Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa (Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā)
सनत्कुमारो नारदं प्रति सरस्वत्यावतारात् लक्ष्म्याः मन्त्रावतारविद्याः कथयति। त्रिबीजमन्त्रत्रयं, ऋषिः दक्षिणामूर्तिः, छन्दः पङ्क्तिः, देवता त्रिपुरा-बाला इति मन्त्रप्रमाणं निर्दिश्य, अङ्ग-कर-न्यासाः, नवयोनिपाठः, देवीनामधेयैः स्थापना, पञ्चबीज-कामेशीक्रमः कामनामभिः शरदेवताभिश्च वर्ण्यते। ततः नवयोनिमूलं, अष्टदलावरणं, मातृकापरिधिः, पीठशक्तयः, पीठानि, भैरवाः, दिक्पालाः इत्यादियन्त्रविधानं, जप-होमसंख्याः, वाक्सिद्धि-समृद्धि-आयुरारोग्य-आकर्षणवशीकरणादि-प्रयोगाः, उत्कीलनं, दीपिनीविधानं, गुरुपरम्परापूजनं च। उत्तरार्धे अन्नपूर्णायाः विंशत्यक्षरीविद्या यन्त्र-शक्तिसंयुतं निरूप्य, अनन्तरं बगलामुख्याः स्तम्भनतन्त्रं—मन्त्रबन्धः, ध्यानं, यन्त्रभेदाः, होमद्रव्याणि, स्तम्भन-उच्चाटन-रक्षा-प्रतिविष-शीघ्रगमन-अदृश्यत्वादि कर्माणि—उपदिश्य अध्यायसमाप्तिः।
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । सरस्वत्यवतारास्ते कथिताः सिद्धिदा नृणाम् । अथ लक्ष्म्यवतारांस्ते वक्ष्ये सर्वार्थसिद्धिदान् ॥ १ ॥
सनत्कुमार उवाच—सरस्वत्यवताराः सिद्धिदा नृणां ते कथिताः। अथ लक्ष्म्यवतारान् वक्ष्ये सर्वार्थसिद्धिदान्॥
Verse 2
वाणीमन्मथशक्त्याख्यं बीजत्रितयमीरितम् । ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिः पंक्तिश्छंदः प्रकीर्तितम् ॥ २ ॥
वाणी-मन्मथ-शक्त्याख्यं बीजत्रितयं प्रोक्तम्। अस्य ऋषिर्दक्षिणामूर्तिः; छन्दः पंक्तिरिति कीर्तितम्॥
Verse 3
देवता त्रिपुरा बाला मध्यांते शक्तिबीजके । नाभेरापादमाद्यं तु नाभ्यंतं हृदयात्परम् ॥ ३ ॥
देवता त्रिपुरा बाला; शक्तिबीजं मध्यान्ते विन्यसेत्। आद्यन्यासो नाभेरधः पादान्तं, नाभ्यन्तन्यासस्तु हृदयादूर्ध्वं कर्तव्यः॥
Verse 4
मृर्ध्नो ह्रदंतं तर्तीयं क्रमाद्देहेषु विन्यसेत् । आद्यं वामकरे दक्षकरे तदुभयोः परम् ॥ ४ ॥
मूर्ध्नो हृदयान्तं तृतीयं न्यासं क्रमाद्देहे विन्यसेत्। आद्यं वामकरे, द्वितीयं दक्षकरे, ततः परं तदुभयोः संयुक्ते विन्यसेत्॥
Verse 5
पुनर्बीजत्रयं न्यस्य मूर्ध्नि गुह्ये च वक्षसि । नव योन्पाभिधं न्यासे नवकृत्वो मनुं न्यसेत् ॥ ५ ॥
पुनर्बीजत्रयं न्यस्य मूर्ध्नि गुह्ये च वक्षसि। ‘नवयोन्पा’ इति ख्याते न्यासे मनुं नवकृत्वो विन्यसेत्॥
Verse 6
कर्णयोश्चिबुके न्यस्येच्छंखयोर्मुखपंकजे । नेत्रयोर्नासिकायां च स्कंधयोरुदरे तथा ॥ ६ ॥
कर्णयोश्चिबुके न्यस्येत् शङ्खयोर्मुखपङ्कजे। नेत्रयोर्नासिकायां च स्कन्धयोरुदरे तथा॥
Verse 7
न्यसेत्कूर्परयोर्नाभौ जानुनोर्लिंगमस्तके । पादयोरपि गुह्ये च पार्श्वयोर्हृदये पुनः ॥ ७ ॥
कूर्परयोर्नाभौ न्यसेत् जानुनोर्लिङ्गमस्तके। पादयोरपि गुह्ये च पार्श्वयोर्हृदये पुनः॥
Verse 8
स्तनयोः कंठदेशे च वामांगादिषु विन्यसेत् । वाग्भवाद्यां रतिं गुह्ये प्रीतिमत्यादिकां हृदि ॥ ८ ॥
स्तनयोः कण्ठदेशे च वामाङ्गादिषु च न्यासं विन्यसेत्। वाग्भवाद्यां रतिं गुह्ये, प्रीतिमत्यादिकां हृदि विन्यसेत्॥
Verse 9
कामबीजादिकान्पश्येद्भूमध्ये तु मनोभवाम् । पुनर्वागकात्ममाद्यास्तिस्रएव च विन्यसेत् ॥ ९ ॥
कामबीजादिकान् भूमध्यस्थे मण्डले मनोभवां शक्तिं पश्येत्। ततः पुनर्वाक्-क-आत्मनाम् आद्यास्तिस्रः शक्तीरेव न्यसेत्॥
Verse 10
अमृतेशीं च योगेशीं विश्वयोनिं तृतीयकाम् । मूर्ध्निं वक्त्रे हृदि न्यस्येद्गुह्ये चरणयोरपि ॥ १० ॥
अमृतेशीं योगेशीं विश्वयोनिं तृतीयकामाम्। मूर्ध्नि वक्त्रे हृदि न्यस्येत्, गुह्ये चरणयोश्चापि॥
Verse 11
कामेशी पंचबीजाढ्यां स्मरात्पञ्चन्यसेत्क्रमात् । मायाकामौ च वाग्लक्ष्मी कामेशी पंचबीजकम् ॥ ११ ॥
पञ्चबीजाढ्यां कामेशीं ध्यायन् क्रमात् पञ्चन्यासं विन्यसेत्। मायाकामौ तथा वाग्लक्ष्मी—एतत् कामेश्याः पञ्चबीजकम्॥
