Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Kāṣṭhīla-Upākhyāna: Rākṣasī, Spear-Śakti, and Kāśī as Śakti-kṣetra

सत्ये समास्थितं विश्वं सर्वदा सचराचरम् । सत्यं ब्रूयादिति वचो वेदांतेषु प्रगीयते ॥ ५७ ॥

satye samāsthitaṃ viśvaṃ sarvadā sacarācaram | satyaṃ brūyāditi vaco vedāṃteṣu pragīyate || 57 ||

सत्ये समास्थितं विश्वं सर्वदा सचराचरम्। अतः “सत्यं ब्रूयात्” इति वचो वेदान्तेषु प्रगीयते॥

सत्येin truth
सत्ये:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
समास्थितम्is established
समास्थितम्:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-स्था (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
स-चर-अचरम्with all moving and unmoving beings
स-चर-अचरम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + चर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्वन्द्व (copulative) ‘चर + अचर’ with सहार्थक ‘स-’ = ‘with the moving and the unmoving’
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ब्रूयात्should speak
ब्रूयात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Vakyopanyasa (वाक्योपन्यास/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यादि-अव्यय (quotative particle)
वचःthe statement
वचः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वेदान्तेषुin the Vedāntas (Upaniṣads)
वेदान्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootवेदान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
प्रगीयतेis sung/proclaimed
प्रगीयते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-गै (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

Narada (teaching in a dharma-upadesha context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It presents satya (truth) not merely as ethics but as the metaphysical ground of existence—hence truthfulness becomes a core spiritual discipline aligned with Vedānta.

Bhakti is sustained by inner integrity; truthful speech and living in satya purify the mind and make devotion steady, non-hypocritical, and fit for worship and vows.

It emphasizes śāstric pramāṇa (scriptural authority): the ethical injunction “speak truth” is validated by Vedānta, guiding correct conduct (sadācāra) in ritual and daily life.