Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

The Rohiṇī–Candra Śayana Vow

Lunar Bed-Vow with Rohiṇī

रूपारोग्यायुषामेतद्विधायकमनुत्तमम् । इदमेव पितॄणां च सर्वदा वल्लभं नृप

rūpārogyāyuṣāmetadvidhāyakamanuttamam | idameva pitṝṇāṃ ca sarvadā vallabhaṃ nṛpa

रूपारोग्यायुषां दायकमेतद्विधायकमनुत्तमम्; एतदेव पितॄणां सर्वदा वल्लभं, नृप।

रूप-आरोग्य-आयुषाम्of beauty, health, and longevity
रूप-आरोग्य-आयुषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक) + आरोग्य (प्रातिपदिक) + आयुस्/आयुष् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘of beauty, health, and lifespan’
एतत्this
एतत्:
Karta-sāmānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण; with विधायकम्)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
विधायकम्bestowing/producing
विधायकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of एतत्)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु) → विधायक (कृदन्त/प्रातिपदिक; agent noun)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कृदन्त-विशेषण (कर्ता-वाचक)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (indeed/only)
पितॄणाम्of the Pitṛs (ancestors)
पितॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (always)
वल्लभम्dear/beloved
वल्लभम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवल्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विधेय-विशेषण (इदम्)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Unspecified narrator/sage addressing a king (nṛpa) in Adhyaya 26 context

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: रूपारोग्यायुषामेतद्विधायकमनुत्तमम् = रूपारोग्यायुषाम् + एतत् + विधायकम् + अनुत्तमम्; इदमेव = इदम् + एव

P
Pitṛs

FAQs

It states that “this alone” (the practice being described in the surrounding passage) is always dear to the Pitṛs, highlighting ancestral satisfaction as a key aim of the observance.

The verse explicitly lists three fruits: rūpa (beauty), ārogya (health), and āyus (long life).

It implies that personal wellbeing (beauty, health, longevity) is aligned with dharma when one performs duties that honor and sustain one’s lineage through reverence to the ancestors.