Verse 12
मनोभवश्च मकरध्वजकंदर्पमन्मथाः । कामदेवः स्मरः पंच कीर्तितान्याससिद्धिदाः ॥ १२ ॥
मनोभवो मकरध्वजः कन्दर्पो मन्मथः। कामदेवः स्मरश्चेति पञ्चैते कीर्तिताः; न्यासे प्रयुक्ताः सिद्धिदाः॥
Verse 13
शिरःपन्मुखागुह्येषु हृदये बाणदेवताः । द्राविण्याद्याः क्रमान्न्यस्येद्वाणेशीबीजपूर्वकः ॥ १३ ॥
वाणेशीबीजपूर्वकं द्राविण्यादीन् क्रमात् बाणदेवताः शिरसि पादतले मुखे गुह्ये हृदये च न्यस्येत्।
Verse 14
द्रांद्रीं क्लींजूंस इति वैबाणेशबीजकं च कम् । द्राविणी क्षोभिणी वशीकरण्यांकर्षणी तथा ॥ १४ ॥
“द्रां द्रीं क्लींजूंस” इति वै वैबाणेशबीजानि, तथा “कं” च; एते द्राविणी क्षोभिणी वशीकरणी आकर्षणी च इति शक्तयः।
Verse 15
संमोहनी च बाणानां देवताः पञ्च कीर्तिताः । तार्तीयवाग्मध्यगेन कामेन स्यात्षडंगकम् ॥ १५ ॥
संमोहनीसहिताः पञ्च बाणानां देवताः कीर्तिताः; तृतीयवाग्मध्यगेन कामेन न्यस्ते सति षडङ्गकं भवति।
Verse 16
षड्दीर्घस्वरयुक्तेन ततो देवीं विचिंतयेत् । ध्यायेद्रक्तसरोजस्थां रक्तवस्त्रां त्रिलोचनम् ॥ १६ ॥
षड्दीर्घस्वरयुक्तेन मन्त्रेण ततः देवीं विचिन्तयेत्; रक्तसरोजस्थां रक्तवस्त्रां त्रिलोचनां ध्यायेत्।
Verse 17
उद्यदर्कनिभां विद्यां मालाभयवरोद्वहाम् । लक्षत्रयं जपेन्मंत्रं दशांशं किंशुकोद्भवैः ॥ १७ ॥
उद्यदर्कनिभां विद्यां मालाभयवरोद्वहाम् ध्यायेत्; मन्त्रं लक्षत्रयं जपेत्, तस्य दशांशं किंशुकोद्भवैः पुष्पैः होमयेत्।
Verse 18
पुष्पैर्हयारिजैर्वापि जुहुयान्मधुरान्वितैः । नवयोन्यात्मकं यंत्रं बहिरष्टदलावृतम् ॥ १८ ॥
पुष्पैर्हयारिजैर्वापि मधुरद्रव्यसंयुतैः । वह्नौ जुहुयान्नित्यं नवयोन्यात्मकं यन्त्रं बहिरष्टदलावृतम् ॥
Verse 19
केसरेषु स्वरान्न्यस्येद्वर्गानष्टौदलेष्वपि । दलाग्रेषु त्रिशूलानि पद्म तु मातृकावृतम् ॥ १९ ॥
केसरेषु स्वरान् न्यस्येदष्टदलेषु वर्गकान् । दलाग्रेषु त्रिशूलानि पद्मं तु मातृकावृतम् ॥
Verse 20
एवं विलिखिते यंत्रे पीठशक्तीः प्रपूजयेत् । इच्छा ज्ञाना क्रिया चैव कामिनी कामदायिनी ॥ २० ॥
एवं विलिखिते यन्त्रे पीठशक्तीः प्रपूजयेत् । इच्छा ज्ञानां क्रियां चैव कामिनीं कामदायिनीम् ॥
Verse 21
रती रतिप्रिया नंदा मनोन्मन्यपि चोदिताः । पीठशक्तीरिमा इष्ट्वा पीठं तन्मनुना दिशेत् ॥ २१ ॥
रतीं रतिप्रियां नन्दां मनोन्मनीं च चोदिताम् । पीठशक्तीरिमा इष्ट्वा पीठं तन्मनुना दिशेत् ॥
Verse 22
व्योमपूर्वे तु तार्तीयं सदाशिवमहापदम् । प्रेतपद्मासनं ङेंतं नमोंतः पीठमन्त्रकः ॥ २२ ॥
व्योमपूर्वे तु तार्तीयं सदाशिवमहापदम् । प्रेतपद्मासनं ङेंतं नमोऽन्तः पीठमन्त्रकः ॥
Verse 23
षोडशार्णस्ततो मूर्तौ क्लृप्तायां मूलमंत्रतः । आवाह्य प्रजपेद्देवीमुपचारैः पृथग्विधैः ॥ २३ ॥
ततः षोडशार्णमन्त्रेण मूलमन्त्रविधिना सम्यक् क्लृप्तायां मूर्तौ देवीं आवाह्य, नानाविधोपचारैः पृथक् पृथक् जपपूर्वकं पूजयेत्॥
Verse 24
देवीमिष्ट्वा मध्ययोनौ त्रिकोणे रतिपूर्विकाम् । वामकोणे रतिं दक्षे प्रीतिमग्रे मनोभवाम् ॥ २४ ॥
देवीं मध्ययोनौ त्रिकोणे रतिपूर्विकां समर्च्य, वामकोणे रतिं, दक्षकोणे प्रीतिं, अग्रे मनोभवां च स्थापयित्वा पूजयेत्॥
Verse 25
योन्यन्तर्वह्निकोणादवंगान्यग्नेर्विदिक्ष्वपि । मध्ययोमेर्हहिः पूर्वादिषु चाग्रे स्मरानपि ॥ २५ ॥
योन्यन्तर्वह्निकोणात् अग्नेः अवङ्गानि विदिक्ष्वपि चिन्तयेत्। मध्ययोमे हरिं स्मरेत्, पूर्वादिषु चाग्रे स्मरानपि संस्मरेत्॥
Verse 26
वाणदेवीस्तद्वदेव शक्तीरष्टसु योनिषु । सुभगाख्या भागा पश्चात्तृतीया भगसर्पिणी ॥ २६ ॥
तद्वत् वाणदेवीसम्बद्धाः शक्तयः अष्टसु योनिषु स्थिताः परिज्ञेयाः। तासु सुभगाख्या ‘भागा’ इति, तदनन्तरं तृतीया ‘भगसर्पिणी’॥
Verse 27
भगमाला तथानंगा नगाद्या कुसुमापरा । अनंगमेखलानंगमदनेत्यष्टशक्तयः ॥ २७ ॥
भगमाला तथानङ्गा नगाद्या कुसुमापरा। अनङ्गमेखला अनङ्गमदना—इत्येताः अष्ट शक्तयः॥
