Shloka 5

वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनि वक्ष्यामि यत्पृष्टं हि त्वया मम । गुडधेनुविधानं च यथा शास्त्रे प्रकीर्तितम् ॥ ५ ॥

vasuruvāca | śrṛṇu mohini vakṣyāmi yatpṛṣṭaṃ hi tvayā mama | guḍadhenuvidhānaṃ ca yathā śāstre prakīrtitam || 5 ||

वसुरुवाच—शृणु मोहिनि, त्वया मम यत् पृष्टं तदहं वक्ष्यामि। शास्त्रेषु यथा प्रकीर्तितं गुडधेनुविधानं च यथावत् कथयामि॥५॥

वसुःVasu
वसुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
मोहिनिO enchantress (Mohinī)
मोहिनि:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
यत्that which
यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
पृष्टम्asked
पृष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootपृच्छ् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/हेतु-बोधक
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण/Instrument; agent in passive sense)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
ममof me / to me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
गुडधेनुविधानम्the procedure/rite of the jaggery-cow (guḍadhenu)
गुडधेनुविधानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगुड + धेनु + विधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गुडधेनोः विधानम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/अनुसार (as/according to)
शास्त्रेin the scripture
शास्त्रे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootशास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
प्रकीर्तितम्proclaimed/mentioned
प्रकीर्तितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘विधानम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Vasu

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhakti","emotional_journey":"A calm instructional opening: the speaker invites attentive listening and promises an authoritative śāstra-based explanation of a dāna-vidhi."}

V
Vasu
M
Mohinī
Ś
Śāstra

FAQs

This verse establishes śāstric authority and intention: the merit of dāna is tied to performing it in the prescribed way, so Vasu frames the guḍa-dhenu gift as a regulated dharmic act rather than a casual offering.

While not explicitly naming bhakti, it supports devotional practice indirectly: offerings and vows become spiritually effective when done with obedience to śāstra and a receptive attitude (“listen”), which is a core discipline of devotional life.

It points to Kalpa (ritual procedure) in practice—‘vidhāna’ indicates a codified method for a donation rite, emphasizing correct performance as taught in authoritative texts.