Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Brahmavākya

Brahmā’s Pronouncement on Hari-nāma and the Non-punishability of Viṣṇu’s Devotees

तैः कृते अवमाने तु तव नाहं सहायवान् । कृते सहाये तव सूर्यसूनो भवेदनीतिर्मम देहघातिनी । विपर्ययो ब्रह्मपदात्सुपुण्यात्कृतेव मार्गे सह विष्णुभक्तैः ॥ १७ ॥

taiḥ kṛte avamāne tu tava nāhaṃ sahāyavān | kṛte sahāye tava sūryasūno bhavedanītirmama dehaghātinī | viparyayo brahmapadātsupuṇyātkṛteva mārge saha viṣṇubhaktaiḥ || 17 ||

तैः कृतेऽवमाने तु तव नाहं सहायवान्; यदि तव सहायं कुर्यां, हे सूर्यसूनो, सा मम अनीतिः स्यात् देहघातिनी—ब्रह्मपदप्रापकात् सुपुण्यात्, कृतयुगमार्गात् च विष्णुभक्तैः सह गम्यमानात्, विपर्ययः स्यात्॥

तैःby them
तैः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; instrumental plural
कृतेwhen (it was) done
कृते:
अधिकरण (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; locative absolute with 'अवमाने' (when ... was done)
अवमानेin (the act of) insult
अवमाने:
अधिकरण (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवमान (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; locative in locative absolute
तुindeed / but
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-निपात (particle)
तवof you / to you
तव:
सम्बन्ध (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular
not
:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; nominative singular
सहायवान्helpful / an ally
सहायवान्:
कर्तृ-विशेषण (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहायवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; possessive adjective (मतुप्) predicative
कृतेwhen (help is) done
कृते:
अधिकरण (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; locative absolute with 'सहाये'
सहायेin help / in assistance
सहाये:
अधिकरण (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसहाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; locative in locative absolute
तवof you / for you
तव:
सम्बन्ध (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
सूर्य-सूनोO son of the Sun
सूर्य-सूनो:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + सूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सूर्यस्य सूनुः)
भवेत्would be / may become
भवेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; parasmaipada
अनीतिःinjustice, impropriety
अनीतिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; nominative singular
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular
देह-घातिनीbody-destroying
देह-घातिनी:
कर्तृ-विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेह (प्रातिपदिक) + घातिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (देहं घातयति इति) qualifying 'अनीतिः'
विपर्ययःreversal, downfall
विपर्ययः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविपर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
ब्रह्म-पदात्from the state/abode of Brahman
ब्रह्म-पदात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः पदम्)
सु-पुण्यात्from great merit
सु-पुण्यात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/उपपद) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; adjective used substantively; 'very meritorious'
कृतेwhen (it is) done
कृते:
अधिकरण/तुलना (Comparison locus)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; with 'इव' = 'as if done'
इवas if
इव:
उपमान (Comparison marker/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानार्थक-निपात (comparative particle: 'as if/like')
मार्गेon the path
मार्गे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; locative singular
सहtogether with
सह:
सहकार (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक-उपसर्गसदृश-अव्यय (indeclinable: 'together with')
विष्णु-भक्तैःwith devotees of Viṣṇu
विष्णु-भक्तैः:
सहकार/करण (Accompaniment/Instrument)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विष्णोः भक्ताः)

Sanatkumara (addressing Narada/another interlocutor in the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

V
Vishnu
S
Surya

FAQs

It teaches that even well-intended “help” becomes spiritually harmful if it violates dharma; such an act causes a fall from puṇya and from the liberating orientation toward brahma-pada.

It links Viṣṇu-bhakti with sādhācāra (right conduct): the devotee’s path is not merely emotional devotion but a dharmic way of life aligned with the pure standard associated with the Kṛta-yuga ideal.

The verse primarily stresses dharma-nīti (ethical discernment) rather than a specific Vedāṅga; practically, it reflects the nīti-logic used in Dharmaśāstra-style reasoning—evaluating actions by their righteousness and karmic consequence.