Verse 28
पद्मकेशरगा ब्राह्मी मुखाः पत्रेषु भैरवाः । दीर्घाद्या मातरः पूज्या ह्रस्वाद्याश्चाष्टभैरवाः ॥ २८ ॥
पद्मकेशरे ब्राह्मी संस्थाप्य पूज्या; पत्रेषु भैरवमुखाः विन्यस्याः। दीर्घस्वराद्या मातरः पूजनीयाः, ह्रस्वस्वराद्याश्चाष्टभैरवाः समर्चनीयाः॥
Verse 29
दलाग्रेष्वष्टपीठानि कामरूपाख्यमादिमम् । मलयं कोल्लगिर्य्याख्यं चौहाराख्यं कुलांतकम् ॥ २९ ॥
दलाग्रेष्वष्टपीठानि विन्यस्यन्ते—आदौ कामरूपाख्यं, ततः मलयम्। कोल्लगिर्याख्यं, चौहाराख्यं, कुलान्तकं च॥
Verse 30
जालंधरं तथोन्नासं कोटपीठमथाष्टमम् । भूगृहे दशदिक्ष्वर्चेद्धेतुकं त्रिपुरांतकम् ॥ ३० ॥
जालन्धरं तथोन्नासं, कोटपीठमथाष्टमम्। भूगृहे दशदिक्ष्वर्चेद्धेतुकं त्रिपुरान्तकम्॥
Verse 31
वैतालमग्नि जिह्वं च कमलांतकालिनौ । एकपादं भीमरूपं विमलं हाटकेश्वरम् ॥ ३१ ॥
वैतालमग्निजिह्वं च कमलान्तकालिनौ। एकपादं भीमरूपं विमलं हाटकेश्वरम्॥
Verse 32
शक्राद्यानायुधैः सार्द्धं स्वस्वदिक्षु समर्चयेत् । तद्बहिर्दिक्षु बटुकं योगिनीं क्षेत्रनायकम् ॥ ३२ ॥
शक्राद्यानायुधैः सार्द्धं स्वस्वदिक्षु समर्चयेत्। तद्बहिर्दिक्षु बटुकं योगिनीं क्षेत्रनायकम्॥
Verse 33
गणेशं विदिशास्वर्चेद्वसून्सूर्याच्छिवांस्तथा । भूतांश्चेत्थं भजन्बालामीशः स्याद्धनविद्ययोः ॥ ३३ ॥
विदिशायां गणेशं सम्यगर्चेत्; सूर्यस्थाने वसून्, तथा शिवान् अपि। एवं भूतान् भजन् साधकः बालाविद्यायाः ईशो भवेत्, धनविद्ययोः च सिद्धिम् आप्नुयात्॥
Verse 34
रक्तांभोजैर्हुतेर्नार्योवश्याः स्युः सर्षपैर्नृपाः । नंद्यावर्तै राजवृक्षैः कुंदैः पाटलचंपकैः ॥ ३४ ॥
रक्ताम्भोजैर्होमकृते स्त्रियो वश्याः स्युः; सर्षपैर्हुतैर्नृपाः वश्यतां यान्ति। नन्द्यावर्तै राजवृक्षकुसुमैः, कुन्दैः, पाटलचम्पकैश्च हुतैः अपि तथैव फलम्॥
Verse 35
पुष्पैर्बिल्वफलैर्वापि होमाल्लक्ष्मीः स्थिरा भवेत् । अपमृत्युं जयेन्मन्त्री गुडूच्या दुग्धयुक्तया ॥ ३५ ॥
पुष्पैर्बिल्वफलैर्वा हुत्वा होमेन लक्ष्मीः स्थिरा भवेत्। गुडूच्या दुग्धयुक्तया मन्त्र्यपमृत्युं जयेत्तथा॥
Verse 36
यथोक्तदूर्वाहोमेन नीरोगायुः समश्नुते । ज्ञानं कवित्वं लभते चन्द्रागुरुसुरैर्हुतैः ॥ ३६ ॥
यथोक्तदूर्वाहोमेन नीरोगायुः समश्नुते। चन्द्रागुरुसुरैर्हुतैर्ज्ञानं कवित्वं च लभेत्॥
Verse 37
पलाशपुष्पैर्वाक्सिद्धिरन्नाप्तिश्चान्नहोमतः । सुरभिक्षीरदध्यक्ताँल्लाजान्हुत्वा रुजो जयेत् ॥ ३७ ॥
पलाशपुष्पैर्हुतैर्वाक्सिद्धिः; अन्नहोमतः अन्नाप्तिश्च भवेत्। सुरभिक्षीरदध्यक्तान् लाजान् हुत्वा रुजो जयेत्॥
Verse 38
रक्तचन्दनकर्पूरकर्चूरागुरुरोचनाः । चन्दनं केशरं मांसीं क्रमाद्भागैनिंयोजयेत् ॥ ३८ ॥
रक्तचन्दनं कर्पूरं कर्चूरमगुरुं रोचनां च; ततः चन्दनं केशरं मांसीं च—एतानि सर्वाणि क्रमशः सम्यग् भागैर्नियतैः संयोजयेत्।
Verse 39
भूमिचंद्रैकनन्दाब्धिदिक्सप्तनिगमोन्मितैः । श्मशाने कृष्मभूतस्य निशि नीहारपाथसा ॥ ३९ ॥
भूमिचन्द्रैकनन्दाब्धिदिक्सप्तनिगमोन्मितैः संख्याभिः सूचितैर्भागैः; श्मशाने कृष्णभूतस्य निशि नीहारपाथसा (कर्म) विधीयते।
Verse 40
कुमार्या पेषयेत्तानि मंत्रेणाथाभिमंत्र्य च । विदद्ध्यात्तिलकं तेन दर्शनाद्वशयेज्जनान् ॥ ४० ॥
कुमार्या तानि द्रव्याणि पेषयेत्; अथ मन्त्रेणाभिमन्त्र्य तेन तिलकं विदध्यात्। तस्य दर्शनमात्रेण जनान् वशयेत्।
Verse 41
गजसिंहादिभूतानि राक्षसाञ्छाकिनीरपि । प्रयोजनानां सिद्ध्यै तु देव्याः शापं निवर्त्य च ॥ ४१ ॥
गजसिंहादिरूपाणि भूतानि राक्षसाः शाकिन्यश्च; प्रयोजनसिद्ध्यर्थं तथा देव्याः शापनिवृत्त्यर्थं (समुपयुज्यन्ते)।
Verse 42
विधायोत्कीलितां पश्चाज्जपमस्य समाचरेत् । यो जपेदादिमे बीजे वराहभृगुपावकान् ॥ ४२ ॥
उत्कीलितां विधाय पश्चादस्य मन्त्रस्य जपं समाचरेत्। योऽदिमे बीजे जपेत् वराहं भृगुं पावकं च स्मरन्…
