Adhyaya 26

Verse 1

सूत उवाच । तं पुत्रं निहतं श्रुत्वा सा दितिर्दुःखपीडिता । पुत्रशोकेन तेनैव संदग्धा द्विजसत्तमाः

सूत उवाच—तं पुत्रं निहतं श्रुत्वा दितिर्दुःखपीडिता। पुत्रशोकेन तेनैव संदग्धेवाभवद् द्विजसत्तमाः॥

Verse 2

पुनरूचे महात्मानं कश्यपं मुनिपुंगवम् । इंद्रस्यापि सुदुष्टस्य वधार्थं द्विजसत्तम

पुनरूचे महात्मानं कश्यपं मुनिपुङ्गवम्; इन्द्रस्यापि सुदुष्टस्य वधार्थं, द्विजसत्तम।

Verse 3

ब्रह्मतेजोमयं तीव्रं दुःसहं सर्वदैवतैः । पुत्रैकं दीयतां कांत सुप्रियाहं यदा विभो

एतद् ब्रह्मतेजोमयं घोरं तेजोऽतिदुःसहं सर्वदैवतैः। तस्मात् हे कान्त, हे विभो, मम प्रियत्वात् एकं पुत्रं दातुं युज्यताम्॥

Verse 4

कश्यप उवाच । निहतौ बलवृत्रौ च मम पुत्रौ महाबलौ । अघमाश्रित्य देवेन इंद्रेणापि दुरात्मना

कश्यप उवाच—बलवृत्रौ महाबलौ मम पुत्रौ निहतौ। देवेनापि दुरात्मना इन्द्रेण अघमाश्रित्य तौ हतौ॥

Verse 5

तस्यैव च वधार्थाय पुत्रमेकं ददाम्यहम् । वर्षाणां तु शतैकं त्वं शुचिर्भव यशस्विनि

तस्यैव वधार्थाय अहं पुत्रमेकं ददामि। त्वं तु यशस्विनि, शतवर्षाणि शुचिर्भव॥

Verse 6

एवमुक्त्वा स योगींद्रो हस्तं शिरसि वै तदा । दत्त्वादित्या सहैवासौ गतो मेरुं तपोवनम्

एवमुक्त्वा स योगीन्द्रः तदा हस्तं शिरसि न्यधात्। आदित्यया सहासौ मेरुं तपोवनं गतः॥

Verse 7

तपस्तताप सा देवी तपोवननिवासिनी । शुचिष्मती सदा भूत्वा पुत्रार्था द्विजसत्तम

सा देवी तपोवननिवासिनी तपस्तताप। सदा शुचिष्मती भूत्वा पुत्रार्था, हे द्विजसत्तम॥

Verse 8

ततो देवः सहस्राक्षो ज्ञात्वा उद्यममेव च । दित्याश्चैव महाभाग अंतरप्रेक्षकोऽभवत्

ततः सहस्राक्षो देवः तदुद्यमं सम्यगवगम्य, महाभाग, दित्येष्वपि अन्तरप्रेक्षकोऽभवत्।

Verse 9

पंचविंशाब्दिको भूत्वा देवराड्दैवतोपमः । ब्राह्मणस्य च रूपेण तस्याश्चांतिकमागतः

पञ्चविंशाब्दिको भूत्वा देवराड्दैवतोपमः, ब्राह्मणरूपेण तस्याः समीपमागतः।

Verse 10

स तां प्रणम्य धर्मात्मा मातरं तपसान्विताम् । तयोक्तस्तु सहस्राक्षो भवान्को द्विजसत्तम

स धर्मात्मा तां तपसान्वितां मातरं प्रणम्य; ततो सहस्राक्षोऽब्रवीत्—भवान् को द्विजसत्तम?

Verse 11

तामुवाच सहस्राक्षः पुत्रोऽहं तव शोभने । ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च धर्मं जानामि भामिनि

सहस्राक्षस्तामुवाच—पुत्रोऽहं तव शोभने; ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च धर्मं जानामि भामिनि।

Verse 12

तपसस्तव साहाय्यं करिष्ये नात्र संशयः । शुश्रूषति स तां देवीं मातरं तपसान्विताम्

तपसस्तव साहाय्यं करिष्ये नात्र संशयः; इति स तां देवीं तपसान्वितां मातरं शुश्रूषत।

Verse 13

तमिंद्रं सा न जानाति आगतं दुष्टकारिणम् । धर्मपुत्रं विजानाति शुश्रूषंतं दिने दिने

सा तमिन्द्रं न विजानाति आगतं दुष्टकारिणम् । धर्मपुत्रं तु विजानाति शुश्रूषन्तं दिने दिने ॥

Verse 14

अंगं संवाहयेद्देव्याः पादौ प्रक्षालयेत्ततः । पत्रं मूलं फलं तत्र वल्कलाजिनमेव च

देव्याः अङ्गं मृदु संवाहयेत्, ततः पादौ प्रक्षालयेत् । तत्र पत्रं मूलं फलं च, वल्कलाजिनमेव च निवेदयेत् ॥

Verse 15

ददात्येवं स धर्मात्मा तस्यै दित्यै सदैव हि । भक्त्या संतोषिता तस्य संतुष्टा तमभाषत

