Shloka 66

स कथं मयि जाते तु वदिष्यति महीपतिः । यस्य सत्ये स्थिता लोकाः सदेवासुरमानुषाः ॥ ६६ ॥

sa kathaṃ mayi jāte tu vadiṣyati mahīpatiḥ | yasya satye sthitā lokāḥ sadevāsuramānuṣāḥ || 66 ||

स कथं मयि जाते तु महीपतिः वदिष्यति? यस्य सत्ये स्थिता लोकाः सदेवासुरमानुषाः॥

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
कथम्how
कथम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb: ‘how?’)
मयिin me / when I
मयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
जाते(when) born
जाते:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त; √जन् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), सप्तमी एकवचन नपुंसक/पुं-समासार्थे; ‘when (I am) born/when birth has occurred’ (locative absolute with मयि)
तुbut / indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय-बोधक (particle: ‘but/indeed’)
वदिष्यतिwill say
वदिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महीपतिःthe king
महीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मही-या: पति:)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
सत्येin truth / in (his) truthfulness
सत्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
स्थिताःstand / abide
स्थिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्थित (कृदन्त; √स्था धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) बहुवचन, पुंलिङ्ग, प्रथमा; ‘standing/abiding’
लोकाःworlds / beings
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन
स-देव-असुर-मानुषाःwith gods, demons, and humans
स-देव-असुर-मानुषाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-सह) + देव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + मानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः (‘gods, asuras, and humans together’)

Unspecified (contextual narrator/dialogue voice within Uttara-Bhaga)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_journey":"Wonder at the cosmic weight of one ruler’s truth, settling into reverent contemplation of satya as world-supporting."}

M
mahīpati (king)
D
devas
A
asuras
H
humans (mānuṣas)

FAQs

The verse elevates satya (truth) as a sustaining cosmic principle: when a ruler is firmly established in truthfulness, the entire moral and social order—symbolically “all worlds”—remains stable.

While not explicitly naming Vishnu-bhakti, it aligns with the Puranic bhakti-ethic that devotion must be supported by satya and integrity; truthful conduct is presented as a foundation for higher dharma and spiritually effective worship.

No specific Vedanga (like Śikṣā, Vyākaraṇa, or Jyotiṣa) is taught directly; the practical takeaway is rajadharma grounded in satya—ethical speech and reliability as the ruler’s primary discipline.