Shloka 115

Prayaga-mahatmya

Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni

Devanagari script

सुवर्णं मणिमुक्तां वा यदि वान्यं प्रतिग्रहम् । पाटलां कपिलां भद्रे यस्तु तत्र प्रयच्छति ॥ ११५ ॥

Transliteration

suvarṇaṃ maṇimuktāṃ vā yadi vānyaṃ pratigraham | pāṭalāṃ kapilāṃ bhadre yastu tatra prayacchati || 115 ||

Translation

सुवर्णं मणिमुक्तां वा यद्वान्यं प्रतिग्रहम् । पाटलां कपिलां वा भद्रे यस्तत्र प्रयच्छति ॥

Word by Word

• सुवर्णम्: gold
• सुवर्णम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन

• मणिमुक्ताम्: a jewel and pearl (ornament)
• मणिमुक्ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मणि + मुक्ता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (मणिः च मुक्ता च)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प/particle (or)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्त/conditional particle (if)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प (or)

• अन्यम्: other
• अन्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (प्रतिग्रहम् इति)

• प्रतिग्रहम्: a gift/acceptance (as donation)
• प्रतिग्रहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन

• पाटलाम्: reddish-brown (cow)
• पाटलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पाटला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (गाम् implied)

• कपिलाम्: tawny (cow)
• कपिलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (गाम् implied)

• भद्रे: O auspicious lady
• भद्रे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक adverb (there)

• प्रयच्छति: gives
• प्रयच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narada (teaching in a dāna/tīrtha context; addressed to a listener as 'bhadre')

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates dāna (charitable giving) performed in a sacred context, highlighting that offerings—especially go-dāna—are counted among highly meritorious acts that generate puṇya.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By encouraging selfless giving without attachment to wealth (gold, gems, etc.), it supports the bhakti ethic of surrender and service, where offerings made in holy places become an expression of reverence and devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practicality is implied through dāna-vidhi: what items are considered proper gifts (pratigraha) and the traditional specification of cows by type/color (pāṭalā, kapilā) used in dharmic donation contexts.