Verse 43
मध्यमादौ नभोहंसौ मध्यमांते तु पावकम् । आदावंते च तार्तूयक्रमात्स्वं धूम्रकेतनम् ॥ ४३ ॥
मध्यमभागस्यादौ नभोहंसः, मध्यमान्ते तु पावकः। आदौ चान्ते च तार्तूयक्रमेण स्वं धूम्रकेतुतत्त्वं विन्यसेद् वा परिजानीयात्॥
Verse 44
एवं जप्त्वा शतं विद्या शापहीना फलप्रदा । यद्वाद्ये चरमे बीजे नैव रेफं वियोजयेत् ॥ ४४ ॥
एवं शतं जप्त्वा विद्या शापहीना फलप्रदा भवति। यद्वाद्ये चरमे बीजे च रेफं कदापि न वियोजयेत्॥
Verse 45
शापोद्धारप्रकारोऽन्यो यद्वायं कीर्तितो बुधैः । आद्यमाद्यं हि तार्तीयं कामः कामोऽथ वाग्भवम् ॥ ४५ ॥
शापोद्धारस्य प्रकारोऽन्यः—यदयं बुधैः कीर्तितः। आद्यमाद्यं तु तार्तीयं, कामः कामोऽथ वाग्भवम्॥
Verse 46
अंत्यमंत्थमनंगश्च नवार्णः कीर्तितो मनुः । जप्तोऽयं शतधा शापं बालाया विनिवर्तयेत् ॥ ४६ ॥
अन्त्यमन्त्थमनङ्गश्च नवार्णो मनुरुच्यते। अयं शतधा जप्तः बालायाः शापं विनिवर्तयेत्॥
Verse 47
चैतन्याह्लादिनूमन्त्रौ जप्तौ निष्कीलताकरौ । त्रिस्वराश्चेतनं मन्त्री धरः शांतिरनुग्रहः ॥ ४७ ॥
चैतन्याह्लादिनू नाम मन्त्रौ जप्तौ निष्कीलताकरौ। त्रिस्वराश्चेतनं मन्त्रे, मन्त्री धरो, फलं शान्तिरनुग्रहश्च॥
Verse 48
तारादिहृदयांतः स्यात्काम आह्लादिनीमनुः । तथा त्रयाणां बीजानां दीपनैर्मनुभिस्त्रिभिः ॥ ४८ ॥
तारादिहृदयान्तः स्यात् काम आह्लादिनीमनुः । तथा त्रयाणां बीजानां दीपनैर्मनुभिस्त्रिभिः ॥
Verse 49
सुदीप्तानि विधायादौ जपेत्तानीष्टसिद्धये । वदयुग्मं सदीर्घांबु स्मृतिवालावनंगतौ ॥ ४९ ॥
सुदीप्तानि विधायादौ जपेत्तानीष्टसिद्धये । वदयुग्मं सदीर्घाम्बु स्मृतिवालावनङ्गतौ ॥
Verse 50
सत्यः सनेत्रो नस्तादृग्वा वाग्वर्णाद्यदीपिनी । क्लिन्ने क्लेदिनि वैकुंठो दीर्घं स्वं सद्यगोंतिमः ॥ ५० ॥
सत्यः सनेत्रो नस्तादृग्वा वाग्वर्णाद्यदीपिनी । क्लिन्ने क्लेदिनि वैकुण्ठो दीर्घं स्वं सद्यगन्तिमः ॥
Verse 51
निद्रा सचंद्रा कुर्वीत शिवार्णा मध्यदीपिनी । तारो मोक्षं च कुरुते नायं वर्णास्यदीपिनी ॥ ५१ ॥
निद्रा सचन्द्रा कुर्वीत शिवार्णा मध्यदीपिनी । तारो मोक्षं च कुरुते नायं वर्णास्यदीपिनी ॥
Verse 52
दीपिनीमंतरा बाला साधितापि न सिद्ध्यति । वागंत्यकामान् प्रजयेदरीणा क्षोभहेतवे ॥ ५२ ॥
दीपिनीमन्तरा बाला साधितापि न सिद्ध्यति । वागन्त्यकामान् प्रजयेदरीणां क्षोभहेतवे ॥
Verse 53
कामवागंत्यबीजानि त्रैलोक्यस्य वशीकृतौ । कामांत्यवाणीबीजानि मुक्तये नियतो जपेत् ॥ ५३ ॥
त्रैलोक्यवशीकरणार्थं ‘काम’ ‘वाक्’ इत्यन्तबीजानि प्रयुञ्जीत; मोक्षार्थं तु नियतात्मा ‘काम’ ‘वाणी’ इत्यन्तबीजानि जपेत्॥
Verse 54
पूजारंभे तु बालायास्त्रिविधानर्चयेद्गुरून् । दिव्यौघश्चैव सिद्धौघो मानवौघ इति त्रिधा ॥ ५४ ॥
पूजारम्भे तु बालशिष्यः गुरून् त्रिविधेनार्चयेत्—दिव्यौघरूपेण, सिद्धौघरूपेण, मानवौघरूपेण—इति त्रिधा॥
Verse 55
परप्रकाशः परमे शानः परशिवस्तथा । कामेश्वरस्ततो मोक्षः षष्ठः कामोऽमृतोंऽतिमः ॥ ५५ ॥
स परप्रकाशः परमे शानः परशिवश्च; स एव कामेश्वरः, ततः मोक्षरूपः; षष्ठः कामः, अन्तिमोऽमृतरूपः॥
Verse 56
एते दप्तैव दिव्यौघा आनन्दपदपश्चिमाः । ईशानाख्यस्तत्पुरुषोऽघोराख्योवामदेवकः ॥ ५६ ॥
एते पञ्चैव दिव्यौघाः, आनन्दपदपर्यन्ताः; ईशानः तत्पुरुषोऽघोरः वामदेवः सद्योजातश्च॥
Verse 57
सद्योजात इमे पंच सिद्धौधाख्याः स्मृता मुने । मानवौघाः परिज्ञेयाः स्वगुरोः सम्प्रदायतः ॥ ५७ ॥
सद्योजातादयः पञ्च सिद्धौघाख्याः स्मृताः, मुने; मानवौघास्तु स्वगुरोः सम्प्रदायपरम्परया परिज्ञेयाः॥
Verse 58
नवयोन्यात्मके यन्त्रे विलिखेन्मध्ययोनितः । प्रादक्षिण्येन बीजानि त्रिवारं साधकोत्तमः ॥ ५८ ॥
नवयोन्यात्मके यन्त्रे मध्ययोनितः प्रारभ्य प्रादक्षिण्येन भ्रमन् साधकोत्तमः बीजानि त्रिवारं सम्यग्विलिखेत् ॥
Verse 59
