Shloka 141

छलेनाहं हृता काश्याः सुप्ता पितृगृहात्वया । तव दोषो न चेहास्ति भवितव्यं ममेदृशम् ॥ १४१ ॥

chalenāhaṃ hṛtā kāśyāḥ suptā pitṛgṛhātvayā | tava doṣo na cehāsti bhavitavyaṃ mamedṛśam || 141 ||

छलेनाहं काश्याः पितृगृहात् सुप्ता त्वया हृता। अत्र तव दोषो नास्ति; ममेदृशं भवितव्यं नियतम्॥

छलेनby deceit
छलेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootछल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
हृताwas taken away
हृता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootहृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् (स्त्रीवाचक वक्त्री) इति सह ‘I was taken away’
काश्याःfrom Kāśī
काश्याः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/Ablative), एकवचन
सुप्ताasleep
सुप्ता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्यय (past participle: asleep), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इति विशेषणम्
पितृगृहात्from (my) father’s house
पितृगृहात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootपितृ-गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पितुः गृहं = father’s house)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr/Agent (कर्ता-कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन (2nd person)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन
दोषःfault
दोषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Avyaya (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
and
:
Avyaya (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
इहhere/in this matter
इह:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place: here)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भवितव्यम्was destined to happen
भवितव्यम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्यय (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिवार्यता/दैवयोगः (‘must happen/was destined’)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन
ईदृशम्such (as this)
ईदृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भवितव्यम् इति विशेषणम् (‘such/like this’)

A woman addressing the man who took her from Kāśī (narrative speaker within the Tirtha-Mahatmya episode; framed by Sūta’s narration in Uttara-Bhāga)

Vrata: none

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

K
Kashi (Varanasi)

FAQs

It distinguishes moral agency from karmic inevitability: even when an act appears wrongful, the verse frames the outcome as bhavitavya (destined), urging reflection on karma while tempering personal blame.

Indirectly, it prepares the mind for surrender (śaraṇāgati): accepting events as governed by karma and īśvara-niyati helps a devotee remain steady and turn toward pilgrimage, worship, and remembrance rather than resentment.

No specific Vedāṅga practice is taught in this verse; the key takeaway is dharma-vicāra—ethical discernment about doṣa (fault) versus bhavitavya (inevitability), often discussed alongside karma theory in Purāṇic instruction.