Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Mohinī’s Speech

Mohinyāḥ Bhāṣaṇam

चतुर्गुणेन शीतेन कृत्वा शौचमथात्मनः । जगृहे पुत्रदत्तं तु तांबूलं तत्सुगंधिमत् ॥ २० ॥

caturguṇena śītena kṛtvā śaucamathātmanaḥ | jagṛhe putradattaṃ tu tāṃbūlaṃ tatsugaṃdhimat || 20 ||

चतुर्गुणेन शीतेन कृत्वा शौचमथात्मनः । जगृहे पुत्रदत्तं तु ताम्बूलं तत्सुगन्धिमत् ॥

चतुर्गुणेनwith fourfold (quantity)
चतुर्गुणेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (चत्वारः गुणाः यस्य/चतुर्गुणः)
शीतेनwith cold water/coolness
शीतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive) ‘having done’
शौचम्purification/cleaning
शौचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तरार्थक-निपातः (then/thereupon)
आत्मनःof herself/one’s own
आत्मनः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
जगृहेtook/accepted
जगृहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
पुत्रदत्तम्given by the son
पुत्रदत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपुत्र + दत्त (प्रातिपदिक; दत्त = PPP from √दा)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्; क्त (PPP) ‘दत्त’; समासः—तत्पुरुषः (पुत्रेण दत्तम्)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विशेषार्थक-निपातः
ताम्बूलम्betel (leaf preparation)
ताम्बूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootताम्बूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
सुगन्धिमत्very fragrant
सुगन्धिमत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + गन्धि + मत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्; मतुप्-अन्त (possessive) ‘गन्धिमत्’ = fragrant; ‘सु-’ उपसर्गवत् (well-)

Suta

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhakti","emotional_journey":"From purification and cool restraint to gentle acceptance of a fragrant, respectful offering."}

FAQs

It highlights śauca (ritual and inner cleanliness) as a prerequisite for receiving even ordinary gifts, showing that purity of conduct sanctifies daily actions in a tīrtha-oriented life.

By stressing disciplined purity before accepting an offering, it mirrors bhakti’s emphasis on reverence and preparedness—approaching any prasāda-like gift with a purified body and attentive mind.

Kalpa (ritual procedure) is implied through the rule-like sequence: perform śauca first, then accept the offering; it reflects smārta/vaidika standards of ācāra used in tīrtha and vrata contexts.