Shloka 11

Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa

Devanagari script

स्वर्गतिं समवाप्नोति विमानेन सुरार्चितः । भीमेशं भैरवेशं च चंडीशं भास्करेश्वरम् ॥ ११ ॥

Transliteration

svargatiṃ samavāpnoti vimānena surārcitaḥ | bhīmeśaṃ bhairaveśaṃ ca caṃḍīśaṃ bhāskareśvaram || 11 ||

Translation

स्वर्गतिं समवाप्नोति विमानेन सुरार्चितः। भीमेशं भैरवेशं च चण्डीशं भास्करेश्वरं च पश्यति॥

Word by Word

• स्वर्गतिम्: the path/state of heaven
• स्वर्गतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग-गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: स्वर्गस्य गतिः

• समवाप्नोति: fully attains
• समवाप्नोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-अव-आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विमानेन: by an aerial car
• विमानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: विमान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• सुरार्चितः: worshipped by the gods
• सुरार्चितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुर-आर्चित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अर्च्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अध्याहृतः ‘सः/नरः’); तत्पुरुष-समास: सुरैः आर्चितः

• भीमेशम्: Lord Bhīmeśa
• भीमेशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भीम-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: भीमस्य ईशः

• भैरवेशम्: Lord Bhairaveśa
• भैरवेशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भैरव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: भैरवस्य ईशः

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• चण्डीशम्: Lord Caṇḍīśa
• चण्डीशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चण्डी-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: चण्ड्याः ईशः

• भास्करेश्वरम्: Lord Bhāskareśvara
• भास्करेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: भास्करस्य ईश्वरः

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Bhimesha
• Bhairavesha
• Candisha
• Bhaskaresvara
• Devas (Suras)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse states the phala (spiritual fruit) of visiting or honoring these sacred Śaiva manifestations: the devotee gains svarga-gati, is honored by the devas, and attains darśana/connection with specific revered forms of Śiva.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is implied through reverent worship and pilgrimage: divine grace is shown as honor from the gods and elevated post-mortem destiny, emphasizing that devoted approach to īśvara in holy places yields tangible spiritual merit.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Primarily Kalpa (ritual procedure) in the form of tīrtha-yātrā and kṣetra-sevā: the verse functions as a mahatmya-style injunction about the merit of specific shrine-darśana rather than grammar or astrology.