त्रींस्त्रीन्वर्णांस्तु गायत्र्या अष्टपत्रेषु संलिखेत् । बहिर्मातृकयाऽवेष्ट्य तद्बहिर्भूपुरद्वयम् ॥ ५९ ॥
गायत्र्याः त्रींस्त्रीन्वर्णान् अष्टपत्रेषु संलिखेत्; बहिर्मातृकया आवेष्ट्य, ततः परं द्विभूपुरं बहिर्लिखेत् ॥
Verse 60
कामबीजलसत्कोण व्यतिभिन्नं परस्परम् । पत्रे त्रैपुरमाख्यातं जपसंपातसाधितम् ॥ ६० ॥
कामबीजेन शोभमानः कोणः परस्परव्यतिभिन्नः; पत्रान्तः स्थितः स त्रैपुरमिति ख्यातः, जपसंपातैः साधितव्यः ॥
Verse 61
बाहुना विधृते दद्याद्धनं कीर्तिं सुखं सुतान् । कामांते त्रिपुरा देवी विद्महे कविषं भहिम् ॥ ६१ ॥
बाहुना सम्यग्विधृतं सत् धनं कीर्तिं सुखं सुतांश्च ददाति; कामान्ते त्रिपुरादेवीं विद्महे, कविषं भाहिं (तेजः) धीमहि ॥
Verse 62
बकः खङ्गी समारूढः सनेत्रोऽग्निश्च धीमहि । तत्र क्लिन्ने प्रचोदांते यादित्येषा प्रकीर्तिता ॥ ६२ ॥
बकं खङ्गिनं समारूढं सनेत्रमग्निं च धीमहि; तत्र क्लिन्ने प्रचोदनान्ते या, आदित्यसम्बन्धिनी एषा इति प्रकीर्तिता ॥
Verse 63
गायत्री त्रैपुरा सर्सिद्धिदा सुरसेविता । अथ लक्ष्म्यवतारोऽन्यः कीर्त्यते सिद्धिदो नृणाम् ॥ ६३ ॥
गायत्री त्रैपुरा नाम सर्वसिद्धिप्रदा देवैः सुरैः सेविता। अथ लक्ष्म्याः अन्योऽवतारः कीर्त्यते यः नृणां सिद्धिदः॥
Verse 64
वेदादिर्गिरिजा पद्मा मन्यथो हृदयं भृगुः । भगवति माहेश्वरी ङेन्तेऽन्नपूर्णे दहनांगना ॥ ६४ ॥
वेदादिर्माता; गिरिजा पद्मा च तस्या रूपे; भृगुर्हृदयमिव मन्यते। हे भगवति माहेश्वरि, हे अन्नपूर्णे, हे दहनाङ्गने, नित्यं अस्माकं वाक्कर्मसु सन्निधेहि॥
Verse 65
प्रोक्ता विंशतिवर्णेयं विद्या स्याद्द्रुहिणो मुनिः । धृतिश्छंदोऽन्नपूर्णेशी देवता परिकीर्तिता ॥ ६५ ॥
एषा विद्या विंशतिवर्णा इति प्रोक्ता। अस्याः ऋषिर्द्रुहिणो मुनिः; छन्दो धृतिः; देवता च अन्नपूर्णेशी इति परिकीर्तिता॥
Verse 66
षड्दीर्घाढ्येन हृल्लेखाबीऽजेन स्यात्षडंगकम् । मुखनासाक्षिकर्णांसगुदेषु नवसु न्यसेत् ॥ ६६ ॥
हृल्लेखाङ्कितेन षड्दीर्घसमन्वितेन बीजेन षडङ्गं विन्यसेत्। ततः मुख-नासा-अक्षि-कर्ण-अंस-गुदेषु नवसु स्थानेषु न्यसेत्॥
Verse 67
पदानि नव तद्वर्णसंख्येदानीमुदीर्यते । भूमिचंद्रधरैकाक्षिवेदाब्धियुगबाहुभिः ॥ ६७ ॥
पदानि नव सन्ति; इदानीं तद्वर्णसंख्या उच्यते। भूमि-चन्द्र-धर-एक-अक्षि-वेद-अब्धि-युग-बाहु-समाख्यैः संख्याङ्कैः॥
Verse 68
पदसंख्यामिता वर्णैस्ततो ध्यायेत्सुरेश्वरीम् । स्वर्णाभांगां त्रिनयनां वस्त्रालंकारशोभिताम् ॥ ६८ ॥
पदसंख्यामितैर्वर्णैस्ततः सुरेश्वरीं ध्यायेत् । स्वर्णाभाङ्गां त्रिनयनां वस्त्रालङ्कारशोभिताम् ॥
Verse 69
भूरमासं युतां देवीं स्वर्णामत्रकरांबुजाम् । लक्षं जपोऽयुतं होमो घृताक्तचरुणा तथा ॥ ६९ ॥
भूरमासं युतां देवीं स्वर्णामत्रकराम्बुजाम् । लक्षं जपोऽयुतं होमो घृताक्तचरुणा तथा ॥
Verse 70
जयादिनवशक्तयाढ्ये पीठे पूजा समीरिता । त्रिकोणा वेदपत्राष्टपत्रषोडशपत्रके ॥ ७० ॥
जयादिनवशक्तयाढ्ये पीठे पूजा समीरिता । त्रिकोणा वेदपत्राष्टपत्रषोडशपत्रके ॥
Verse 71
भूपुरेण युते यंत्रे प्रदद्यान्मायया मनुम् । अग्न्यादिकोणत्रितये शिववाराहमाधवान् ॥ ७१ ॥
भूपुरेण युते यन्त्रे प्रदद्यान्मायया मनुम् । अग्न्यादिकोणत्रितये शिववाराहमाधवान् ॥
Verse 72
अचर्ययेत्स्वस्वमंत्रैस्तु प्रोच्यंते मनवस्तु ते । प्रणवो मनुचन्द्राढ्यं गगनं हृदयं शिवा ॥ ७२ ॥
आचार्ययेत्स्वस्वमन्त्रैस्तु प्रोच्यन्ते मनवस्तु ते । प्रणवो मनुचन्द्राढ्यं गगनं हृदयं शिवा ॥
Verse 73
मारुतः शिवमंत्रोऽयं सप्तार्णः शिवपूजने । वाराहनारायणयोर्मंत्रौ पूर्वमुदीरयेत् ॥ ७३ ॥
शिवपूजनेऽयं सप्तार्णः शिवमन्त्रः “मारुत” इति संज्ञितः। तस्मात्पूर्वं वराहनारायणयोर्मन्त्रौ प्रथमं उदीरयेत्॥
Verse 74
षडंगानि ततोऽभ्यर्च्य वामे दक्षे धरां रमाम् । यजेत्स्वस्वमनुभ्यां तु तावुच्येते मुनीश्वर ॥ ७४ ॥
