लादश्च संह्लादो ह्लाद एव च।
Verse 42
प्रह्लादपुत्रा आयुष्मान्शिबिर्बाष्कलिरेव च । विरोचनश्चतुर्थस्तु स बलिं पुत्रमाप्तवान्
प्रह्लादस्य पुत्रा आयुष्मान् शिबिर्बाष्कलिरेव च; चतुर्थो विरोचनः, स बलिं पुत्रमाप्तवान्।
Verse 43
बलेः पुत्रशतं त्वासीद्बाणज्येष्ठं ततो नृप । धृतराष्ट्रस्तथासूर्य्यो विवस्वानंशुतापनः
नृप, बलेः पुत्रशतं आसीत्; तेषां बाणो ज्येष्ठः। धृतराष्ट्रः तथा सूर्य्यो विवस्वान् अंशुतापनश्च।
Verse 44
निकुम्भनामा गुर्वक्षः कुक्षिर्भौमोथ भीषणः । एवमन्ये तु बहवो बाणोज्येष्ठो गुणाधिकः
निकुम्भनामा, गुर्वक्षः, कुक्षिर्भौमोऽथ भीषणः; एवमन्ये बहवः। बाणो ज्येष्ठो गुणाधिकः।
Verse 45
बाणस्सहस्रबाहुस्तु सर्वास्त्रगुणसंयुतः । तपसा तोषितो यस्य पुरे वसति शूलधृत्
बाणो नाम सहस्रबाहुः सर्वास्त्रगुणसंयुतः। यस्य तपसा शूलधरो महेशः सन्तुष्टोऽभूत्, स तस्य पुरे वसति॥
Verse 46
महाकालत्वमगमत्सार्थ्यं यस्य पिनाकिनः । हिरण्याक्षस्य पुत्रोभूदंधको नामनामतः
स पिनाकिनः सख्ययोग्यत्वं प्राप्य महाकालत्वमगमत्। हिरण्याक्षस्य च पुत्रोऽभूदन्धको नाम नामतः॥
Verse 47
भूतसंतापनश्चैव महानागस्तथैव च । एतेभ्यः पुत्रपौत्राणां कोटयः सप्तसप्ततिः
भूतसंतापनश्चैव महानागस्तथैव च। एतेभ्यः पुत्रपौत्राणां कोटयः सप्तसप्ततिः॥
Verse 48
महाबला महाकाया नानारूपा महौजसः । दनुः पुत्रशतं लेभे कश्यपाद्वरदर्पितम्
महाबला महाकाया नानारूपा महौजसः। दनुः कश्यपाद्वरदर्पिता पुत्रशतं लेभे॥
Verse 49
विप्रचित्तिः प्रधानोभूदेषां मध्ये महाबलः । द्विरष्टमूर्द्धा शकुनिस्तथा शंकुशिरोधरः
एषां मध्ये महाबलो विप्रचित्तिः प्रधानोऽभूत्। द्विरष्टमूर्द्धा शकुनिस्तथा शंकुशिरोधरः॥
Verse 50
अयोमुखः शंबरश्च कपिलो वामनस्तथा । मरीचिर्मागधश्चैव हरिर्गजशिरास्तथा
अयोमुखः शंबरश्च कपिलो वामन एव च । मरीचिर्मागधश्चैव हरिर्गजशिरास्तथा—एते नामानि क्रमशः परिकीर्तितानि ॥
Verse 51
निद्राधरश्च केतुश्च केतुवीर्यः शतक्रतुः । इन्द्रमित्रग्रहश्चैव वज्रनाभस्तथैव च
निद्राधरश्च केतुश्च केतुवीर्यः शतक्रतुः । इन्द्रमित्रग्रहश्चैव वज्रनाभस्तथैव च—एतेऽपि नामानि ॥
Verse 52
एकवस्त्रो महाबाहुर्वज्राक्षस्तारकस्तथा । असिलोमा पुलोमा च विकुर्वाणो महासुरः
एकवस्त्रो महाबाहुर्वज्राक्षस्तारकस्तथा । असिलोमा पुलोमा च विकुर्वाणो महासुरः ॥
Verse 53
स्वर्भानुर्वृषपर्वा च एवमाद्या दनोस्सुताः । स्वर्भानोः सुप्रभा कन्या शची चैव पुलोमजा
स्वर्भानुर्वृषपर्वा च एवमाद्या दनोः सुताः । स्वर्भानोः सुप्रभा कन्या शची चैव पुलोमजा ॥
Verse 54
उपदानवी मयस्यासीत्तथा मंदोदरी कुहूः । शर्मिष्ठा सुंदरी चैव चंडा च वृषपर्वणः