एवं स धर्मात्मा तस्यै दित्यै सदैव हि ददाति स्म । भक्त्या सन्तोषिता सा तेन, सन्तुष्टा तमभाषत ॥

Verse 16

पुत्रे जाते महापुण्ये इंद्रे च निहते सति । कुरु राज्यं महाभाग पुत्रेण मम दैवकम्

पुत्रे जाते महापुण्ये, इन्द्रे च निहते सति । कुरु राज्यं महाभाग, पुत्रेण मम दैवकम् ॥

Verse 17

एवमस्तु महाभागे ते प्रसादाद्भविष्यति । तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुरभवत्पाकशासनः

एवमस्तु महाभागे, ते प्रसादाद्भविष्यति । तस्याश्चैवान्तरं प्रेप्सुः अभवत् पाकशासनः ॥

Verse 18

ऊने वर्षशते चास्या ददर्शांतरमच्युतः । अकृत्वा पादयोः शौचं दितिः शयनमाविशत्

ऊने वर्षशते तस्याः आचारेऽन्तरमच्युतो ददर्श। पादयोः शौचं विनाकृत्वा दितिः शय्यामाविशत्॥

Verse 19

शय्यांते सा शिरः कृत्वा मुक्तकेशातिविह्वला । निद्रामाहारयामास तस्याः कुक्षिं प्रविश्य ह

शय्यान्ते शिरः कृत्वा मुक्तकेशा अतिविह्वला। निद्रामाहारयामास तस्याः कुक्षिं प्रविश्य ह॥

Verse 20

वज्रपाणिस्ततो गर्भं सप्तधा तं न्यकृंतत । वज्रेण तीक्ष्णधारेण रुरोद उदरे स्थितः

वज्रपाणिस्ततो गर्भं सप्तधा न्यकृन्तत। वज्रेण तीक्ष्णधारेण रुरोद उदरे स्थितः॥

Verse 21

स गर्भस्तत्र विप्रेंद्रा इंद्रहस्तगतेन वै । रोदमानं महागर्भं तमुवाच पुनः पुनः

स गर्भस्तत्र विप्रेन्द्रा इन्द्रहस्तगतेन वै। रोदमानं महागर्भं तमुवाच पुनः पुनः॥

Verse 22

शतक्रतुर्महातेजा मा रोदीरित्यभाषत । सप्तधा कृतवाञ्छक्रस्तं गर्भं दितिजं पुनः

शतक्रतुर्महातेजा मा रोदीरित्यभाषत। सप्तधा कृतवान् शक्रस्तं गर्भं दितिजं पुनः॥

Verse 23

एकैकं सप्तधा च्छित्त्वा रुदमानं स देवराट् । एवं वै मरुतो जातास्ते तु देवा महौजसः

एकैकं सप्तधा छित्त्वा रुदमानान् स देवराट् । एवं वै मरुतो जातास्ते तु देवा महौजसः ॥

Verse 24

यथा इंद्रेण ते प्रोक्ता बभूवुर्नामभिस्ततः । अतिवीर्य महाकायास्तीव्र तेजः पराक्रमाः

यथेन्द्रेण ते प्रोक्ता बभूवुर्नामभिस्ततः । अतिवीर्यमहाकायास्तीव्रतेजःपराक्रमाः ॥

Verse 25

एकोना वै बभूवुस्ते पंचाशन्मरुतस्ततः । मरुतो नाम ते ख्याता इंद्रमेव समाश्रिताः

एकोना वै बभूवुस्ते पञ्चाशन्मरुतस्ततः । मरुतो नाम ते ख्याता इन्द्रमेव समाश्रिताः ॥

Verse 26

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे मरुदुत्पत्तिर्नाम षड्विंशोऽध्यायः

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे मरुदुत्पत्तिर्नाम षड्विंशोऽध्यायः ॥

Verse 27

क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वाणि तानि वै । स देवः पुरुषः कृष्णः सर्वव्यापी जगद्गुरुः

क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वाणि तानि वै । स देवः पुरुषः कृष्णः सर्वव्यापी जगद्गुरुः ॥

Verse 28

तपोजिष्णुर्महातेजाः सर्व एकः प्रजापतिः । पर्जन्यः पावकः पुण्यः सर्वात्मा सर्व एव हि

स एव तपोजिष्णुर्महातेजाः सर्वेषामेकः प्रजापतिः। स पर्जन्यः पावकः पुण्यः सर्वात्मा सर्व एव हि॥

Verse 29

तस्य सर्वमिदं पुण्यं जगत्स्थावरजंगमम् । भूतसर्गमिमं सम्यग्जानतो द्विजसत्तम

तस्य सर्वमिदं पुण्यं जगत्स्थावरजङ्गमम्। भूतसर्गमिमं सम्यग्जानतो द्विजसत्तम॥

Verse 30

नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः । इमां सृष्टिं महापुण्यां सर्वपापहरां शुभाम्

नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः। इमां सृष्टिं महापुण्यां सर्वपापहरां शुभाम्॥

Verse 31

यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । स हि धन्यश्च पुण्यश्च स हि सत्यसमन्वितः

यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते। स हि धन्यश्च पुण्यश्च स हि सत्यसमन्वितः॥

Verse 32

यः शृणोति इमां सृष्टिं स याति परमां गतिम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति

यः शृणोति इमां सृष्टिं स याति परमां गतिम्। सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति॥