ततः षडङ्गानि समभ्यर्च्य वामे धरां दक्षे रमां च। स्वस्वमनुभ्यां तयोः पूजनं कुर्यात्; एते द्वौ विधीयेते मुनीश्वर॥
Verse 75
अन्नं मह्यन्नमित्युक्त्वा मे देह्यन्नाधिपोर्णकाः । नयेममन्नं प्राणांते दापयानलसुंदरी ॥ ७५ ॥
“अन्नं मह्यन्नम्” इत्युक्त्वा “मे देह्यन्नाधिपोर्णकाः”। प्राणान्ते ममैतदन्नं नयत; दापयतानलसुन्दरीम्॥
Verse 76
द्वाविंशत्यक्षरो मंत्रो भूमीष्टौ भूमिसंपुटः । लक्ष्मीष्टौ श्रीपुटो विप्र स्नृतिर्लभनुचंद्रयुक् ॥ ७६ ॥
द्वाविंशत्याक्षरो मन्त्रः, विप्र, भूमीष्टौ भूमिसंपुटः। लक्ष्मीष्टौ श्रीपुटश्चैव; “लभनु” “चन्द्र”युत इति स्मृतः॥
Verse 77
भुवो बीजमिति प्रोक्तं श्रीबीजं प्रागुदाहृतम् । मंत्रादिस्थचतुर्बीजपूर्विकाः परिपूजयेत् ॥ ७७ ॥
“भुवो” बीजमिति प्रोक्तं, श्रीबीजं च प्रागुदाहृतम्। मन्त्रादिस्थचतुर्बीजपूर्विकाः सर्वाङ्गैः परिपूजयेत्॥
Verse 78
शक्तीश्चतस्रो वेदास्रे परा च भुवनेश्वरी । कमला सुभगा चति ब्राह्म्याद्या अष्टपत्रगाः ॥ ७८ ॥
वेदाग्रे चतस्रः शक्तयः स्मृताः—परा च भुवनेश्वरी । कमला सुभगा चैव ब्राह्म्याद्या अष्टपत्रके स्थिताः ॥
Verse 79
षोडशारे स्मृते चव मानदातुष्टिपुष्टयः । प्रीती रतिर्ह्नीः श्रीश्चापि स्वधा स्वाहा दशम्यथ ॥ ७९ ॥
षोडशारे ध्यायमाने मानदा तुष्टिपुष्टयः । प्रीति रतिः ह्रीः श्रीश्चैव स्वधा स्वाहा च कीर्तिताः ॥
Verse 80
ज्योत्स्ना हैमवती छाया पूर्णिमा संहतिस्तथा । अमावास्येति संपूज्या मंत्रेशे प्राणपूर्विका ॥ ८० ॥
ज्योत्स्ना हैमवती छाया पूर्णिमा संहतिस्तथा । अमावास्या च संपूज्या मन्त्रेशे प्राणपूर्विका ॥
Verse 81
भूपुरे लोकपालाः स्युस्तदस्त्राणि तदग्रतः । इत्थं जपादिभिः सिद्धे मंत्रेऽस्मिन्धनसंचयैः ॥ ८१ ॥
भूपुरे लोकपालाः स्युः तदस्त्राणि तदग्रतः । इत्थं जपादिभिः सिद्धे मन्त्रेऽस्मिन् धनसञ्चयः ॥
Verse 82
कुबेरसदृशो मंत्री जायते जनवंदितः । अथ लक्ष्म्यवतारोऽन्यः कीर्त्यते मुनिसत्तम ॥ ८२ ॥
कुबेरसदृशो मन्त्री जायते जनवन्दितः । अथ लक्ष्म्यवतारोऽन्यः कीर्त्यते मुनिसत्तम ॥
Verse 83
प्रणवः शांतिररुणाक्रियाढ्याचन्द्रभूषिताः । बगलामुखसर्वांते इंधिकाह्रादिनीयुता ॥ ८३ ॥
प्रणवः शान्तिररुणा क्रियाढ्या चन्द्रभूषिता । बगलामुख्यन्तरूपा इन्धिका ह्रादिनी युता ॥ ८३ ॥
Verse 84
पीताजरायुक्प्रतिष्ठा पुनर्दीर्धोदसंयुता । वाचं मुखं पदं स्तंभयांते जिह्वापदं वदेत् ॥ ८४ ॥
पीताजरायुक्प्रतिष्ठा पुनर्दीर्घोदसंयुता । वाचं मुखपदस्थां स्तम्भयन्ते जिह्वापदं वदेत् ॥ ८४ ॥
Verse 85
कीलयेति च बुद्धिं विनाशयांते स्वबीजकम् । तारोऽग्निसुंदरी मंत्रो बगलायाः प्रकीर्तितः ॥ ८५ ॥
कीलयेति च बुद्धिं विनाशयन्ते स्वबीजसमन्वितम् । तारोऽग्निसुन्दरी मन्त्रो बगलायाः प्रकीर्तितः ॥ ८५ ॥
Verse 86
मुनिस्तु नारदश्छदो बृहती बगलामुखी । देवता नेत्रपंचेषुनवपंचदिगर्णकैः ॥ ८६ ॥
मुनिर्नारदश्छन्दो बृहती बगलामुखी देवता । नेत्रपञ्चेषु नवपञ्च दिगर्णकैः संयोज्य जपेत् ॥ ८६ ॥
Verse 87
अंगानि कल्पयित्वा च ध्यायेत्पीताम्बरां ततः । स्वर्णासनस्थां हेमाभां स्तंभिनीमिंदुशेखराम् ॥ ८७ ॥
अङ्गानि कल्पयित्वा च ध्यायेत् पीताम्बरां ततः । स्वर्णासनस्थां हेमाभां स्तम्भिनीमिन्दुशेखराम् ॥ ८७ ॥
Verse 88
दधतीं मुद्गरं पाशं वज्रं च रसनां करैः । एवं ध्यात्वाजपेल्लक्षमयुतं चंपकोद्भवैः ॥ ८८ ॥
मुद्गरं पाशं वज्रं च रसनां च करैर्दधतीं देवीं एवं ध्यात्वा चम्पकोद्भवैः कुसुमैः लक्षं चायुतं च जपेत्।
Verse 89
कुसुमैर्जुहुयात्पीठे बालायाः पूजयेदिमाम् । चंदनागुरुचंद्राद्यैः पूजार्थं यंत्रमालिखेत् ॥ ८९ ॥
पीठे कुसुमैर्जुहुयात्, बालादेवीं इमां पूजयेत्। पूजार्थं चन्दनागुरुकरपूरादिसुगन्धैः यन्त्रं आलिखेत्।
Verse 90
त्रिकोणषड्दलाष्टास्रषोडशारे यजेदिमाम् । मंगला स्तंभिनी चैव जृंभिणी मोहिनी तथा ॥ ९० ॥
त्रिकोण-षड्दल-अष्टास्र-षोडशारचिह्निते यन्त्रे इमां यजेत्। मङ्गला स्तम्भिनी जृम्भिणी मोहिनी चेति आवाहयेत्।