उपदानवी मयस्यासीत्तथा मंदोदरी कुहूः । शर्मिष्ठा सुंदरी चैव चंडा च वृषपर्वणः ॥
Verse 55
पुलोमा कालका चैव वैश्वनरसुते उभे । बह्वपत्यो महासत्वो मारीचस्य परिग्रहः
पुलोमा कालका चैव वैश्वनरसुते उभे । मारीचस्य महर्षेः परिग्रहे स्थिते, बह्वपत्ये महासत्त्वे बभूवतुः ॥
Verse 56
तयोः षष्टिसहस्राणि दानवानां पुराभवन् । पौलोमान्कालखंजांश्च मारीचोजनयत्पुरा
तयोः पुरा षष्टिसहस्राणि दानवानामभवन् । मारीचोऽपि पुरा पौलोमान् कालखञ्जांश्च जनयामास ॥
Verse 57
अवध्या ये नराणां वै हिरण्यपुरवासिनः । चतुर्मुखाल्लब्धवरा ये हता विजयेन तु
अवध्याः ये नराणां वै हिरण्यपुरवासिनः । चतुर्मुखात् लब्धवराः, तेऽपि विजयेन हता अभवन् ॥
Verse 58
विप्रचित्तिः सिंहिकायां नव पुत्रानजीजनत् । हिरण्यकशिपोर्येवै भागिनेयास्त्रयोदश
विप्रचित्तिः सिंहिकायां नव पुत्रान् अजीजनत् । हिरण्यकशिपोः एव भागिनेयाः त्रयोदश स्मृताः ॥
Verse 59
कंसः शंखश्च राजेन्द्र नलो वातापिरेव च । इल्वलो नमुचिश्चैव खसृमश्चांजनस्तथा
कंसः शंखश्च राजेन्द्र नलो वातापिरेव च । इल्वलो नमुचिश्चैव खसृमश्चाञ्जनस्तथा ॥
Verse 60
नरकः कालनाभश्च परमाणुस्तथैव च । कल्पवीर्यश्च विख्यातो दनुवंशविवर्द्धनः
नरकः कालनाभश्च परमाणुस्तथैव च । कल्पवीर्यश्च विख्यातो दनुवंशविवर्द्धनः ॥
Verse 61
संह्लादस्य तु दैत्यस्य निवातकवचाः कुले । अवध्याः सर्वदेवानां गंधर्वोरगराक्षसाम्
संह्लाददैत्यवंशे तु निवातकवचाः कुले । अवध्याः सर्वदेवानां गन्धर्वोरगराक्षसाम् ॥
Verse 62
ये हता बलमाश्रित्य अर्जुनेन रणाजिरे । षट्कन्या जनयामास ताम्रा मारीचवीर्यतः
ये हता बलमाश्रित्य अर्जुनेन रणाजिरे । ताम्रा मारीचवीर्येण षट्कन्याः समजनयत् ॥
Verse 63
शुकीं श्येनीं च भासीं च सुगृध्रीं गृध्रिकां शुचिम् । शुकी शुकानुलूकांश्च जनयामास धर्मतः
शुकीं श्येनीं च भासीं च सुगृध्रीं गृध्रिकां शुचिम् । शुकी धर्मेण जनयामास शुकानुलूकांश्च ॥
Verse 64
श्येनी श्येनांश्च भासी च कुररानप्यजीजनत् । गृध्री गृध्रान्सुगृध्री च पारावतविहंगमान्
श्येनी श्येनानजनयद् भासी च कुररानपि । गृध्री गृध्रान् सुसुगृध्री पारावतविहङ्गमान् ॥
Verse 65
हंस सारस कारंड प्लवान्शुचिरजीजनत् । एते ताम्रासुताः प्रोक्ता विनताया निशामय
हंसः सारसः कारण्डः प्लवः शुचिराजी च—एते ताम्रायाः सुताः प्रोक्ताः। हे विनते, निशामय।
Verse 66
गरुडः पतगश्रेष्ठोऽरुणश्चेशः पतत्रिणाम् । सौदामिनी तथा कन्या येयं नभसि विश्रुता
गरुडः पतगश्रेष्ठोऽरुणश्च पतत्रिणामीश्वरः। तथा सौदामिनी नाम कन्या नभसि विश्रुता।
Verse 67
