Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

The Vision of Rāma’s Royal Capital

and the Meeting at Nandigrāma

यानादवतताराशु विरहात्क्लिन्नमानसः । भ्रातर्भ्रातः पुनर्भ्रातर्भ्रातर्भ्रातर्वदन्मुहुः

yānādavatatārāśu virahātklinnamānasaḥ | bhrātarbhrātaḥ punarbhrātarbhrātarbhrātarvadanmuhuḥ

यानाद् आशु अवततार; विरहदुःखेन क्लिन्नमानसः सन् मुहुः मुहुः ‘भ्रातः! भ्रातः!’ इति विललाप।

यानात्from the vehicle
यानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
अवततारdescended
अवततार:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + तॄ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
आशुquickly
आशु:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
विरहात्due to separation
विरहात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविरह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/हेतु/अपादान), एकवचन
क्लिन्नमानसःwith a drenched/sorrow-soaked mind
क्लिन्नमानसः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्लिन्न (क्लिद् धातु, क्त-प्रत्यय) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (क्लिन्नं मानसं यस्य)
भ्रातर्O brother!
भ्रातर्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन; (सम्बोधन-रूपम्: भ्रातर्)
भ्रातःO brother!
भ्रातः:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन; वैकल्पिक सम्बोधन-रूपम् (भ्रातः)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
भ्रातर्O brother!
भ्रातर्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन
भ्रातर्O brother!
भ्रातर्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन
भ्रातर्O brother!
भ्रातर्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन
वदन्saying/calling
वदन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः; शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Narrative voice (speaker not identifiable from this single verse alone)

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: विरहात्क्लिन्नमानसः = विरहात् + क्लिन्नमानसः (त् + क्). भ्रातर्भ्रातः = भ्रातर् + भ्रातः (र् + भ्). punarbhrātar... = पुनः + भ्रातर् (विसर्ग-सन्धिः: ः + भ् → र्भ्). भ्रातर्वदन् = भ्रातर् + वदन् (र् + व्).

FAQs

The verse strongly conveys karuṇa-rasa (pathos), expressed through grief caused by viraha (separation) and the repeated cry of “bhrātar” (brother).

The repetition is a poetic intensifier showing urgency and overwhelming sorrow; it mimics uncontrolled lamentation in a moment of emotional shock.

It highlights the depth of familial attachment and the pain of separation, implicitly valuing compassion, loyalty, and the seriousness of human bonds.