Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

The Vision of Mohinī (मोहिनी-दर्शनम्)

लक्ष्मीयुक्तो जगन्नाथः पूजनीयोऽत्र पार्थिव । फलैः पुष्पैस्तथा धूपैश्चारुरक्तानुलेपनैः । शय्यादानैर्वस्त्रदानैस्तथा ब्राह्मणभोजनैः ॥ १२ ॥

lakṣmīyukto jagannāthaḥ pūjanīyo'tra pārthiva | phalaiḥ puṣpaistathā dhūpaiścāruraktānulepanaiḥ | śayyādānairvastradānaistathā brāhmaṇabhojanaiḥ || 12 ||

अत्र पार्थिव, लक्ष्मीयुक्तो जगन्नाथः फलैः पुष्पैस्तथा धूपैश्चारुरक्तानुलेपनैः। शय्यादानैर्वस्त्रदानैस्तथा ब्राह्मणभोजनैः पूजनीयः॥

लक्ष्मीयुक्तःaccompanied by Lakshmi
लक्ष्मीयुक्तः:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootलक्ष्मी-युक्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (लक्ष्म्या युक्तः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जगन्नाथस्य विशेषणम्
जगन्नाथःJagannātha, Lord of the world
जगन्नाथः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत्-नाथ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (जगतः नाथः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूजनीयःworthy of worship
पूजनीयः:
विधेय (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजनीय (कृदन्त-प्रातिपदिक, अनीयर्/gerundive)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘worthy to be worshipped’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम्
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
पार्थिवO king
पार्थिव:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
फलैःwith fruits
फलैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तथाand also
तथा:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (adverb/conjunctive)
धूपैःwith incense
धूपैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चारुरक्तानुलेपनैःwith lovely red unguents/pastes
चारुरक्तानुलेपनैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचारु-रक्त-अनुलेपन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/बहुपद-समास (चारुं रक्तं अनुलेपनं येषां तैः); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
शय्यादानैःwith gifts of beds
शय्यादानैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशय्या-दान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (शय्यायाः दानम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वस्त्रदानैःwith gifts of garments
वस्त्रदानैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र-दान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (वस्त्रस्य दानम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तथाand also
तथा:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
ब्राह्मणभोजनैःwith feeding of Brahmins
ब्राह्मणभोजनैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण-भोजन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (ब्राह्मणानां भोजनम् / ब्राह्मण-भोजनम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

Narada (in instruction within a Tirtha-Mahatmya context, addressing a king)

Vrata: none (part of the same ‘etad-vrata’ sequence)

Rasa: {"primary_rasa":"bhakti","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_journey":"Transitions from instruction to vivid worship-detail—offerings, fragrances, red unguents, and charity—building a rich devotional atmosphere culminating in dāna and brāhmaṇa-feeding."}

J
Jagannatha (Vishnu)
L
Lakshmi
B
Brahmanas

FAQs

It teaches that devotion to Vishnu (Jagannātha) is made complete when worship is joined with Lakṣmī (auspiciousness) and expressed through both ritual offerings and compassionate charity—especially honoring brāhmaṇas with भोजन (feeding).

Bhakti is shown as practical service: offering fragrant worship materials (flowers, incense, anointments) and translating reverence into dharmic acts like dāna (gifts) and hospitality, which purify the devotee and please the Lord.

Ritual procedure and offering-principles align with Kalpa (Vedāṅga dealing with rites): selecting appropriate upacāras (offerings) for pūjā and pairing worship with prescribed dāna and brāhmaṇa-bhojana.