Verse 91
वश्या चला बलाका च भूधरा कल्मषाभिधा । धात्री च कलना कालकर्षिणी भ्रामिकापि च ॥ ९१ ॥
वश्या चला बलाका च भूधरा कल्मषाभिधा। धात्री च कलना कालकर्षिणी भ्रामिका अपि च इति।
Verse 92
मंदगापि च भोगस्था भाविका षोडशी स्मृता । भूगृहस्य चतुर्दिक्षु पूर्वादिषु यजेत्क्रमात् ॥ ९२ ॥
मन्दगा भोगस्था भाविका षोडशी च स्मृता। भूगृहस्य चतुर्दिक्षु पूर्वादिषु क्रमात् यजेत्।
Verse 93
गणेशं बटुकं चापि योगिनीः क्षेत्रपालकम् । इंद्रादींश्च ततो बाह्ये निजायुधसमन्वितान् ॥ ९३ ॥
गणेशं बटुकं चैव योगिनीः क्षेत्रपालकम् । ततः बाह्ये इन्द्रादीन् देवान् स्वस्वायुधसमन्वितान् न्यसेत् ॥
Verse 94
इत्थं सिद्धे मनौ मंत्री स्तंभयेद्देवतादिकान् । पीतवस्त्रपदासीनः पीतमाल्यानुलेपनः ॥ ९४ ॥
एवं सिद्धे मनौ मन्त्री देवतादीन् स्तम्भयेत् । पीतवस्त्रपदासीनः पीतवस्त्रधरः तथा । पीतमाल्यानुलेपनः ॥
Verse 95
पीतपुष्पैर्यजेद्देवीं हरिद्रोत्थस्रजा जपेत् । पीतां ध्यायन्भगवतीं पयोमध्येऽयुतं जपेत् ॥ ९५ ॥
पीतपुष्पैर्देवीं यजेत् हरिद्रोत्थस्रजा जपेत् । पीतां भगवतीं ध्यायन् पयोमध्येऽयुतं जपेत् ॥
Verse 96
त्रिमध्वा ज्यतिलैर्होमो नॄणां वश्यकरो मतः । मधुरत्रितयाक्तैः स्यादाकर्षो लवर्णैर्ध्रुवम् ॥ ९६ ॥
त्रिमध्वा घृततिलैर्होमो नॄणां वश्यकरो मतः । मधुरत्रितयाक्तैः स्यादाकर्षो लवणैर्ध्रुवम् ॥
Verse 97
तैलाभ्यक्तैर्निम्बपत्रैर्होमो विद्वेषकारकः । ताललोणहरिद्राभिर्द्विषां संस्तंभनं भवेत् ॥ ९७ ॥
तैलाभ्यक्तैर्निम्बपत्रैर्होमो विद्वेषकारकः । ताललोणहरिद्राभिर्द्विषां संस्तम्भनं भवेत् ॥
Verse 98
आगारधूमं राजीश्च माहिषं गुग्गुलं निशि । श्मशाने पावके हुत्वा नाशयेदचिरादरीन् ॥ ९८ ॥
निशि श्मशाने पावकेऽगारधूमं राजीं माहिषं गुग्गुलुं च हुत्वा, स होमेनाचिरेणैव शत्रून् नाशयेत्॥
Verse 99
गरुतो गृध्रकाकानां कटुतैलं विभीतकम् । गृहधूमं चितावह्नौ हुत्वा प्रोच्चाटयेद्रिपून् ॥ ९९ ॥
गरुतो गृध्रकाकानां कटुतैलं विभीतकम्। गृहधूमं चितावह्नौ हुत्वा प्रोच्चाटयेद्रिपून्॥
Verse 100
दूवार्गुडूचीलाजान्यो मधुरत्रितयान्वितान् । जुहोति सोऽखिलान् रोगान् शमयेद्दर्शनादपि ॥ १०० ॥
दूर्वागुडूचीलाजान्यो मधुरत्रितयान्वितान्। यो जुहोति स सर्वान् रोगान् शमयेद्दर्शनादपि॥
Verse 101
पर्वताग्रे महारण्ये नदीसंगे शिवालये । ब्रह्मचर्यरतो लक्षं जपेदखिलसिद्धये ॥ १०१ ॥
पर्वताग्रे महारण्ये नदीसंगे शिवालये। ब्रह्मचर्यरतो लक्षं जपेदखिलसिद्धये॥
Verse 102
एक वर्णगवीदुग्धं शर्करामधुसंयुतम् । त्रिशतं मंत्रितं पीतं हन्याद्विषपराभवम् ॥ १०२ ॥
एकवर्णगवीदुग्धं शर्करामधुसंयुतम्। त्रिशतं मन्त्रितं पीतं हन्याद्विषपराभवम्॥
Verse 103
श्वेतपालशकाष्ठेन रचिते रम्यपादके । अलक्तरंजिते लक्षं मन्त्रयेन्मनुनामुना ॥ १०३ ॥
श्वेतपालाशकाष्ठनिर्मिते रम्यपादकेऽलक्तरञ्जिते, अनेन मनुना मन्त्रं लक्षवारं मन्त्रयेत्॥
Verse 104
तदारूढः पुमान् गच्छत्क्षणेन शतयोजनम् । पारदं च शिलां तालं पिष्टं मधुसमन्वितम् ॥ १०४ ॥
तदारूढः पुमान् क्षणेन शतयोजनं गच्छेत्। पारदं शिलां तालं च मधुना सह पिष्टं (विधीयते)॥
Verse 105
मनुना मन्त्रयेल्लक्षं लिंपेत्तेनाखिलां तनुम् । अदृश्यः स्यान्नृणामेष आश्चर्य्यं दृश्यतामिदम् ॥ १०५ ॥
मनुना अलक्तं लक्षवारं मन्त्रयित्वा तेनाखिलां तनुं लिंपेत्; स नृणामदृश्यो भवति—इदं आश्चर्यं पश्यत।
Verse 106
षट्कोणं विलिखद्बीजं साध्यनामान्वितं मनोः । हरितालनिशाचूर्णैरुन्मत्तुरससंयुतैः ॥ १०६ ॥
षट्कोणं विलिख्य बीजं साध्यनामयुतं मनोश्च लिखेत्; हरितालनिशाचूर्णैरुन्मत्तुरससंयुतैः।
Verse 107
शेषाक्षरैः समानीतं धरागेहविराजितम् । तद्यंत्रं स्थापितप्राणं पीतसूत्रेण वेष्टयेत् ॥ १०७ ॥
शेषाक्षरैः समानीतं धरायां गेहे च विराजितम्। तद्यन्त्रं स्थापितप्राणं पीतसूत्रेण वेष्टयेत्॥