संपातिश्च जटायुश्च अरुणस्य सुतावुभौ । संपातिपुत्रो बभ्रुश्च शीघ्रगश्चातिविश्रुतः
संपातिश्च जटायुश्च अरुणस्य सुतावुभौ। संपातिपुत्रो बभ्रुश्च शीघ्रगश्चातिविश्रुतः।
Verse 68
जटायोः कर्णिकारश्च शतगामी च विश्रुतौ । तेषामसंख्यमभवत्पक्षिणां पुत्रपौत्रकम्
जटायोः कर्णिकारश्च शतगामी च विश्रुतौ। तेषामसंख्यं जातं पक्षिणां पुत्रपौत्रकम्।
Verse 69
सुरसायां सहस्रं तु सर्पाणामभवत्पुरा । सहस्रशिरसां कद्रूः सहस्रं प्राप सुव्रता
पुरा सुरसायां सर्पाणां सहस्रं समभवत्। सहस्रशिरसां माता कद्रूः सहस्रं प्राप सुव्रता।
Verse 70
प्रधानास्तेषु विख्याता ष्षड्विंशतिररिन्दम । शेषवासुकिकर्कोट शंखैरावतकंबलाः
तेषु प्रधानाः षड्विंशतिररिन्दम विख्याताः—शेषो वासुकिः कर्कोटः शङ्ख ऐरावतः कम्बलश्च।
Verse 71
धनंजय महानील पद्माश्वतर तक्षकाः । एलापत्र महापद्म धृतराष्ट्र बलाहकाः
धनञ्जयो महानीलः पद्माश्वतरतक्षकौ। एलापत्रो महापद्मो धृतराष्ट्रो बलाहकः॥
Verse 72
शंखपाल महाशंख पुष्पदंष्ट्रं शुभाननाः । शंखरोमा च नहुषो रमणः पणिनस्तथा
शङ्खपालो महाशङ्खः पुष्पदंष्ट्रः शुभाननः। शङ्खरोमा च नहुषो रमणः पणिनस्तथा॥
Verse 73
कपिलो दुर्मुखश्चापि पतंजलिमुखास्तथा । एषामनंतमभवत्सर्वेषां पुत्रपौत्रकम्
कपिलो दुर्मुखश्चैव पतञ्जलिमुखास्तथा। एषामनन्तमभवत्सर्वेषां पुत्रपौत्रकम्॥
Verse 74
प्रायशो यत्पुरादग्धं जनमेजयमंदिरे । रक्षोगणं क्रोधवशा सुनामानमजीजनत्
प्रायशो यत्पुरादग्धं जनमेजयमन्दिरे। क्रोधवशाद्रक्षोगणं सुनामानमजीजनत्॥
Verse 75
दंष्ट्रिणां नियुतं तेषां भीमसेनादगात्क्षयम् । दंष्ट्रि गोमायु काकादीन्महिषीर्गोवराङ्गनाः
दंष्ट्रिणां नियुतं तेषां भीमसेनादगात्क्षयम् । दंष्ट्रि गोमायु काकादीन्महिषीर्गोवराङ्गनाः
Verse 76
सुरभिर्जनयामास कश्यपात्त्त्रितयं पुरा । मुनिर्मुनीनां च गणं गणमप्सरसां तथा
सुरभिर्जनयामास कश्यपात्त्त्रितयं पुरा । मुनिर्मुनीनां च गणं गणमप्सरसां तथा
Verse 77
तथा किन्नरगंधर्वानरिष्टा जनयद्बहून् । तृणवृक्षलता गुल्ममिरा सर्वमजीजनतत्
तथा किन्नरगंधर्वानरिष्टा जनयद्बहून् । तृणवृक्षलता गुल्ममिरा सर्वमजीजनतत्
Verse 78
खसा तु यक्षरक्षांसि जनयामास कोटिशः । एते कश्यपदायादाः शतशोथ सहस्रशः
खसा तु यक्षरक्षांसि जनयामास कोटिशः । एते कश्यपदायादाः शतशोथ सहस्रशः
Verse 79
एष मन्वंतरे भीष्म सर्गः स्वारोचिषे स्मृतः । ततस्त्वेकोनपंचाशन्मरुतः कश्यपाद्दितिः । जनयामास धर्मज्ञ सर्वानमरवल्लभान्
एष मन्वंतरे भीष्म सर्गः स्वारोचिषे स्मृतः । ततस्त्वेकोनपंचाशन्मरुतः कश्यपाद्दितिः । जनयामास धर्मज्ञ सर्वानमरवल्लभान्
Read Padma Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.