Verse 108
भ्राम्यत्कुलालचक्रस्थां गृहीत्वा मृत्तिकां तथा । रचयेदृषभं रम्यं यंत्रं तन्मध्यतः क्षिपेत् ॥ १०८ ॥
भ्राम्यत्कुलालचक्रस्थां मृत्तिकां गृहीत्वा, रम्यं ऋषभं रचयेत्; ततः तस्य मध्यभागे यन्त्रं निक्षिपेत् ॥
Verse 109
हरितालेन संलिप्य वृषं प्रत्यहमर्चयेत् । स्तंभयेद्विद्विषां वाचं गतिं कार्यपरंपराम् ॥ १०९ ॥
हरितालेन वृषं संलिप्य प्रत्यहमर्चयेत्; तेन द्विषां वाचं स्तम्भयेत्, गतिं च कार्यपरम्परां च निरोधयेत् ॥
Verse 110
आदाय वामहस्तेन प्रेतभूस्थितकर्परम् । अंगारेण चितास्थेन तत्र यंत्रं समालिखेत् ॥ ११० ॥
वामहस्तेन प्रेतभूस्थितं कर्परम् आदाय, चितास्थेनाङ्गारेण तत्र यन्त्रं सम्यगालिखेत् ॥
Verse 111
मंत्रितं निहितं भूमौ रिपूणां स्तंभयेद्गतिम् । प्रेतवस्त्रे लिखेद्यंत्रं अंगारेणैव तत्पुनः ॥ १११ ॥
मन्त्रितं भूमौ निहितं रिपूणां गतिं स्तम्भयेत्; पुनः प्रेतवस्त्रेऽङ्गारेणैव यन्त्रं लिखेत् ॥
Verse 112
मंडूकवदने न्यस्येत्पीतसूत्रेण वेष्टितम् । पूजितं पीतपुष्पैस्तद्वाचं संस्तंभयेद्द्विषाम् ॥ ११२ ॥
पीतसूत्रेण वेष्टितं मण्डूकवदने न्यस्येत्; पीतपुष्पैः पूजितं तद् द्विषां वाचं संस्तम्भयेत् ॥
Verse 113
यद्भूमौ भविता दिव्यं तत्र यंत्रं समालिखेत् । मार्जितं तद्द्विषां पात्रैर्दिव्यस्तम्भनकृद्भवेत् ॥ ११३ ॥
यद्भूमौ दिव्यकर्म भवितव्यं तत्र साधकेन यन्त्रं सम्यक् समालिखेत् । तद् यदा द्विषां पात्रैर्मार्जितं भवति तदा दिव्यं स्तम्भनसाधनं भवेत् ॥
Verse 114
इन्द्रवारुणिकामूलं सप्तशो मनुमंत्रितम् । क्षिप्तं जले दिव्यकृतं जलस्तंभनकारकम् ॥ ११४ ॥
इन्द्रवारुणिकामूलं मनुमन्त्रेण सप्तकृत्वो मन्त्रितम् । तत् जले क्षिप्तं दिव्यकृतं जलस्तम्भनकारकं भवेत् ॥
Verse 115
किं बहूक्त्या साधकेन मन्त्रः सम्यगुपासितः । शत्रूणां गतिबुद्ध्यादेः स्तंभनो नात्र संशयः ॥ ११५ ॥
किं बहूक्त्या? साधकेन मन्त्रः सम्यगुपासितः चेत् शत्रूणां गतिबुद्ध्यादेः स्तम्भनो भवति, नात्र संशयः ॥
Verse 116
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे यक्षिणीमन्त्रसाधननिरूपणं नाम षडशीतितमोऽध्यायः ॥ ८६ ॥
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे यक्षिणीमन्त्रसाधननिरूपणं नाम षडशीतितमोऽध्यायः समाप्तः ॥
Frequently Asked Questions
Nyāsa is treated as the operative bridge between mantra and embodied worship: by installing bījas, epithets, and śaktis onto specific body loci and diagrammatic loci, the sādhaka aligns speech-power (vāk), desire-power (kāma), and śakti into a ritually “activated” circuit that the text says yields siddhi and stability of results.
The nava-yoni structure functions as the central generative maṇḍala for Tripurā/Bālā worship: it hosts repeated mantra placement, is surrounded by lotus enclosures and Mātr̥kā letters, and becomes the spatial template for installing pīṭha-śaktis, guardians, and ancillary deities so that japa and homa are performed within a fully articulated ritual cosmos.
It indicates different bīja-endings for different aims: seed-mantras ending with ‘kāma’ + ‘vāk’ are prescribed for influence over the worlds (siddhi/vaśya), while ‘kāma’ + ‘vāṇī’ is recommended for liberation-oriented practice by a disciplined practitioner.
Bagalāmukhī is framed around stambhana (immobilization): yellow visualization, specific yantras (triangle/lotus/wheels), turmeric-based japa and homa, and targeted rites (speech-arrest, movement-obstruction, enemy-expulsion), presented as a complete operational toolkit once the mantra is ‘perfected’ (siddha).